ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਪਾਪਚਰ੍ਚਾਂ ਚ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਦ੍ਵਿषਂਤਿ ਨਾਥਂ ਯੇ ਮੂਢਾ ਅਨਾਥਸ੍ਵਂ ਹਰਂਤਿ ਯੇ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੜਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਿਨੋ ਯੇ ਚ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਯੇ ਚ ਗੋਵੀਰ੍ਯਹਂਤਾਰੋ ਵृषਲੀਪਤਯਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਅਤੇ ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਨੀਚ عورتਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ—
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਘਾਤਿਨੋ ਯੇ ਚ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਯੇ ਭੇਦਕਾਰਿਣਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੁਟ ਪੈਂਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਪਰਦਾਰਾਤਿਰਕ੍ਤਾ ਯੇ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭੁਂਜਤੇ ਯੇ ਲੋਭਾਤ੍ਪਾਪਧਿਯੋ ਨਰਾਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ—
ਵੇਦਨਿਂਦਾਕਰਾ ਯੇ ਚ ਤੇषਾਂਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿਰਤਾ ਯੇ ਚ ਮਿਤ੍ਰਦ੍ਰੋਹਰਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਜੇਹੜੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਹੜੇ ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਤਰੁਂ ਚ ਯੇ ਘ੍ਨਂਤਿ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਦਿਵਸੇ ਮੈਥੁਨਂ ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤੇ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾਃ
ਜੇਹੜੇ ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਹੜੇ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਸੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਚੈਵ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਯੇ ਚਾਦृष੍ਟਾਰ੍ਤਵਾਂ ਨਾਰੀਂ ਮੋਹਾਦ੍ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਜੇਹੜੇ ਰਜਸਵਲਾ ਔਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਹੜੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਦੀ ਮਾਸਿਕ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਾਂ ਚ ਸਦਾ ਜਾਲ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਮਾਂ ਨਯਂਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਮ੍ । ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਤਿਥੌ ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤੇ ਨਿਸ਼ਿਭੋਜਨਮ੍
ਜੇਹੜੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਹੜੇ ਅਮਾਵਸ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨਦ੍ਵਯਮੇਵਾਰ੍ਕੇ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਆਮਿषਂ ਮੈਥੁਨਂ ਤੈਲਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੇਹੜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਜੇਹੜੇ ਅਮਾਵਸ ਦੇ ਦਿਨ ਮਾਸ, ਸੰਗ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਯੇ ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਤੇ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇਹੜੇ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਨਿਂਦਂਤਿ ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਯੇ ਚ ਤੇषਾਂ ਰੁष੍ਟੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਹਸਾऽਭਵਤ੍
ਜੇਹੜੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਚ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤਨਿਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮਂਚਤਃ । ਕੇਸ਼ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਕृਤ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੀਂਦ ਛੱਡ ਕੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਕਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਰਤੋऽਭਵਤ੍ । ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਭੁਂਜਤੋऽਪਿ ਫਲਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭੋਗ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਪੂਜਾਕृਤਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਂ ਭਵੇਦਿਤਿ । ਸਮਾਸੇਨ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਤਮ ਜੈਮਿਨੇ
ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਉੱਤਮ ਜੈਮੀਨੀ।
ਸਕृਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਹਰੇਃ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍। ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਲੋਕੇ ਪੂਜਾ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਰਲੀ।
ਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਕਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧਿਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਪ੍ਰਪੂਰ੍ਣਂ ਤਰ੍ਤੁਂ ਵਾਂਛਾ ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤੇਸ੍ਤਿ ਪੁਂਸਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਰ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸੋऽਖਿਲਾਨਾਮ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਜੈਮਿਨਿਸ੍ਤਤਃ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਫਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੈਮੀਨੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਇਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
ਜੈਮਿਨਿਰੁਵਾਚ- ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ । ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜੈਮੀਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁਲਸੀ ਭਗਵਤ੍ਯਸੌ । ਸਂਸੇਵ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂਲਸੀ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਤੁਲਸੀ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ ਸਤਾਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਫਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕਰੋਤਿ ਵੈ
ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤੂਲਸੀ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰੈਕਸ੍ਤੁਲਸੀਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਪਿ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਤੂਲਸੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕੇਸ਼ਵਃ ਪਤ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਚ ਪਤ੍ਰਾਗ੍ਰੇ ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪਤ੍ਰਵृਂਤੇ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤੁਲਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ
ਕੇਸ਼ਵਾ ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪੱਤੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚਂਡਿਕਾ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਪਤ੍ਰੇषੁ ਵਂਸਤਿ ਚ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗਾਇਤਰੀ, ਚੰਡਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਗ੍ਨਿ ਸ਼ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਨੈਰृਤਿਰ੍ਵਰੁਣਸ੍ਤਥਾ । ਪਵਨਸ਼੍ਚ ਕੁਬਰੇਸ਼੍ਚ ਤਚ੍ਛਾਖਾਯਾਂ ਵਸਂਤ੍ਯਮੀ
ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਨੈਰਿਤ, ਵਰੁਣ, ਪਵਨ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਤੂਲਸੀ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਦਿ ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਵਸਵੋ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਦੇਵਰ੍षਯੋऽਖਿਲਾਃ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਵਸੁ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕੋਟਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਧ੍ਯੇषੁ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭੂਤਲੇ । ਤੁਲਸੀਦਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਨਿਵਸਂਤਿ ਵੈ
ਕੋਟੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਸੀਂ ਸੇਵਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸੇਵਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਤੀਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਛਿਨ੍ਦਂਤਿ ਤृਣਜਾਲਾਨਿ ਤੁਲਸੀਮੂਲਜਾਨਿ ਯੇ । ਤਦ੍ਦੇਹਸ੍ਥਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਣਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਧਰਿਃ
ਜੋ ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਘਾਹ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਹਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੁਗਂਧੈਃ ਸ਼ੀਤਲੈਰ੍ਜਲੈਃ । ਤੁਲਸੀਸੇਚਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੂਲਸੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।