ਤਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਮਂਜਰ੍ਯਾਂ ਵਸਤੇ ਰੁਦ੍ਰਃ ਤੁਲਸੀ ਤੇਨ ਪਾਵਨੀ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਰੁਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਲਸੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁਲਸੀਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਤੁ ਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਹृਤਂ ਨਰਕਂ ਚ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਰਾਖਸ਼ਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਗਲਿਤਂ ਤੋਯਂ ਯਃ ਸ਼ਿਰਸਾਵਹੇਤ੍ । ਗਂਗਾਫਲਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਤਧੇਨੁਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਰੋਪਯੇਤ੍ਤੁਲਸੀਂ ਯਦਿ । ਬੀਜਸਂਖ੍ਯਾ ਵਸੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਲਗਾਏ, ਤਾਂ ਹਰ ਇਕ ਬੀਜ ਦੇ ਲਾਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਉਮਯਾ ਤੁ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਸ਼ਂਕਰਾਰ੍ਥਂ ਹਿਮਾਲਯੇ । ਰੋਪਿਤਾਃ ਸ਼ਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਤੁਲਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਣਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਮਾ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਸਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਰ੍ਵਣ੍ਯਵਸਰੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਚਾਥ ਰੋਪਯੇਤ੍ । ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਿਦਿਵਸੇ ਚੈਵ ਤੁਲਸੀ ਚਾਤਿਪੁਣ੍ਯਦਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਜਾਂ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਲਗਾਏ, ਉਹ ਤੁਲਸੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਂ ਪੂਜਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਰਿਦ੍ਰ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾਮੂਰ੍ਤਿਃ ਕृष੍ਣਃ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਦਦਾਤਿ ਚ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਹਰਿਃ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਚ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਯ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ—ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਮਯੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਬਣੀ ਅੰਗੂਠੀ ਰੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਯੇਦਾਸ਼ੁ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਯਾਗਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਮਹਾਦਾਨਪਰਾਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣੋ ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਿ ਹਿ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਤਂ ਦੇਵਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਵਰਂ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਈਦृਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਭੂਤਂ ਨ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਾਖ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਤੁ ਭੋ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਪਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਦੇਯਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਾਭਾਵਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਯੋ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍ । ਧਨਿਕੋ ਦੀਰ੍ਘਜੀਵੀ ਚ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਵਟਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ । ਤੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਕshay ਵਟ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਵਟਃ ਖ੍ਯਾਤਃ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇਪਿ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਸ਼ੇਤੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰੇ ਅਤੋਯਮਵ੍ਯਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਅਕshay ਵਟ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਿਖੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਮਾਨਵਾ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਾਃ । ਸੂਤ੍ਰੇਣਾਚ੍ਛਾਦਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਚੈਵ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਧਾਗਾ ਪਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਧਵਾਖ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉੱਥੇ ਮਾਧਵ ਨਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ऋषਯੋ ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗੋਘ੍ਨੋ ਵਾਪਿ ਚ ਚਾਂਡਾਲੋ ਦੁष੍ਟੋ ਵਾ ਦੁष੍ਟਚੇਤਨਃ । ਬਾਲਘਾਤੀ ਤਥਾऽਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਤਦਾ
ਉੱਥੇ ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਡਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਜਾਂ ਅਣਪੜ੍ਹ—ਜੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਰ ਜਾਵੇ—
ਸ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਂਠੇ ਵਸਤੇ ਚਿਰਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਤਸ੍ਯ ਫਲਸਂਖ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮ । ਆਪੋ ਨਾਰਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ 'ਨਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਃ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ।
ਮਾਸਾਨਾਂ ਹਿ ਤਥਾ ਮਾਘਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਰਵੌ ਮਾਘੇ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਤਥਾਮਲੇ
ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ; ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਮਾਘ ਦੇ ਸੁਚੱਜੇ ਸਵੇਰੇ।
ਗੋਃਪਦੇऽਪਿ ਜਲੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਂ ਪਾਪਿਨਾਮਪਿ । ਯੋਗੋऽਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ
ਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜੋੜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯੋ ਯਤ੍ਨਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਨਾਯਾਦਪਿ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਪਂਚ ਵਾ ਸਪ੍ਤ ਵਾਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਯਾਗਜਮ੍
ਜੋ ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਕਰ ਕੇ ਤਿੰਨ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ—
ਚਂਦ੍ਰਵਦ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਸੋऽਪਿ ਕੁਲੇ ਵਾਡਵਸਤ੍ਤਮ । ਚਰਾਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਜੀਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਮਨੁਜਾਦਯਃ
ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਡ਼ੇ ਭਾਰਤ; ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਦਿਕ ਵੀ।