ਈਸ਼੍ਵਰੋऽਪਿ ਵਰਾਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਜਾਤੋਂਬਿਕਯਾ ਵਿਨਾ । ਮਾ ਰੋਦੀਰ੍ਹਿ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਦਦਾਮਿ ਤਵ ਵਲ੍ਲਭਾਮ੍
'ਤੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅੰਬਿਕਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੇਚਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਵਿਰੂਪਾਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਸਿ ਮਯਾ ਰੁਦ੍ਰ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਰਣਾਤ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿਰਿਸ਼ਂ ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਤਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਰਥਾਦੁਮਾਮ੍
'ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ; ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਗਿਰੀਸ਼ਾ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਾਰਿਆ।
ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਾਭਿਮੁਖਂ ਕਿਲ । ਹਰੋऽਪਿ ਵृषਭੇਣਾਸ਼ੁ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮਧਾਵਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਲ ਭੇਜੀ। ਹਰਾ ਵੀ ਵੱਛ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਫੌਜ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ।
ਗृਹੀਤੁਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਪਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਜਲ੍ਪਤੀਮ੍ । ਯਾਵਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਤਾਂ ਗੌਰੀਂ ਕਰੇਣ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਪਾਰਵਤੀ, 'ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ!' ਚੀਕਦੀ, ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਛਧਵਜ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ।
ਤਾਵਚ੍ਛੁਂਭਾਸੁਰਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਾਂਬਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ਼ੂਲਂ ਮੁਮੋਚ ਬਲਵਾਨ੍ਹਂਤੁਂ ਸ਼ੁਂਭਾਸੁਰਂ ਹਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸ਼ੂਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਹਰਾ—
ਸ਼ੁਂਭੇਨ ਸਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ਼ੂਲੋਪਰਿ ਪਪਾਤ ਹ । ਰੁਦਂਤੀ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗੀ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ਼ੂਲੇਨ ਸਂਯੁਤਾ
ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਲ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਥੱਲੇ ਪਿਆ, ਤੇ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਗਈ।
ਪਤਿਤਾ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮਾਰ ਚ । ਮਾਯਾਗੌਰੀਂ ਮृਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਮੋਹਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਤੇ 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਇਆਗੌਰੀ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਰੁਦਨ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ੍ਯਾਥ ਰਣਭੂਮਾਵੁਮਾਪਤਿਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ਼ੁਂਭਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਗੌਰੀ ਯੁष੍ਮਾਨ੍ਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ 'ਹਾਏ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ!' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਇਆ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਗੌਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਅਥ ਸ਼ੁਂਭਾਦਯੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਰਣੇ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ । ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪੇਨ ਗਤੇ ਮਂਨ੍ਵਤਰੇ ਨृਪ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ਪਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਰੁਰੋਦਾਥ ਜਲ੍ਪਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਃ । ਕ੍ਵ ਗਤਾਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਿਤਂ ਮਾਂ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਰੋਇਆ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲ ਗਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ?' ਇਉਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਰਤਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਯੋਗਾਰ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ । ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਪਿ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ, ਸੋਹਣੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਿਆਰੀ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਯਜ੍ਞੇ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਕੁਂਡੇ ਸ਼ਿਰੋ ਦੇਵਿ ਹੁਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਭੂਯੋ ਹਿ ਭਵਤੀ ਲਬ੍ਧਾ ਕਥਂ ਤ੍ਯਜਸਿ ਮਾਂ ਪੁਨਃ
'ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲੀ—ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈਂ?'
ਉਤਿष੍ਠੋਤਿष੍ਠ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਗਿਰਿਜੇ ਮਾਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯ । ਅਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਸ਼ਿਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਮ੍
'ਉਠ, ਉਠ, ਸੋਹਣੀ ਅੰਗ ਵਾਲੀ! ਗਿਰਿਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਗਾ!' ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਉਹ ਦੈਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੇਵਤਾਗਣਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਹ੍ਯਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਦੁਪਾਗਮਤ੍ । ਵਿਲਪਂਤਮੁਵਾਚੇਦਮਦृਸ਼੍ਯਃ ਕਮਲਾਸਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਰੋਹ-ਰੋਹ ਵਿਚ, ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਮਲ-ਅਸਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਕਮੋਹਪਿਤृਮਾਤृਵਿਵਰ੍ਜਿਤੋऽਸਿ ਦੁਃਖਂ ਸੁਖਂ ਸੁਤਕਲਤ੍ਰਰਿਪੁਰ੍ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ । ਜਾਤੋऽਸਿ ਨੈਵ ਜਨਕੇਨ ਜਨਿष੍ਯਮਾਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ऋषਿਗਣੈਸ਼੍ਚ ਕੁਤੋ ਵਿਮੋਹਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਦੁੱਖ, ਭਟਕਣ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨ ਸੁਖ, ਨ ਪੁੱਤਰ, ਨ ਪਤਨੀ, ਨ ਵੈਰੀ। ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ, ਨ ਜੰਮੇਗਾ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਤੈਨੂੰ ਭਟਕਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ?'
ਏਕੋऽਸਿ ਨਾਥ ਬਹੁਧਾ ਕृਤਵਿਗ੍ਰਹੋऽਸਿ ਸੂਰ੍ਯੋ ਯਥਾ ਜਲਧਿਵੀਚਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਃ । ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਯਾਂਤਿ ਯਮਿਨਸ੍ਤਵ ਪਾਦਮੂਲਂ ਰੂਪਂ ਪਰਂ ਦੁਰਵਬੋਧਮਵਾਚ੍ਯਮੇਵ
'ਤੂੰ ਇਕ ਹੈਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਯਮੀਆਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਮਝਣਾ ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।'
ਨੈषਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਵ ਸਮਾਨਤਯਾ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਜਾਲਂਧਰੇਣ ਰਚਿਤਾਂ ਜਹਿ ਦੇਵ ਮਾਯਾਮ੍ । ਸਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਕਮਲਕੋਸ਼ਗਤਾ ਹਿ ਸ਼ਂਭੋ ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਵ ਵੈਰਿਨਿਵਹਂ ਜਹਿ ਪਾਹਿ ਚਾਸ੍ਮਾਨ੍
'ਇਹ ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮਰ ਗਈ; ਇਹ ਜਾਲੰਧਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਪਾਰਵਤੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਕਮਲ ਵਿਚ ਹੈ। ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਵਬੁਦ੍ਧੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਦਾਨਵੀਮਾਯਾਂ ਮੁਮੋਚ ਮਹਤੀ ਸ਼ਿਲਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ। ਦੈਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਸੁੱਟੀ।
ਤਯਾ ਜਘਾਨ ਸਮਰੇ ਦੈਤ੍ਯਕੋਟਿਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਤਤੋ ਵृषਭਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਮਹਤਾ ਨृਪ
ਉਸ ਚੱਟਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਦੈਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਧਨੁਃ ਪਿਨਾਕਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਧੂਰ੍ਜਟਿਰ੍ਜਗृਹੇ ਸ਼ਰਾਨ੍ । ਅਥ ਮਾਯਾਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ਼ਰ੍ਵਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸਿਂਧੁਜਃ
ਧੂਰਜਟੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਫਿਰ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਸੁਰੇਸ਼ਮੋਹਨਂ ਮਾਯਾਜਾਲਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਨृਪ । ਅਨ੍ਯਦਾਵਿਸ਼੍ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਭृਸ਼ਂ ਮਾਯਾਮਹਾਬਲਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਾਲੰਧਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਜਾਲ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਸਕੇ।
ਜਾਲਂਧਰਃ ਕੋਟਿਭੁਜੋ ਬਭੂਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯੁਯੁਧੇ ਵृषਾਂਕਮ੍ । ਅਥਾਂਤਰਾਲੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਚਕਾਰ ਸਮੁਦ੍ਰਸੂਨੁਰ੍ਗਿਰਿਧਾਤੁਮਂਡਿਤਾਮ੍ 6.18.
ਜਾਲੰਧਰ, ਅਰਬਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਖੜਾ। ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨੈ ਰਮ੍ਯੈਰ੍ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਸਮਾਕੁਲੈਃ । ਮਂਡਿਤਾਂ ਨृਪ ਭੂਮਿਂ ਚ ਚਕਾਰੋਦਧਿਨਂਦਨਃ । ਨृਤ੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਸਰਸੋ ਮੇਨਕਾਦ੍ਯਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸੋਹਣੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਥੇ ਮਨੋਹਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਨਕਾ, ਨੱਚਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤਦਪਾਸ੍ਯਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਵृषਭੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਵਾਦਿਤ੍ਰਗੀਤੈਰ੍ਭੁਵਿ ਮੋਹਿਤੋ ਭृਸ਼ਂ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਮਾਯਾਮਯ ਤਾਂਡਵੇਨ ਸਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਦੈਤ-ਰਾਜ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਤਾਂਡਵ, ਵਾਜਾ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਭਟਕ ਗਿਆ।
ਵਿਮੋਹਿਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵृषਸ੍ਥਿਤਂ ਹਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸਹ ਤਾਂਡਵੇਨ । ਗੀਤੇਨ ਵਾਦ੍ਯੇਨ ਚ ਨृਤ੍ਯਲੀਲਯਾ ਨਨਾਦ ਰੂਪੀ ਤਰਸਾ ਵਿਮੋਹਿਤੁਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਝ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਤਾਂਡਵ, ਗੀਤ, ਵਾਜਾ ਤੇ ਨੱਚਣ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਜਂਤੂਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ੍ਵੋਦਧੌ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਂ ਸ ਤਤੋਤ੍ਸਵਃ । ਕ੍ਵ ਚ ਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਵ ਨਂਦਿਪ੍ਰਮੁਖਾ ਗਣਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਰ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਤੇ ਨੰਦੀ ਆਦਿ ਗਣ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਅਪਿ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨਨੀਯੋऽਸਿ ਮੋਹਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਮਾਯਯਾ । ਕਿਮਦ੍ਯ ਸ਼ਂਭੋ ਭਗਵਨ੍ਨੁਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਉਦੀਰ੍ਯਚਕ੍ਰਂ ਜਠਰਸ੍ਥਿਤਂ ਚ
ਤੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈਂ, ਦੈਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਚਕਰ ਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਉਣਜਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਵਧਾਯ ਚਾਸ੍ਯੈਵ ਕृਤਂ ਮਹੇਸ਼ ਜਾਲਂਧਰਂ ਸਂਹਰਤੇ ਨ ਚਾਜੌ । ਇਤਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਾ, ਜਾਲੰਧਰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਵृषਭਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਜਗਾਮ ਮਹਾਰਣਮ੍ । ਤਮਾਗਤਂ ਸ਼ਿਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਸਮਾਵृਤਃ
ਉਹ ਵੱਝ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਰੁਰੋਧ ਸਮਰੇ ਰਾਜਨ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਾਲਂਧਰੋऽਸੁਰਃ । ਹਰਸ੍ਯ ਕੁਪਿਤਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਕਮ੍
ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਜਾਲੰਧਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਹਰਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।