ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵਿਮਾਨੇ ਤਂ ਸਦ੍ਯੋ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪੁਰਂ ਹਰੇਃ । ਤਤੌऽਸੌ ਹਰਿਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਂ ਵਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਹਰੀ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਨੇਕ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਮਨ੍ਵਂਤਰਸ਼ਤਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ਵਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍ । ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ ਵਿਵੇਸ਼ ਤਨੁਂ ਹਰੇਃ
ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌ ਯੁਗ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਕਰੋ ਨਰਃ । ਸਂਸਾਰਜਲਧੇਃ ਪਾਰਂ ਰਾਜਹਂਸ ਇਵ ਵ੍ਰਜਨ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ-ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਚੇਤਸਿ । ਤਤ੍ਪਦਂ ਪਰਮਂ ਯਾਤਿ ਸ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਏਕਮਪ੍ਯੁਤ੍ਤਮਂ ਵਸ੍ਤੁ ਦਤ੍ਵਾऽਸੌ ਤਨ੍ਮੁਰਾਰਯੇ । ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪਾਪੋਪਸ਼ਾਂਤਯੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਵੀ ਮੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਹਰਯੇ ਦਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਿਵਜਾਤਯੇ । ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੇषਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਬੁਧੈਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਆਣੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤੂਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿष੍ਟਾਨਿ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ । ਅਦਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਾਨਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾਨਿ ਵੈष੍ਣਵੈਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀਆਂ।
ਵਿष੍ਣੁਨੈਵੇਦ੍ਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸੇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਨਰ੍ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭੋਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਆਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵਜਨਿਰ੍ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਂਸ਼ਜਃ । ਸ਼ਾਂਤੋ ਦਾਂਤੋ ਦਯਾਯੁਕ੍ਤੋ ਗੁਰੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਃ
ਸਰਵਜਨੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੱਚੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਿਆਣਪ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਰੇਃ ਪੂਜਾਪਰਸ਼੍ਚੈਵ ਹਰਿਸ੍ਮਰਣਤਤ੍ਪਰਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਕ੍ਲੇਸ਼ਵਿਧ੍ਵਂਸੀ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ੫੦ 7.19.
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਯੀ ਨਿਜਾਚਾਰਗ੍ਰਾਹੀ ਹਿਂਸਾ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਰਤੋ ਜ੍ਞਾਤਿਪੂਜਾਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਵਿਰਜਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਮੇਰਾਸ੍ਯਂ ਪੀਤਵਾਸਸਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਕਾਲਾ ਰੰਗ, ਨਿਰਮਲ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਲਮਞ੍ਜੀਰਕਿਰੀਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਕੌਸ੍ਤੁਭੋਦ੍ਭਾਸਿਤੋਰਸ੍ਕਂ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਪੈਜਾਬ, ਤੇ ਮੋਹਤਾਜ਼ ਕਿਰਣ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਕੌਸਤੁਭ' ਰਤਨ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਂ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਧਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਸਭ ਸੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋ ਜਗਤੀਪਤੇਃ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਮਸ੍ਤੌषੀਦ੍ਰੋਮਾਂਚਿਤਤਨੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਜਗਤਃ ਸਕਲਸ੍ਯਭਰ੍ਤ੍ਤ੍ਰੇ ਸਲ੍ਲੋਕਸ਼ੋਕਭਯਰੋਗਵਿਨਾਸ਼ਨਾਯ । ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਕਮਲਾਹृਦਯਪ੍ਰਿਯਾਯ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਪਰਮਾਮृਤਦਾਯ ਤੁਭ੍ਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਦੁੱਖ, ਡਰ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ, ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪਾਪਾਨਿ ਚੈਵ ਸਕਲਾਨਿ ਮਯਾ ਕृਤਾਨਿ ਮਤ੍ਤੇਨ ਮੋਹਵਸ਼ਗੇਨ ਸਦਾ ਮੁਰਾਰੇ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਿਭੇਮਿ ਜਗਦਂਬੁਨਿਧੇਰ੍ਗਭੀਰਾਨ੍ਮਾਮੁਦ੍ਧਰਸ੍ਵ ਨਿਜਭਕ੍ਤਿਤਰੀਂ ਪ੍ਰਦਾਯ
ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੈਂ ਮੱਤ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਨੌਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉੱਠਾ ਲਵੋ।
ਜਾਨਾਮਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ਹਰੇ ਦੁਰਿਤਂ ਮਨੁष੍ਯੋ ਵ੍ਯਾਮੋਹਮਾਸ਼ੁਚਲਭੇ ਭੁਵਿ ਕੈਟਭਾਰੇ । ਪਾਪਂ ਤਥਾਪਿ ਚ ਮੁਦਾ ਸਤਤਂ ਕਰੋਮਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕੋऽਪ੍ਯਹਮਿਵਾਸ੍ਤਿ ਜਨੋ ਵਿਮੂਢਃ
ਹੇ ਹਰੀ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੁਰਾਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮੂਰਖ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਪੁਣ੍ਯਦ੍ਰੁਮਃ ਸੁਖਫਲਂ ਸਹਸੈਵ ਧਤ੍ਤੇ ਕਿਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਨੇਤਿ ਨृਹਰੇ ਕृਤਪਾਤਕੋऽਹਮ੍ । ਪੁष੍ਪਦ੍ਰੁਮਾਰ੍ਪਣਵਿਧੌ ਨ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਤਂ ਨਾਥ ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਗਵਨ੍ਕਿਮਹਂ ਕਰੋਮਿ
ਪੁਣ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਸੁਖ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਯੁਗਲਂ ਪਰਮਾਮृਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਹਾਯ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਮਧੁਵ੍ਰਤੋऽਯਮ੍ । ਨਾਰੀਮੁਖਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਦੇਵਮृਤਿਪ੍ਰਦਂ ਯਚ੍ਛ੍ਲੇष੍ਮਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਮਨਿਸ਼ਂ ਕਮਲਭ੍ਰਮੇਣ
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ, ਜੋ ਪਰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਮੌਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਫ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦੇ।
ਪਾਣਿਃਪ੍ਰਦਾਨਰਹਿਤੋऽਨृਤਭਾषਿਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਪਾਪਸ਼੍ਰਵਣਾਯ ਸਦੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ੌ । ਦੋषਾਨਿਮਾਨ੍ਮਮ ਹਰੇ ਹਰ ਸੇਵਕਸ੍ਯ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨੁ ਨਾਥ ਸ਼ਰਣਾਗਤਦੋषਹਂਤਾ
ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਰਾਈ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਹੇ ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਲੈ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਘੋਰਜਲਧੌ ਨृਹਰੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਨੌਰਿਹ ਮਯਾ ਸੁਦृਢਾ ਚ ਲਬ੍ਧਾ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦੈਵਵਸ਼ਗੋऽਹਮਹੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਵਰ੍ਤੇਤ ਏਵ ਸਤਤਂ ਮਮਦੁਃਖਕਾਲਃ
ਹੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੌਕ ਲੈ ਵੀ ਲਵਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ, ਹਾਏ, ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਮੰਦਬੁਧੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਪਾਰਗਮਨਾਯ ਲਸਤ੍ਪਥੋऽਸ੍ਤਿ ਕਿਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਰਹਿਤਃ ਸਦਯਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ । ਅਂਧੀਕृਤਸ੍ਯ ਮਮ ਮੋਹਮਹਤ੍ਤਮਿਸ੍ਰੈਰ੍ਦृष੍ਟਿਸ੍ਤ੍ਵਯੀਹ ਨ ਕਦਾਪਿ ਚ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋ
ਕੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕੋਈ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ? ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ।
ਪਾਪਾਤ੍ਮਨੋऽਪਿ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਮੁਰਾਰੇ ਨष੍ਟਂ ਵਿਨष੍ਟਜਨਕष੍ਟਵਿਨष੍ਟਿਕਾਰਿ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਸ੍ਤਸੁਰਵਂਦਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਕੇਸ਼ਿਮਥਨਾਦ੍ਯ ਵਿਭੋ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ੇ
ਪਾਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ; ਪਰ, ਹੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਤੇਨ ਸ੍ਤੁਤੋ ਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕਮਲਾਪਤਿਃ । ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਃ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਾਕ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਭਕ੍ਤਿਭਿਸ੍ਤਵ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵਾਚਿਰੇਣੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਾਪਿਨੋऽਪਿ ਤਵੋਦ੍ਧਾਰੋ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤੋ ਦ੍ਵਿਜ । ਅਧੁਨਾ ਮਮ ਭਕ੍ਤੋऽਸਿ ਨ ਵਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਕੋऽਹਂ ਤਸ੍ਥੌ ਪੁਰਾ ਵਿष੍ਣੋ ਕਿਂ ਵਾ ਪਾਪਂ ਮਯਾ ਕृਤਮ੍ । ਪਾਪਿਨੋऽਪਿ ਮਮੋਦ੍ਧਾਰਃ ਕਥਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ? ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ? ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉੱਧਾਰਿਆ?
ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਕਥਂ ਜਾਤੋ ਜਨਿਤੋऽਹਂ ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਭੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਯਃ ਸਦਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਲੂ ਹੋ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਮਿਦਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਦ੍ਯਪਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਤਥਾਪਿ ਤਵ ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਾਨ੍ਨਿਗਦਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا— ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਪਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।