ਦਂਭਨੋ ਧੂਮਤਿਮਿਰਃ ਕੂष੍ਮਾਂਡਾਦ੍ਯਾ ਰਣੇ ਹਤਾਃ । ਚਂਡੀ ਭृਂਗੀ ਕਿਰੀਟਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਾਲਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਂਖਲੀ
ਦੰਭਨਾ, ਧੂਮਤਿਮਿਰ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਆਦਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਚੰਡੀ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਕਿਰੀਟੀ, ਮਹਾਕਾਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਖਲੀ—
ਚਂਡੀਸ਼ੋ ਗੁਪ੍ਤਨੇਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਾਲਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਤਾ ਰਣੇ । ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਯ ਸ੍ਕਂਦਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸੀ ਭ੍ਰਮਤਾ ਮਯਾ
ਚੰਡੀਸ਼, ਗੁਪਤਨੇਤਰ ਅਤੇ ਕਾਲ ਆਦਿ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ।
ਦृष੍ਟੇ ਮਹਾਰਣੇ ਦੇਵਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਪੁਰੋਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਂਦਿਨੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਿਰਸੀ ਗृਹ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਯੋਃ
ਮਹਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਨੰਦੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਵਿਲਲਾਪੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਜਲ੍ਪਤੀ । ਤਾਰਕਾਰੇ ਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਿਂਧੁਸੂਨੁਨਾ
ਪਾਰਵਤੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁੜਬੁੜਾਈ। ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤ੍ਰਿਵਾਸਰੋ ਦੇਵੈਃ ਸੇਨਾਪਤ੍ਯੋऽਭਿषੇਚਿਤਃ । ਤਦਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਥਂ ਵੀਰ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯੋ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ?
ਨੀਲਕਂਠੇਨ ਕਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ । ਸ੍ਨੁषਾਮੁਖਂ ਨ ਦृष੍ਟਂ ਚ ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਵਭਾਗ੍ਯਯਾ
ਕੀ ਨੀਲਕੰਠ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ? ਮੈਂ, ਬੇਨਸੀਬ ਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਵੁਹੇਲੜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੀ।
ਨ ਭੋਗਾ ਵਤ੍ਸ ਤੇ ਭੁਕ੍ਤਾ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯਾਪਿ ਯੇਭਵਨ੍ । ਤਾਤ ਹੇਰਂਬ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ ਲਂਬੋਦਰ ਗਜਾਨਨ
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਮ ਸੁਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੋਗੇ। ਹੇ ਤਾਤਾ, ਹੇ ਵਿਘਨ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਲੰਬੋਦਰ, ਹੇ ਗਜਾਨਨ!
ਰਣਾਂਗਣੇ ਕੇਨ ਪੁਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਵਾਹਨੋऽਸੌ ਕੁਤੋ ਵਤ੍ਸ ਮੂषਕਃ ਕੇਨ ਹਿਂਸਿਤਃ
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ? ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਚੂਹਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ?
ਏਵਂ ਵਿਲਪਤੀ ਗੌਰੀ ਸ਼ਿਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਦੁਃਖਿਤਮ੍ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰੋऽਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਹਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਭਯਂ ਕੁਰੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਗੌਰੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਖੀ: 'ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਰਾ ਹੋ; ਡਰੋ ਨਾ।'
ਵृषਭਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਦੇਵ ਹਤੋ ਜਾਲਂਧਰੇਣ ਵੈ । ਸ਼ਰਜਰ੍ਜਰਦੇਹਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਵ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰਾ ਬਲਦ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਲੰਧਰ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ? ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ?
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋਵਾਚ ਸ਼ਂਕਰਃ । ਦੀਰ੍ਘਂ ਵਿਨਿਹਤੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਵृਥਾ ਸ਼ੋਚਸਿ ਕਿਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੁਣ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਦੁਖ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ?'
ਅਧੁਨਾ ਤੇਂਗਸਂਗੇਨ ਦੇਵਿ ਮਾਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਸਮਯੋਚਿਤਮਾਤੁਰਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਂਬਿਕਾ ਦੇਵਂ ਬਭਾषੇ ਨੋਚਿਤਂ ਵਚਃ
ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਬੇਵਕਤੀ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਮਹਾਵਿषਾਦੇ ਪਤਿਤੇ ਭਯੇ ਚ ਕृਤੇ ਸਮਾਧੌ ਵਮਨੇ ਮਹਾਜ੍ਵਰੇ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਗੁਰੁਵृਦ੍ਧਸਨ੍ਨਿਧੌ ਰਤਿਂ ਬੁਧਾਃ ਸ਼ਂਕਰ ਵਰ੍ਜਯਂਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਡਰ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ, ਉਲਟੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਰੀ ਬੁਖਾਰ ਵਿਚ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ, ਰਵਾਨਗੀ ਜਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।
ਕਥਂ ਮਾਂ ਦੁਃਖਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਪੀਡਿਤਾਮ੍ । ਮ੍ਲਾਨਾਂ ਬਾष੍ਪਪਰਿਮ੍ਲਾਨਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸਿ ਚਾਤੁਰਾਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਤੜਪ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਮੰਗਦੀ ਹੈਂ?
ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਉਵਾਚ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਗੌਰ੍ਯਾਰੂਪੇਣ ਮੋਹਿਤਃ
ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਹਾਂਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਲਈ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਰ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਰਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਤਥੈਵ ਰੌਰਵੇ ਘੋਰੇ ਪਤਿष੍ਯਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਮਰਦ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਡਿੱਗ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗਣਸ਼ੂਨ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਧੀਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਹਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਮੈਂ ਗਣਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਬੁਧੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਹੁਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਗਵਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਿਲਾ।
ਸੁਜੀਵਿਤਂ ਵਿਹੀਨੋऽਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਹ ਚਾਗਤਃ । ਸ੍ਵਂ ਗृਹਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼ੁ ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸ੍ਵਕਾਮ੍
ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪਰ ਹੁਣ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਨਂਦਿਨ੍ਸਂਯਾਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਭਵ ਪੁਰਃਸਰਃ । ਤ੍ਵਂ ਯਾਹਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਕਾਂਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸ੍ਵਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ
ਉੱਠੋ, ਨੰਦੀ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਕੱਠ ਹੋਵੋ, ਅੱਗੇ ਚੱਲੋ। ਤੂੰ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਛੱਡ ਦੇ।
ਇਤਿ ਮਾਯਾਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਂਬਿਕਾ ਤਤਃ । ਦੀਰ੍ਘਂ ਦਧ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼੍ਵਾਸਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਚ ਜਡੀਕृਤਾ 6.13.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਹਾਂਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਪਰਮੇ ਕ੍ਸ਼ੋਭੇ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋਵਾਚ ਸਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਯਯਾ ਸਂਮੋਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍ । ਸੈਵ ਸਂਮੋਹਿਤਾ ਤੇਨ ਨ ਜਾਨੇ ਦੁਃਖਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਉਲਝਣ ਵਿਚ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਬੋਲਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ—ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਖੁਦ ਉਸ ਦੇ ਵਲੋਂ ਭਟਕ ਗਈ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਮਾਯਾਮਹੇਸ਼ੇਨ ਮੋਹਿਤਾ ਗਿਰਿਜਾ ਯਦਾ । ਅਤਃ ਕਿਂ ਸਮਭੂਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਤਨ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਦ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਮਾਯਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧੌ ਤੁ ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯ ਚੁਕ੍ਸ਼ੋਭ ਹृਦਯਂ ਹਰੇਃ । ਅਕਸ੍ਮਾਦੇਵ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਯਨੇऽਸ਼੍ਰੁਪਰਿਪ੍ਲੁਤੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਹਰੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਹਦੁਤ੍ਪਾਤਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤਃ । ਉਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ੇषਪਰ੍ਯਂਕਾਨ੍ਮਾਂ ਚ ਵਾਯੁਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਗੋਵਿਂਦਸ੍ਤਨ੍ਨਾਗਾਰਿਮਥਾਸ੍ਮਰਤ੍ । ਸ ਚਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਮृਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਸ੍ਥੌ ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਨਤਾਨਂਦਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਸੁਪਰ੍ਣ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਪਰਣ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਹਤੋ ਜਾਲਂਧਰੋ ਵੀਰੋ ਹਰੋ ਵਾ ਤੇਨ ਮੋਹਿਤਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤ੍ਯ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਖਿਲਮ੍
'ਜੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਹਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵਲੋਂ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ।'
ਜਾਲਂਧਰੇਸ਼ਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਹਿ । ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਮਹਾਹਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਸ਼ਰੀਰਵਾਨ੍
'ਜਲੰਧਰ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੌਣ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਜਾਣ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੁਰ੍ਗਮਂ ਤਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ । ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਬਾਣਸਂਚਾਰਂ ਗਤ੍ਵਾਪਿ ਹਿਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
'ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਜੰਗ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ; ਪਰ ਤੂੰ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈਂ।'
ਸਂਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀਵृਤ੍ਤਿਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਦੈਤ੍ਯਮਾਯਾਨਿਰਾਸਾਰ੍ਥਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਰਨ੍
'ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ; ਭਗਵਾਨ, ਦੈਤ ਦੀ ਮਾਯਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਤੁਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ।'