ਸ਼ੋਚਂਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨੋ ਦਤ੍ਤਂ ਨੋ ਭੁਕ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਮਯਾ । ਲੋਭਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਨੋ ਵਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਪਿ ਤਮ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਨਾ ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਭੋਗਿਆ, ਨਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ; ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।'
ਅਥੇਸ਼੍ਵਰਜਟਾਜੂਟਾਦਾਵਿਰਾਸੀਦ੍ਗਣੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤ੍ਰ੍ਯਾਨਨਸ੍ਤ੍ਰਿਚਰਣਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਚ੍ਛਃ ਸਪ੍ਤਹਸ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਜਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਗਣ ਨਿਕਲ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਤਿੰਨ ਮੂੰਹ, ਤਿੰਨ ਲੱਤਾਂ, ਤਿੰਨ ਪੂੰਛਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਹੱਥ ਸਨ।
ਸ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖੋ ਨਾਮ ਪਿਂਗਲੋ ਜਟਿਲੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਕਪਾਲਾਲੀ ਭਯਾਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮृਤੇਵ ਸਾ ੩੭*। ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਗਣਸ੍ਤਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਦੇਵਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਕ ਵੱਡਾ ਤਪस्वੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀਰਤਿਮੁਖਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਪੀਲੇ ਤੇ ਜਟਾਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਪਾਲ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਡਰ ਕੇ ਠਹਿ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ। ਫਿਰ ਕੀਰਤਿਮੁਖਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਦੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਂਕਰੇਣਾਹੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯ ਤ੍ਵਂ ਰਣੇ ਹਤਾਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਗਣਃ ਕ੍ਵਾਪ੍ਯਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਣਂ ਤਦਾ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈ।' ਪਰ ਉਹ ਗਣ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਨਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖੇਨਾਥ ਸ੍ਵਾਂਗਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਕੀਰਤਿਮੁਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਾ ਖਾ ਲਿਆ।
ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਚਾਤ੍ਯਂਤਂ ਨਿषਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤਤ੍ਸਾਹਸਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮੁਖਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤਰਸ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਅਜੀਬ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੀਰਤਿਮੁਖਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ—
ਤਮੁਵਾਚੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇ ਤਿष੍ਠ ਮੇ ਸਦਾ । ਤ੍ਵਚ੍ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਮਾਲਯੇ
ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿ। ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਬਿਨਾਂ ਆਵੇ—'
ਸ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋਂऽਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਤ੍ । ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮੂਧ੍ਨਿ ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਵਵृषੁਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਭਿਃ
'ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ,' ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਕੀਰਤਿਮੁਖਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਏਵਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਭਾਯਾਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰਪਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਕਥਂ ਭਾਵਂ ਸ੍ਵਾਧੀਨਂ ਯੋਗਿਨਂ ਬਲਾਤ੍ । ਇਂਦ੍ਰਿਯੈਃ ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋऽਯਂ ਵਿषਯੈਃ ਕਥਮ੍
'ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹੋ?'
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾਦਿਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਪੂਜਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਸਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਨ ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਕਂ ਦੇਵਂ ਤ੍ਵਂ ਪੂਜਯਸਿ ਕਂਚਨ
'ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'
ਈਸ਼੍ਵਰੋऽਸਿ ਕਥਂ ਲੋਕੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਭੋਜੀ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਸਂਗੋਪਯਸਿ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰ ਗੌਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
'ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਂਗ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੋ।'
ਸ੍ਕਂਦਲਂਬੋਦਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤੋऽਧੁਨਾ । ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਰਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭ੍ਰਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗृਹੇਗृਹੇ
'ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਕੰਦ ਤੇ ਲੰਬੋਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਿਖਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘਰ-ਘਰ ਭਟਕੋ।'
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਹੁਰਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਭਗਵਾਨਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਕਿਂਚਿਦਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਹੂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ; ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥੇਸ਼ਂ ਮੌਨਿਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਹੁਰ੍ਨਂਦਿਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵ ਮਂਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਸਿ ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਵਿਕਟਾਨਨ ਬਿਂਬਧृਕ੍ 6.10.
ਫਿਰ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਹੂ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੋ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।'
ਏਵਮਾਚਰਿਤ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਨੋਚੇਦ੍ਰੋषੇਣੇਂਦ੍ਰ ਇਵ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ਰਣੇ ਹਤਃ
'ਜਦੋਂ ਐਸਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਂਦੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਚੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਭ੍ਰੂਸਂਜ੍ਞਯੈਵ ਸ ਤਦਾ ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਤੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਰਾਹੁਂ ਨਂਦੀ ਗਣਾਗ੍ਰਣੀਃ । ਅਥ ਜਾਲਂਧਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਗੌਰੀਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਨੰਦੀ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ ਜਾਲੰਧਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਅਥ ਜਾਲਂਧਰੋ ਦੂਤਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪ੍ਰਯਾਣਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ । ਤਤਸ੍ਤਤਃ ਸਮੇਤਾਨਾਂ ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਧ੍ਵਨਿਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਫਿਰ ਜਾਲੰਧਰ ਨੇ ਦੂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ, ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਫੌਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਮਨ੍ਦਰਕਂਦਰੇषੁ ਸ਼ਯਿਤਾਨੁਤ੍ਥਾਪਯਨ੍ਕਿਨ੍ਨਰਾਨ੍ । ਮੇਰੋਰ੍ਮਂਦਰਕਂਦਰੇ ਪ੍ਰਤਿਰਵਾਨੁਤ੍ਥਾਪਯਨ੍ਵਾਰਣਾਨ੍ । ਸਿਹਾਨਾਂ ਚ ਤਤੀਰ੍ਵ੍ਯਮੁਂਚਤ ਪੁਰਃਪਂਥਾਨਮੇਵਂਵਿਧਸ੍ਤ੍ਰੈ। ਲੋਕ੍ਯਂ ਬਧਿਰੀਚਕਾਰ ਮਹਤਃ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੋਲਾਹਲਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗੂੰਜਾਂ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਹਾੜਾਂ ਨੇ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਐਸਾ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਹੀ ਬਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤੋ ਦੁਂਦੁਭਿਨਾਦੋऽਭੂਤ੍ਪੀਠੇ ਜਾਲਂਧਰੇ ਨृਪ । ਤਨ੍ਨਿਨਾਦੇਨ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਮਹਤਾ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਜਾਲੰਧਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਰਾਜਾ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੂਰਮੇਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਕਂਪਂਤਿ ਗਿਰਯਸ੍ਤੁਂਗਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਵਿਚਲਂਤਿ ਚ । ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਗਰ੍ਭੇਭ੍ਯੋ ਨਿਃਸृਤਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਃ
ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਮਹਲ ਹਿਲ ਗਏ। ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਤਿਗਰ੍ਜਂਤਿ ਨਾਨਾਵਾਹਨਸਂਯੁਤਾਃ । ਹੇषਾ ਯਯੌ ਮਹਾਨਾਦਾ ਵਾਜਿਨਾਂ ਬਾਹ੍ਯਤਃ ਪੁਰਃ
ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਨ੍ਹਕਾਰ ਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਥਾਂਗੇਨਾਥ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਧਰਾਂ ਸਂਚਲਤੇऽਥਵਾ । ਚਾਲਿਤੈਰ੍ਗਜਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਪृਥ੍ਵੀ ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਕਾਨਨਾ
ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਜਦੋਂ ਚੱਲ ਪਏ ਤਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਰੁਕ ਗਈ।
ਜਾਲਂਧਰੇਰਿਤੈਰ੍ਭੀਮੈਰਯੁਤੈਃ ਸ੍ਯਂਦਨਸ੍ਥਿਤੈਃ । ਅਸ਼੍ਵਾਰ੍ਬੁਦਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਅਰ੍ਬੁਦਂ ਦਂਤਿਨਾਮਪਿ
ਜਾਲੰਧਰ ਵਲੋਂ ਚਲਾਏ ਭਿਆਨਕ ਲੱਖਾਂ ਰਥ, ਦੋ ਅਰਬ ਘੋੜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਹਥੀ ਵੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਰਰਾਜ ਸੈਨ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ੈਕਂ ਰਥਿਨਾਂ ਸਪਤਾਕਿਨਾਮ੍ । ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਨਵਤਿਃ ਕੋਟ੍ਯਃ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਮੁਖ੍ਯਨਾਯਕਾਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਂ ਛਤ੍ਰੈਃ ਸਂਛਾਦ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਫੌਜ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਮੁੱਖ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਆਸੀਤ੍ਪਿਂਜਰਪਾਂਡੁਪਂਕਜਵਨਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾਤਪਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਮਾਯੂਰਾਤਪਵਾਰਣੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦਭੂਤਦੁਨ੍ਨੀਲਨੀਲੋਤ੍ਪਲਮ੍ । ਉਨ੍ਮੇਘਂ ਕ੍ਵਚਿਦੂਰ੍ਧ੍ਵਧੂਲਿਪਟਲੈਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਣੇऽਭਵਤ੍ । ਸਦ੍ਵੀਚਿ ਕ੍ਵਚਿਦਂਬਰਂ ਸਰ ਇਵੋਤ੍ਸਰ੍ਪਤ੍ਪਤਾਕਾਪਟੈਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੱਕੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਮੋਰਪੰਖੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਜਿਹਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਕਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਜਵਾਜੀਮਯੀ ਭੂਮਿਰ੍ਧ੍ਵਜਚ੍ਛਤ੍ਰਮਯਂ ਨਭਃ । ਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਂ ਚਾਮਰਮਯਂ ਦੈਤ੍ਯਸੈਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ
ਧਰਤੀ ਹਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਅਸਮਾਨ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਾਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਤਤੋ ਜਾਲਂਧਰੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਣਾਯ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਃ । ਸ੍ਕਂਧੇ ਚਾਰੋਪਯਨ੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਜਾਲੰਧਰ ਦੈਤ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਭਾਲ ਰੱਖੀ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਾਗਰਵਾਸਿਨਮ੍ । ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਜਗਾਦਾਥ ਹਰਿਂ ਜਾਲਂਧਰਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲਈ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਾਲੰਧਰ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।