ਕਾ ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਾਂ ਕਾਂਤੇ ਤਿਤੀਰ੍षੁਰ੍ਦੁਃਖਸਾਗਰਮ੍ । ਵਰ੍षਾਭ੍ਵੀ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹੇਤਿ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
'ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੱਦਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਵਰ੍षਾਭ੍ਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਦੁਃਖਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਸੋਢੁਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਨੇਤਦ੍ ਦ੍ਰੁਤਂ ਕੁਰੁ । ਤਤਸ੍ਤੌ ਦਂਪਤੀ ਵਿਪ੍ਰ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਂ ਸ਼ੁਭਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਬੱਦਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਕਰ।' ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਦੰਪਤੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸਹਸਾ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਮਰਣਾਯੋਪਹਰ੍षਿਤੌ । ਅਥੈਤੌ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਂਤੌ ਚਿਰਕਾਲਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ, ਪਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗ ਗਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ਪਾਪਕृਤ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਃ ਕਾਲਸਰ੍ਪੋ ਭਯਂਕਰਃ । ਕਾਲਸਰ੍ਪ੍ਪ ਉਵਾਚ- ਦਰ੍ਦੁਰੌ ਪਾਪਿਨੌ ਯੇਥਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲੌ ਯੁਵਾਂ ਤਤਃ
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਪਾਪੀ ਕਾਲ-ਸੱਪ, ਸੀਟੀ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਕਾਲ-ਸੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪੀ ਡੱਡੂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋ।'
ਅਥ ਨੂਨਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯੌ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੇਨ ਮਯਾ ਯੁਵਾਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਾਵਤਿਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੌ ਦਂਪਤੀ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨੌ
'ਹੁਣ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੂਚਤੁਰ੍ਵਚੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਲਸਰ੍ਪਂ ਪੁਰੋਗਤਮ੍ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਸਰ੍ਪ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਪ੍ਯਾਵਯੋਰ੍ਹृਦਿ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਾਲ-ਸੱਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਸੱਪ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਅਹਮਾਸਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਾਹ੍ਵਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਇਯਂ ਚ ਵਿਜਯਾ ਨਾਮ ਮਹਿषੀ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਮਮ
'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਤ੍ਯਧਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਜਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀ।'
ਮਯਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ਮੋਹਾਨ੍ਨਿਤਃ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ ?। ਤੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਚਿਰਂ ਦੁਃਖਂ ਯਮਾਲਯੇ
'ਮੈਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲਈ; ਉਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ।'
ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ ਸ਼ੇषਂ ਭੇਕਯੋਨੌ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਹ । ਸੋऽਹਂ ਯਾਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪਾਪੇਨ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਮੁਂਚਤਿ
'ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਬਾਕੀ ਭੋਗਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਡੱਡੂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।'
ਸਤ੍ਯਮਾਵਾਂ ਜਿਗਮਿषੂ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਪਨ੍ਨਗ । ਵ੍ਰਜਾਵੋ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤੀਰਂ ਸ਼ਰੀਰਤ੍ਯਾਗਹੇਤਵੇ
'ਸੱਚਮੁੱਚ, ਅਸੀਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਸੱਪ; ਆਓ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡੀਏ।'
ਤ੍ਯਜਾਵਿਵੇਕਤਾਂ ਸਰ੍ਪ ਨਰਕਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਯਿਨੀਮ੍ । ਆਵਾਂ ਸਂਖਾਦ੍ਯ ਭਵਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਖਂ ਕਿਯਤ੍
'ਸੱਪ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਨਰਕ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਖਾ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ।'
ਆਵਯੋਰ੍ਹृਦਯੇ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਵਾਪਿ ਹृਦਯੇ ਹਰਿਃ । ਅਤਏਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾ ਕਾ ਭੁਜਂਗਮ
'ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸੱਪ, ਸਾਡੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ।'
ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕਦਾਪਿ ਚ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਕ੍ਰਿਯਤੇऽਪਿ ਚ ਤਦ੍ਧਿਂਸਾਂ ਵਿਦਧਾਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਿਃ
'ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਜੇਕਰ ਹਾਨੀ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਮ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।'
ਆਯੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਸਂਪਦਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ਾਂਸਿ ਚ । ਹਿਂਸਾਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਹਰੇਦ੍ਦੁष੍ਟੋ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
'ਉਮਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ, ਤੇ ਇਜ਼ਤ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹਾਨੀ ਕਰਕੇ ਖੋ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।'
ਕਿਂ ਜਪੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਰ੍ਵਾ ਕਿਂ ਦਾਨੈਃ ਕਿਮੁ ਚਾਧ੍ਵਰੈਃ । ਹਿਂਸੇਤਿ ਵਰ੍ਣਦ੍ਵਿਤਯਂ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਹृਦਯੇ ਸਦਾ
'ਜਪ, ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ "ਹਾਨੀ" ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਹਨ।'
ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਕੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਹਰਿਹਿਂਸਕਃ । ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕਮਲਾਪਤਿਃ
'ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।'
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਬਹੁਧਾ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ । ਸਂਸਾਰਕੌਤੁਕਾਗਾਰੇ ਕ੍ਰੀਡੇਚ੍ਛਿਸ਼ੁਰਿਵ ਸ੍ਵਯਮ੍
'ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੰਗਮੰਚ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਹਿ ਨਿਲਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਤੋ ਹਿਂਸਾਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
'ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਪਰਪ੍ਰਾਣਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਚਾਤ੍ਮਤੁष੍ਟਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ
ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੰਦ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁष੍ਟਿਰਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਚਰਿਤ੍ਰਮੇਤਲ੍ਲੋਕਾਨਾਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਿਵ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਵਾਕਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤृਪ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪਰਂ ਹਤ੍ਵਾਤਿਯਤ੍ਨਤਃ । ਧੀਮਾਨ੍ਨਾਤ੍ਮਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਨਹਿ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਅਹਂ ਵਿष੍ਣੁਰਸੌਵਿष੍ਣੁਰਿਤਿ ਚੇਤਸਿ ਭਾਵਯੇਤ੍ । ਪਰਦੁਃਖੇਨ ਯੋ ਦੁਃਖੀ ਸੁਖੀ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚੋ, 'ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ'; ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੇਵ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਖਂ ਨॄਣਾਂ ਮੋਹਵਂਚਿਤਚੇਤਸਾਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਹਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ।
ਪਰਹਿਂਸਾਵਿਧਾਨੇਨ ਸੁਖਂ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਜਂਗਮ । ਸੁਖਾਨਿ ਵਾਪਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਦੀਯਂਤੇ ਯਾਨਿ ਜਂਤਵੇ
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੱਪ, ਜਾਂ ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਤਾਨਿ ਸ੍ਮ ਲਭਂਤੇ ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਂਸਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭੁਜਂਗਮ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਸੱਪ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।
ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਗਚ੍ਛਾਵਃ ਪਾਰਂ ਦੁਃਖਮਹੋਦਧੇਃ । ਸਰ੍ਪ ਉਵਾਚ- ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਹਿਂਸਾਯਾਂ ਨੂਨਂ ਮੇ ਨਾਤਿਪਾਤਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਂ, ਅਸੀਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ; ਸੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ—
ਤਦਾ ਕਥਮਹੋ ਸृष੍ਟੈ ਵੇਧਸਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਕੌ । ਪਰਹਿਂਸਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਮ੍
ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ? ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕਿਂਤੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇषੁ ਹਿਂਸਾ ਸਂਭਾਵ੍ਯਤੇ ਨਹਿ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਪਰ ਸਭ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਕਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸਸਰ੍ਜ ਹ । ਸृਜਤਿ ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਤ੍ਤਿ ਸृष੍ਟਿਰੇਵਂਵਿਧਾ ਹਰੇਃ । ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਕਿਂ ਯੁਵਾਂ ਹਂਤੁਂ ਕਾਲਰੂਪੀ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਿਃ
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਇੰਝ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਹਾਂ—ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।