ਅਤਿਕਾਯ ਉਵਾਚ- ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮਿਦਂ ਪੁਰਾਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੇਨਾਂ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਮਹਾਬਲੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਯੋਧੀ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਰ੍ਸ਼ਨਯੋਧੀ ਵਾਨਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰੇਕ ਏਵ ਯੁਧ੍ਯਤੇ
ਅਤਿਕਾਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕੰਮ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੋਜਨਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ। ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਨਾਮਕ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਲੜਦਾ ਹੈ।'
ਅਪਰੇ ਚ ਬਲਿਨੋ ਮਹਾਂਤਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਗਤਾ ਆਵਾਂ ਚ ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਧ੍ਯਾਵੋ ਰਾਵਣਃ ਪੁष੍ਪਕਮਾਰੁਹ੍ਯਾਪਰਭਾਗੇਨ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਨਿਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਆਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ; ਰਾਵਣ ਪੁਸ਼ਪਕ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹੋਰ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਮੁਖਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਯੈ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਂਨਿਧਾਵੇਵ ਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਕੁੰਭਕਰਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੇ, ਫੜ ਲੈਣਗੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਹ ਅਹੋ ਬਲਵਤਾਂ ਕਿਮਸਾਧ੍ਯਮੇਵਂ ਭਵਤਿ ਦੈਵਗਤਿਃ ਕੁਟਿਲਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋऽਤਿਕੋਪਨਃ ਸਕ੍ਰੋਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਮੁਵਾਚ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ? ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਚਾਲ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਕਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।' ਸੁਗਰੀਵ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਵਧ੍ਯਾਵੇਤੌ ਨ ਮੋਚਨੀਯੌ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਛੱਡੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਹਾਵਧ੍ਯੌ ਮੋਚਨੀਯਾਵੇਤੌ ਵਸਨਾਨਿ ਭੂषਣਾਨ੍ਯਾਨਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਹਨੂਮਤਾ ਤਾਨ੍ਯਾਨੀਤਾਨਿ ਰਾਮਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ, ਛੱਡੇ ਜਾਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲਿਆਓ।' ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਲਿਆਇਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਨਤ੍ਵਾ ਯਦੇਤਲ੍ਲਂਕਾਦ੍ਵਾਰੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦਾਰੁਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣੋਕ੍ਤਮੇਤੇਨ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਨ ਰਾਵਣੋ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਜੋ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾ ਪुतਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦ ਇਹ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਅਥ ਚ ਦਾਰੁਚ੍ਛੇਦਨਸਮਨਂਤਰਂ ਪਾਤਾਲਂ ਗਂਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਭਾषਿਤਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਲਿਖਿਤਮ੍
ਲੱਕੜ ਕੱਟਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ—ਇਹ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤੇ ਹੁਕਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਿਦਂ ਦਾਰ੍ਵੇਕਪ੍ਰਯਤ੍ਨੈਕਬਾਣਨਿਪਾਤੇਨ ਪਂਚਧਾਚ੍ਛਿਂਧਿ ਤਤਸ੍ਤਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਮਤਿਦृਢਂ ਕੁਰ੍ਵੀਮਹਿ
ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਇਸ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਤਲੇ ਨੂੰ ਪੰਜ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦੇ। ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਾਂਗੇ।
ਅਥ ਭਾਰ੍ਗਵਵਚੋਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਮਃ ਪੂਰ੍ਵਕੋਟ੍ਯਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਨੁषਿ ਬਾਣਂ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਾਂ ਹਨੂਮਤਾਸ਼੍ਰਾਵਯਨ੍ਨੇਵ ਬਾਣਂ ਮੁਮੋਚ
ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਤੀਰ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਣਂ ਧਨੁषਸ਼੍ਚਲਿਤਂ ਤੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਬਾਣਮਾਰ੍ਗਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੌ ਦਾਰੁ ਬਾਣੇਨ ਪਂਚਧਾ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਂ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤਾਮਾਵਯੋਃ ਸ਼ਿਸ਼ਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯੇਤਿ ਤਥੇਤ੍ਯਾਹ ਰਾਮਃ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਲਂਕਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ
ਤੀਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਦੀ ਰਾਹ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ; ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਪੰਜ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: 'ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀ।' ਰਾਮ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਕਾਰਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਾਨਰਾ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਰਣਮਾਤ੍ਰਂ ਹਿ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਭਿਃ ਪਾਦੈਰ੍ਜਾਨੁਭਿਃ ਕਰੈਃ ਪृष੍ਠੈਸ਼੍ਚ ਤਲਸਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਗਤਾਸ੍ਤਦਾ ਚ ਰਾਵਣਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵੇषੁਭਿਰ੍ਦ੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਰਾਮਮਗਾਤ੍
ਫਿਰ ਵਾਨਰ rampart ਤੇ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ, ਪਿੱਠਾਂ, ਹਥਾਂ, ਗੁੱਟਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਘੇਰਾ ਸਮਾਨ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ rampart ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ ਆਇਆ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮਮਪਿ ਪਂਚਭਿਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਬਾਣੈ ਰਾਵਣਂ ਸਵ੍ਰਣਂ ਚਕਾਰ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਯੋਰਤਿਦਾਰੁਣਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਬਭੂਵ
ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਰਾਵਣੋ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਰਾਮਬਾਣੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਤਸ਼ਰੀਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪਲਾਯਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਵਾਨਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਕੋਟਿਕੋਟਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਘ੍ਨਨ੍
ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਪਰਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਵਿਭੀषਣੋ ਰਾਵਣਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਦਮੁਵਾਚ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਤृਤੀਯੋਪਾਯਕਾਲੋऽਯਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਨ ਵਿਚਾਰਯ । ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਵਿਪਰੀਤੋ ਨ ਸ਼ਸ੍ਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾਰ੍ਥਕਾਰਿਣਃ
ਇਹ ਤੀਜੀ ਯੁਕਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ; ਚੌਥੀ ਬਾਰੇ ਨਾ ਸੋਚ। ਚੌਥੀ ਉਲਟ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਪਰਸ੍ਯ ਚਾऽਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਚਾऽਤ੍ਮਨੋऽਧਿਕਾਮ੍ । ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮੇਣ ਬਲਿਨਾਨੈਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੇ ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਚ । ਏਕੇषੁਵਾਲਿਹਨ੍ਤਾऽਸੌ ਵਾਲਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਰਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਾਰੀਚਮੇਕਬਾਣੇਨ ਭਵਾਨਪਿ ਪਲਾਯਿਤਃ । ਨਿਹਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਜਿਚ੍ਚ ਸੁਤੋ ਹਤਃ
ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ; ਸ਼ੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਵਰੇਣ੍ਯਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭਗ੍ਨਂ ਤੇਨ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚ ਨੈਵ ਤੇ । ਦਾਸਭਾਵਮਥੋ ਵਾऽਪਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮਥਾऽਪ੍ਨੁਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਵਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਜਾਂ ਦਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂ ਜਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੈ ਲੈ।
ਗੋਪੁਰਸ੍ਥਂ ਤਥਾ ਦਾਰੁ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਮਥੇषੁਣਾ । ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਞ੍ਚਧਾ ਤੇਨ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਰਯਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਗੋਪੁਰ ਤੇ ਰੱਖੀ ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਬਹਵੋ ਨष੍ਟਾ ਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਂਤਿ ਚਾਪਰੇ । ਏਕੋ ਨ੍ਯਾਯਃ ਸੁਖਾਰ੍ਥਾਯ ਨ ਚ ਮੌਢ੍ਯਂ ਸਹੋਦਰ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਸੁਖ ਲਈ ਇਕ ਹੀ ਸੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਭੈੜਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਭਰਾ।
ਮਾਨੁषੀਂ ਮृਤ੍ਯੁਸਂਯੁਕ੍ਤਾਮਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍ । ਪਤ੍ਨੀਂ ਬਲਵਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯ
ਇਕ ਮਾਨਵ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਨਾ ਚਾਹਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਇਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦੇ।
ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਯੋਗੇ ਭਵੇਦ੍ਦੁਃਖਪਰਂਪਰਾ । ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਮਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਰੀਸਙ੍ਗੋ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ
ਜੋ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਜੋੜ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਦੀ ਅਤੇ ਮੈਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਫਰਤਯੋਗ ਹੈ।
ਵਿਰਕ੍ਤਿਰਥ ਚੇਜ੍ਜਾਤਾ ਦੁਃਖਾਯਾਕਾਰ੍ਯਵਰ੍ਤਨਮ੍ । ਅਨੁਰਾਗੋਯਦਿ ਭਵੇਨ੍ਮਰਣਂ ਨਰਕਂ ਤਤਃ
ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਰਾਗ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭੈੜਾ ਕੰਮ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਲਗਨ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੇ ਨਰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਮਰਣਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯ ਸਮਾਗਮੇ । ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾ ਮਰਣਂ ਤਾਤ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋਵੇਗੀ; ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਲਈ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਕਰ, ਜਾਂ ਮੌਤ ਸਹੀ ਹੈ।