ਆਗਮ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਘੁਨਂਦਨੋऽਪਿ ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਮਾਤਨੋਤਿ । ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਨਿਖਿਲੇਪਿ ਲੋਕੇ ਸ਼ਰ੍ਵੇਣ ਦੇਵੇਨ ਚਿਰਂ ਨ੍ਯਵਾਤ੍ਸੀਤ੍
ਰਾਜ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਮ ਕਈ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ।
ਸੁਪੁਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋ ਬਹੁਯਜ੍ਞਯਾਜੀ ਪਰਿਵृਢਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਧਿਕਸ਼੍ਚ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਈ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਵਧੇਗਾ, ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਮਗੁਣਾਨਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮੇ ਮਰਣਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਮਨੇ ਇਤਿ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਿਆ, 'ਰਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਰਨਾਂ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।'
ਅਥ ਰਾਮੋ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਗੁਰੁਂ ਚ ਵਸਿष੍ਠਂ ਪਿਤृਪਤ੍ਨੀਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਨਾਯ ਜਗਾਮ
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥੋਪਵਨੇ ਦਿਨਮੇਕਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਜਟਾਃ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਕਲਂ ਵਾਸੋ ਧृਤ੍ਵੈਕੋਪਵੀਤੀ ਕृਤਦਂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰੇਕੇਨੋਪਵੀਤੇਨ ਜਟਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਭਸਿਤ ਨਿष੍ਠੁਰਕਾਯੋ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਦਾਮਮਣਿਵ੍ਯਤ੍ਯਸ੍ਤ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਮੁਰਸਿ ਦਧਾਨੋऽਲ੍ਪਭੂषਣਾਧਿਭੂषਿਤ ਸੀਤਾਸਹਾਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਚਰੋ ਵਿਵੇਸ਼ ਵਨਾਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਗ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਜਟਾ ਕਰਵਾਏ, ਛਾਲ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾਈ, ਇਕ ਹੀ ਜਨੇਉ ਪਾਇਆ, ਦੰਦ ਸਾਫ ਕੀਤੇ, ਇਕ ਜਨੇਉ ਨਾਲ ਜਟਾ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਭਸਮ ਲਾਈ, ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਕਰੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਗਹਣੇ ਪਾਏ, ਮੋਤੀ, ਰਤਨ ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪਾਈ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਕੋऽਯਂ ਕਪਿਰਿਤਿ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਕੌਣ ਬਾਂਦਰ ਹੈ?
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਪਿ ਨ ਜਾਨ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਅਥ ਰਾਮਃ ਸਮਾਹੂਯ ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨਾਮਤ੍ਯੇਪृਚ੍ਛਤ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?'
ਸ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਹਨੂਮਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹਨੂਮਾਨ ਹਾਂ।'
ਰਾਮਂ ਨਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੇਤ੍ਯ ਨਤ੍ਵਾ ਦੇਵਨਾਰਾਯਣਇਵਾਪਰਃ ਪੁਰੁषੋ ਯੁਵਾ ਮੇਘਸ਼੍ਯਾਮੋ ਜਟੀ ਆਜਾਨੁਬਾਹੁਰਤਿਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੇਨ ਸਹਾਪਰੇਣ ਨਰੇਣ ਇਹਾਸ੍ਤੇ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਇਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ, ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਜਟਾ ਵਾਲਾ, ਬਾਹਾਂ ਘੁੱਟਾਂ ਤੱਕ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੈ।'
ਅਥ ਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਧਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਉਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਣ ਹਨ, ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ।' ਤਾਂ, ਉਹ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਤ੍ਵਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪੁष੍ਪਸਲਿਲਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਦਾਯ ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਫਲਾਨਿ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਕੇ, ਫੁੱਲ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਫਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ।
ਕੌ ਯੁਵਾਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਗਤੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਵਿਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਭਾषਤ ਰਾਮਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਤਪਸਵੀ?' ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਹੀਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਸ਼ਰਥਤਨਯਾਵਾਵਾਂ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ਦੁष੍ਟਨਿਗ੍ਰਹ ਸ਼ਿष੍ਟਪਰਿਪਾਲਨਾਯ ਵਨਂ ਗਤਾਵਿਤਿ
ਅਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ। ਬੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਏ ਹਾਂ।
ਅਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਹ ਯੁਵਯੋਰੁਪਕਾਰਮਪਕਾਰਂ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤੀਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਲਈ ਆਏ ਹੋ।'
ਅਨ੍ਯਥਾ ਸੇਨਾਸਮੇਤਾਵਾਗਮਿष੍ਯਤਃ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਆਹ ਅਸ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਾਂਤਰਮ੍ ਅਮੁष੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੇਨਾਪਹृਤਾ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਤਾਮਨ੍ਵੇष੍ਟੁਮਾਗਤੌ ਤਦੇਵਾਵਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਨ੍ਯਦਾਨੁषਂਗਿਕਮ੍ ਤਦਰ੍ਥਮਪਿ ਜਲਧਿਂ ਤਰਾਵ ਅਪਿ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਵ ਅਪਿ ਨਾਕਂ ਸਾਧਯਾਵਃ ਅਪਿ ਮਹੇਂਦ੍ਰਂ ਪਾਤਯਾਵਃ ਅਪਿ ਬਲਿਨਂ ਹਨਾਵਃ ਕਿਮਪਿ ਕੁਰ੍ਵਹੇ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਨੇ ਚੁਰਾ ਲਈ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਣ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾਣ, ਅਸਮਾਨ ਚੜ੍ਹਣ, ਮਹੇਂਦਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ—ਜੋ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ—ਤਿਆਰ ਹਾਂ।'
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉਵਾਚ- ਰਾਵਣੇਨਾਪਹृਤਯਾ ਕਯਾਚਿਦ੍ਧ੍ਰਿਯਮਾਣਾਗਤਯਾ ਵਿਭੂषਣਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਨਿਗਤਾਨਿ ਮਯਾ ਸਂਗृਹੀਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਭਾष੍ਯ ਰਾਮਂ ਮਂਦਿਰਮਾਗਮਯ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਗਹਿਣੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਦਿਖਾਏ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਰੁਦ੍ਯ ਕ੍ਵ ਗਤੋऽਸੌ ਰਾਵਣ ਇਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਗਤ ਇਤਿ ਬਭਾषੇ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਛਾਣ ਕੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਰਾਵਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?' ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਅਥ ਰਾਮਸ੍ਤੇਨ ਸਖ੍ਯਮਕਰੋਤ੍ ਅਪृਚ੍ਛਚ੍ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਹੀਨਃ ਸ੍ਥਿਤ ਇਤਿ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉਵਾਚ-। ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਾਲੀ ਮਹਾਬਲੋ ਮਮਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਾਪਹृਤ੍ਯ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਯਾਮਾਸ੍ਤੇ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਚਾਹਂ ਪਰਾਜਿਤਃ ਤਦ੍ਵਧਾਯ ਸਰ੍ਵਥਾ ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਯਥਾਸੌ ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਹਨ੍ਯਤੇ ਤਥਾਹਮਪਿ ਸਾਗਰਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰੇ ਲਂਕਾਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਰਾਵਣੇਨਾਪਹृਤਾਂ ਤਵ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮੀਤ੍ਯਾਭਾष੍ਯ ਸ਼ਪਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਲਿਨਾਤਿਬਲਿਨਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯਾਹੂਤੇਨ ਯੁਯੁਧੇ
ਰਾਮੋਪ੍ਯਨਂਤਰਮਨਿਸ਼੍ਚਯਾਦ੍ਵਾਲਿਨਂ ਨਾਹਨਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ, ਅਣਸੁਝੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਅਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਲਾਯਿਤੋ ਰਾਮਮਿਦਮਭਾषਤ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਭੱਜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਹਮਰਣਾਯ
'ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਉਤਰ ਗਿਆ।'
ਰਾਮੋਪਿ ਯੁਵਯੋਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਮਯਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਭੂਤਂ ਚਿਹ੍ਨਿਤਂ ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਂ ਹਨ੍ਮਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ, ਮੈਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।'
ਅਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਲਿਨਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯਾਹੂਯ ਸਮਤਿष੍ਠਤ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਰਾ ਬਭਾषੇ ਵਾਲਿਨਮ੍
ਤਾਰਾ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸਹਾਯਵਾਨਿਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨੋਚੇਦੇਵਂ ਨਾਹ੍ਵਯਤਿ ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ਦਸ਼ਰਥਤਨਯੌ ਨਾਰਾਯਣਾਂਸ਼ੌ ਭੂਭਾਰਾਵਤਰਣਾਯ ਸਮਾਗਤੌ ਤਾਵਸ੍ਯ ਸਹਾਯਭੂਤੌ
'ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਂਦਾ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਆਏ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ।'
ਵਾਲ੍ਯੁਵਾਚ- ਨੀਤਿਮਾਨ੍ਰਾਮ ਇਤਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਨਹਿ ਬਲਵਂਤਂ ਵਿਹਾਯ ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਭਜਤੇ ਤਾਦृਸ਼ਃ ਸਮਾਯਾਤੁ ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮਧਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਿਭੇਤਿ ਵੀਰੋ ਯਦਿ ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਯਾਤਸ੍ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਭਾष੍ਯ ਤਾਰਾਂ ਸਂਭਾਵ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਯੁਦ੍ਧਾਯ ਨਿਰ੍ਯ੍ਯਾਤਃ
ਵਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨਿਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਜੇ ਰਾਮ ਖੁਦ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ।
ਅਥ ਮੁष੍ਟਿਯੁਦ੍ਧਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭੂਤ੍
ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਮੁੱਠੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਵਾਲਿਨਂ ਜਘਾਨ
ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਨੇਕ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਜਘਾਨ ਭਵਾਨਿਵ ਨਿਖਿਲਂ ਚਕਾਰ ਸੀਤਾਪਹਰਣਾਦਿਨਿਖਿਲਮਪਿ ਭਵਤਾ ਯਥਾਤਥਾ ਸ੍ਯਾਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਸ਼੍ਰਮਮृष੍ਯਮੂਕਪਰ੍ਵਤਂ ਰਾਮੋ ਜਗਾਮ ਨਿਬਿਡਚ੍ਛਾਯਾਚੂਤਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਹਾਯਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰਯਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਧਨੁषੀ ਆਰੋਪ੍ਯਾਸੀਨਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਂਕੇ ਸ਼ਿਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਰਿਚਰ੍ਮਸ਼ਯ੍ਯਾਸ਼ਯਨੋਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂਗੀਤਿਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਵਾਨਰਮੇਕਂ ਮਣਿਕੁਂਡਲਂ ਹੇਮਪਿਂਗਲਂ ਸਦृਢਬਦ੍ਧਮੌਂਜੀਕੌਪੀਨਮਚ੍ਛੋਪਵੀਤਿਨਮਤਿਚਂਚਲਂ ਫਲਮਾਦਾਯਾਤ੍ਮਨਿਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪਂਤਂ ਪੁष੍ਪਮਂਜਰੀਸ਼੍ਚ ਕਿਰਂਤਂ ਗਾਨਮਨੁਕੁਰ੍ਵਂਤਂ ਵ੍ਯਜਨੇਨ ਰਾਮਂ ਵੀਜਯਂਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਮਪਿ ਤਥਾ ਵੀਜਯਂਤਮਾਬਦ੍ਧਚੂਤਫਲਮਾਤ੍ਰਂ ਰਾਮੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਭਾषਤ
ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਈ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਆਮ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲੱਭਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ 'ਤੇ ਲਿਆ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਦਾ, ਫਲ ਵੇਖਦਾ, ਇਕ ਬਾਂਦਰ ਦੇਖਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਡੇ ਵਿਚ ਮੋਤੀ-ਕੁੰਡਲ, ਸੋਨੇ-ਰੰਗ ਦਾ, ਮੂੰਜ ਦੀ ਕਮਰਬੰਧੀ, ਸਾਫ ਜਨੇਉ, ਬਹੁਤ ਚਲਾਕ, ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਪੱਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਮ ਦਾ ਫਲ ਹੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਰਾਜ ਲੈ ਕੇ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਚੁਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਾਂਗਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਲੜਿਆ।