ਅਥ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਾਨੁਮਤੇਨ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਨृਪਾਨਾਗਮਯ੍ਯਾਚਿਂਤਯਤ੍ ਕਥਂ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮਾਯ ਦੇਯੇਤਿ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰੌ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਰਪਿ ਨ ਨਿਦ੍ਰਾਮਾਪ
ਉਹ ਰਾਤ, ਰਾਜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
ਜਜਾਪ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਿਯਂ ਜੁਹਾਵ ਚ ਤੇਨੈਵ ਕਾਮਾਹੁਤੀਃ ਪ੍ਰਾਸ੍ਤੁਵਚ੍ਚ ਪੁਰੁषਸੂਕ੍ਤੇਨ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਿ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਹਵਨਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤਾਦृਸ਼ ਏਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ੍
ਫਿਰ, ਓਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁਵੀਤ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਭਵੋ ਰਾਜਾਨਮੁਵਾਚ ਵਰਦੋऽਹਂ ਵਰਂ ਵृਣੁ
ਇਹ ਸਤਕਾਵ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਰ ਮੰਗੋ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਮ ਕਨ੍ਯਾ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮਾਯ ਦਿਤ੍ਸਿਤਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਕੁਲਰੂਪਬਲੋਤ੍ਸਾਹ ਸਂਪਨ੍ਨਾਨੇਕਭੂਪਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਿਪ੍ਰਾਦਿਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਸਮਾਗਮੇ ਰਾਮਾਧਿਕਬਲੋ ਯਦਿ ਤਾਮਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤ੍ ਤਦਾ ਵਚਨਮਨृਤਂ ਮਮ ਪਾਪਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਰੂਪ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਈ ਰਾਜੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੇਕਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਸ਼ਂਭੁਰਪਿ ਤਥਾ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਰਾਮ ਏਵ ਨਾਥਃ ਸੀਤਾਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਰਾਮਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਦ੍ਯੈਵ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹਾਣਾਜਗਵਂ ਧਨੁਰਿਦਮ੍
ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਹੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਹੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਲੋ।
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਕਿਮੇਤੇਨਾਜਗਵੇਨ ਧਨੁषਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਸੀਤਾਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਪਯ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੇਰੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ- ਇਦਂ ਧਨੁਰਸਜ੍ਯਂ ਮੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਯਾ ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮੇਵਮਾਚਰ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਮੇਰਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਣ-ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਲਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਗਣੈਰਂਤਰ੍ਦਧੇ ਹਰਃ । ਅਥਾਦਾਤੁਂ ਧਨੂ ਰਾਜਾ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਤਿਯਤ੍ਨਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਅਥੋਜ੍ਜ੍ਵਲਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਗਜਬਲਂ ਸਮਾਹੂਯ ਗृਹਾਣੇਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੱਖ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿਤਨੀ ਤਾਕਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਚੁਕੋ।'
ਸ ਚਾਪਿ ਮਾਤੁਲਂ ਨਤ੍ਵਾਟ੍ਟਹਾਸਂ ਕृਤ੍ਵੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਕਰਾਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਦਧਾਰ ਜਾਨੁਪਰ੍ਯਂਤਂ ਮਾਤੁਲੋ ਮਾਰੀਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਏਕਾਕੀ ਵਿਪ੍ਰਵੇषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਦੇਹਮਯਾਚਤ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਤਿਥਿਂ ਮਾਮਵੈਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੀ ਹਾਸਾ ਕਰੀ, ਉੱਡ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਘੁੱਟਾਂ ਤੱਕ ਚੁਕ ਲਿਆ। ਮਾਮਾ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਯਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨੋ।'
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਭੋ ਇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਸਨਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿषੀਦੇਤਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਆਸਨ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।
ਸ ਚਾਤਿਥਿਸ੍ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿषਸਾਦ
ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ, ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਜਲਮਾਦਾਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮਹਾਜਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਭੋਜਨਾਯ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਅੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ ਚਾਪਿ ਤਦਨ੍ਨਂ षਡ੍ਰਸੋਪੇਤਂ ਸੌਵਰ੍ਣਭਾਜਨਗਤਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਇਵੇਤਸ੍ਤਤੋ ਵਿਲੋਕਯਾਮਾਸ
ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਭੋਜਨ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸਾਵਚਿਂਤਯਦੇਨਾਂ ਕਥਮਪਹਰਾਮਿ ਕਥਮਾਲਿਂਗਾਮਿ ਕਥਮਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤ੍ਯੇਵਮਵਸਰਮਲਭਮਾਨਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂ? ਕਿਵੇਂ ਗਲੇ ਲਾਵਾਂ? ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਾਂ?' ਪਰ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵਾ ਧਨੁਃਸਜ੍ਜੀਕਰਣਾਯ ਯਤਮਾਨਾ ਅਹਂਪੂਰ੍ਵਿਕਯਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਤਿਰਸ੍ਕਾਰੇਣ ਮਹੇਂਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਪ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਂ ਪ੍ਰਾਂਤਦ੍ਵਯਾਤ੍ਪਰਂ ਨਾਵਨਮਯਿਤੁਂ ਸ਼ਸ਼ਾਕ
ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਓਹਨੂੰ ਵਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਅਥ ਸੂਰ੍ਯੋ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਨਮਯਨ੍ਨੇਵ ਨਿਪਪਾਤ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕ ਕੇ ਵਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਵਾਯੁਰ੍ਬਲਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜਗ੍ਰਾਹਾਜਗਵਮਥ ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਕਰੇਣੋਤ੍ਕਰ੍षਯਨ੍ਨਧਃ ਪਪਾਤ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਵਾਯੋਰੁਪਰਿ ਪਪਾਤ ਅਹਸਂਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ
ਵਾਯੂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਪਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਯੂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤੁਰਗਵਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਬਾਣਾਸੁਰਃ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਰਨੇਕਾਨੇਕਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸਮੇਤੋ ਵਿਦੇਹਪੁਰੀਮਾਜਗਾਮ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਣਾਸੁਰ, ਕਈ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸ੍ਵਵਿਭੂषਣੋਦ੍ਭਾਸਿਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸ੍ਵਤੇਜਸਾਪਯਸ਼ਸੋ ਦੇਵਤਾਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਨਾਵਿਧਗੀਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵ੍ਯਂਗੁਲਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਿਰਰਾਮ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋਬਲਿਸ਼੍ਚੈਵਧਾਵਾਤੇऽਥਵਿਰੇਮਤੁਃ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਬਲੀ ਵੀ ਦੌੜੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇषੁ ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤੇषੁ ਰਾਜਾਨੋऽਤਿਬਲਿਨਃ ਸਮਾਗਤਾ ਜ੍ਯਾਬਂਧਾਸ਼ਕ੍ਤਾ ਅਪਸृਤ੍ਯ ਤਸ੍ਥੁਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਹੋ ਕੇ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਅਥ ਮਧ੍ਯੇ ਨਿਸ਼ਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਂ ਸਾਂਬਿਕਂ ਮਂਗਲਦੁਕੂਲਧਾਰਿਣਂ ਕਮਲਭਵਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸ਼ਕ੍ਰ-ਪ੍ਰਮੁਖਨਿਖਿਲਦੇਵੈਰ੍ਭृਗੁਪ੍ਰਮੁਖਮੁਨਿਵਰੈਰ੍ਹਾਹਾਪ੍ਰਮੁਖਗਂਧਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁਂਬੁਰੁਪ੍ਰਮੁਖੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤੀਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣੈਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਦਿਮਾਤृਕਾਗਣੈਸ਼੍ਚ ਨਂਦੀਪ੍ਰਮੁਖਗਣੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨ ਪਾਦਕਮਲਂ ਸਰ੍ਵਾਮਂਗਲਪਰਿਮੋਚਕਮਤਿਪੁਣ੍ਯਸਲਿਲਯਾ ਗਂਗਯਾ ਨਿष੍ਕਲਂ ਕੇਨ ਚਂਦ੍ਰਮਸਾ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨ ਸ਼ਿਰੋਭਾਗਂ ਵਾਮਾਂਕਾਰੂਢਯਾ ਗਿਰਿਜਯਾ ਪ੍ਰਦੀਯਮਾਨਵੀਟਿਂ ਸਹਾਸਂ ਸਕਾਮਂ ਸਹਾਵੇਕ੍ਸ਼ਣਮਾਦਦਾਨਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਸਦृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਕਸ੍ਤੂਰਿਕਾਸਦृਸ਼ਕਂਠਂ ਮृਦੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਨਿਗ੍ਧਜਟਾਭਿਰ੍ਵਿਰਚਿਤਕਪਰ੍ਦਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਕੁਂਡਲੋਪਸ਼ੋਭਿਤਗਂਡਭਾਗਂ ਦ੍ਵਿਰष੍ਟਵਰ੍षਵਯਸਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਸਦृਸ਼ ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਫਲਕੌਸੁਂਭਵਰ੍ਣਾਂਚਲੇਨਾਵੇष੍ਟਿਤਸ਼ਿਰੋਭਾਗਂ ਵਿਵਿਧਰਤ੍ਨਵਿਰਚਿਤਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਭੂषਿਤਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਮਤਿਧਵਲੋਪਵੀਤੇਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਸ਼ਰੀਰਮਂਬਿਕਾਨੁਲਗ੍ਨਕੁਂਕੁਮਾਰੁਣਸੁਗਂਧਿਸ਼ਰੀਰਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਂ ਤਰ੍ਜਮਾਨਕਾਮਮਾਰ੍ਗਣਂ ਕੋਟਿਕਂਦਰ੍ਪਸਦृਸ਼ਂ ਮਨਸਾਚਿਂਤਯਤ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮੰਗਲਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਮੁਨੀ, ਹਾਹਾ-ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਦਿ ਗੰਧਰਵ, ਵੇਦ-ਸਮ੍ਰਿਤੀ-ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣਾ, ਸਿੱਧ-ਵਿਦਿਆਧਰ-ਮਾਤਾ-ਨੰਦੀ ਆਦਿ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਗੰਗਾ ਵਲੋਂ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈ, ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਗਿਰਿਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ, ਹੱਸਦੇ, ਕਾਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੀ ਕਸਤੂਰੀ ਵਰਗਾ ਗਲਾ, ਮ੍ਰਦੂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਟਾਵਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਕੇਸਰੀ ਤੇ ਮੋਤੀ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਗ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਛਾਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਉ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜਦੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਅਹੰਕਾਰ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸਲਿਲਗਗਨਪਵਨਦਹਨਰਵਿਸ਼ਸ਼ਿਯਜਮਾਨਮੂਰ੍ਤਿਭਿਰष੍ਟਮੂਰ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ਲੋਕਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਮੂਰ੍ਤੇ ਵੇਦਪੁਰਾਣਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਮੂਰ੍ਤੇ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇਸ੍ਵਧਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਨਾਰਾਯਣਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਤ੍ਰਯੀਮਯਤ੍ਰਯੀਪ੍ਰਮਾਣਤ੍ਰਯੀਨੇਤ੍ਰਸਾ-ਮਪ੍ਰਿਯਵਸੁਧਾਰਾਪ੍ਰਿਯਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਿਯਭਕ੍ਤਸੁਲਭਾਭਕ੍ਤਵਿਦੂਰਸ੍ਤੁਤਿਪ੍ਰਿਯ ਧੂਪਪ੍ਰਿਯ ਦੀਪਪ੍ਰਿਯ ਘृਤਕ੍ਸ਼ੀਰਪ੍ਰਿਯ ਦ੍ਰੋ ਣਕਰਵੀਰਪ੍ਰਿਯ ਸ਼੍ਰੀਪਤ੍ਰਪ੍ਰਿਯ ਕਮਲਕਹ੍ਲਾਰਪ੍ਰਿਯ ਨਂਦ੍ਯਾਵਰ੍ਤਪ੍ਰਿਯ ਬਕੁਲਪ੍ਰਿਯ ਯੂਥਿਕਾਪ੍ਰਿਯ ਕੋਕਨਦਪ੍ਰਿਯ ਗ੍ਰੀष੍ਮਜਲਾਵਾਸਪ੍ਰਿਯ ਯਮਨਿਯਮਪ੍ਰਿਯ ਨਿਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਪ੍ਰਿਯ ਜਪਪ੍ਰਿਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਪ੍ਰਿਯ ਗਾਯਨਪ੍ਰਿਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਪ੍ਰਿਯ ਪਂਚਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਿਯ ਸਦਾਚਾਰਪ੍ਰਿਯ ਗੋਤ੍ਰੋਤ੍ਸਾਦਿਕਮਲਭਵਹਰਿਹਰਨਯਨਸਮਰ੍ਚਿਤ ਪਾਦਕਮਲਜਯਪ੍ਰਦ ਹਰਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਜਲੋਤ੍ਪਾਦਿਤਚਕ੍ਰਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕृਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਯੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦ ਸ੍ਮृਤਮਂਗਲਪ੍ਰਦ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਨਮਸ੍ਤੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਯਜਮਾਨ — ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੇਦ-ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਯਜਨ ਦੇ ਰੂਪ, ਸਤਕਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸਵਧਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਤ੍ਰੈਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਮਾਪ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ, ਅਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਸਤਕਾਵਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼੍ਰੀ, ਕਮਲ, ਨੰਦੀ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਬਕੁਲ, ਯੂਥਿਕਾ, ਕੋਕਨਾਦ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਯਮ-ਨਿਯਮ ਪਿਆਰੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਪ ਪਿਆਰੇ, ਸ਼ਰਾਦ ਪਿਆਰੇ, ਗਾਇਨ ਪਿਆਰੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਪਿਆਰੇ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਿਆਰੇ, ਸਦਾ ਚੰਗਾ ਆਚਾਰ ਪਿਆਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ, ਹਰਾ ਨੇ ਪੂਜੇ, ਜੈ ਦਿੰਦੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਚਕਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਯਾਦ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ — ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ!
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ ਦਸ਼ਰਥੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਾਗਤਾਨ੍ਵਿਜੇਤੁਮਲਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕਦਨਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਯਦ੍ਯਾਯਾਸ੍ਯਤਿ ਤਰ੍ਹਿ ਮਮ ਸੁਤਾਂ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਵਾ ਕਿਂਕਿਂ ਵਾ ਪ੍ਰੇषਯਿष੍ਯਤਿ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਕਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ਮਮ ਕਿਂਵਾ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ਹਿ ਪ੍ਰਭੂਤਬਲਵਾਹਨੋ ਨਰਪਤਿਰਸ਼ੇषਮਪਿ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਕਿਮੁਤ ਮਾਮਲ੍ਪਸਤ੍ਵਂ ਕਿਮੁਤ ਬਹੁਨਾ ਭਵਾਨੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਮਮੋਪਾਯਂ ਵਦ ਯਥਾ ਵਿਵਾਹੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਜਾਮਾਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਪਰੰਤ, ਜੇ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪ ਆ ਕੇ ਸਾਰੇ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਂ ਕੀ ਭੇਜੇਗਾ, ਜਾਂ ਕੀ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਵੱਡੀ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਉਹ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਦੱਸ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਰਾਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਈ ਬਣੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਵਸਰੇ ਸੀਤਾ ਪਦ੍ਮਕਿਂਜਲ੍ਕਪ੍ਰਭੇषਦਰੁਣਵਸਨਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਨੀਲਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲੈਸ਼੍ਚਲਦ੍ਭਿਰ੍ਯੂਨਾਂ ਮਨਾਂਸ੍ਯਾਕਰ੍षਯਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਦृष੍ਟਿਭਗ੍ਨਕਲੈਰਿਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਿਤ੍ਤਮੀਦृਸ਼ਮਿਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਦ੍ਭਿਰਿਵੋਪਸ਼ੋਭਿਤ-ਲਲਾਟਾਨਂਗਚਾਪਸੁਭ੍ਰੂਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਰੁਣਵਿਲੋਚਨਾ ਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਾਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੋ ਮਸ਼ਕਪੋਲਾਨਂਤਰਾ ਰਕ੍ਤੋष੍ਠਰਾਕ੍ਤਾਸਨਮਾਣਿਕ੍ਯਨਿਭਦਾਡਿਮੀਦਸ਼ਨਾ ਜਪਾਕੁਸੁਮਾਰੁਣਾਧਰਾਤਿਸ਼ੋਭਿਤਚਿਬੁਕਾਸ਼ੁਕ੍ਤਿ-ਕਰ੍ਣਾਸਮਦੀਰ੍ਘਕਂਠਾਤਿਮਾਂਸਲਵਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੀਨੋਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਚਕੁਡ੍ਮਲਾਨੇਕਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾ ਸੁਭਗਾਕਾ-। ਰਾਨਤਿਮਾਂਸਲਬਾਹੁਲਤਾ ਮੁਗ੍ਧਾਯਤਸਮਾਨਾਂਗੁਲਿਸ਼ਿਖਾਪਦ੍ਮਾਰੁਣਪਲ੍ਲਵਾਵਿਵਿਧਬਹੁਰਤ੍ਨਾਂਗੁਲਿਭੂषਣਾਮੁष੍ਟਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਸੁ ਰੋਮਰਾਜਿਗਂਭੀਰਨਾਭਿਃ ਪृਥੁਜਘਨਾਕਰਿਕਰੋਰੁਸ੍ਤੂਣੀਰਜਂਘਾਸੁਪਾਦਕਮਲਾ-ਨੂਪੁਰਾਦਿ ਪਾਦਵਿਭੂषਣਾ ਪਾਦਾਂਗੁਲੀਭੂषਿਤਾ ਵਿਕਸਿਤਸੌਗਂਧਿਕਂ ਵਿਦਧਤੀ ਭੁਂਜਾਨਮਾਰੀਚਸ੍ਯ ਪੁਰਤਸ਼੍ਚਾਗਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੀਤਾ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੌਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੀਲੇ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਦਾ ਮੱਥਾ ਸੋਹਣਾ, ਭੰਵ Cupid ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ, ਅੱਖਾਂ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ, ਨੱਕ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਨਰਮ, ਗਲ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ, ਹੋਠ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ, ਦੰਦ ਅਨਾਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਠੋਡੀ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ, ਕੰਨ ਸਿਪ ਦੇ ਖੋਲ ਵਰਗੇ, ਗਲ ਲੰਬਾ, ਛਾਤੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਕਈ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਬਾਂਹ ਮੋਟੀਆਂ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ ਕੌਲ ਦੇ ਕੂਪਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ, ਕਮਰ ਚੌੜੀ, ਪੱਟ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂਂਡ ਵਰਗੀਆਂ, ਲੱਤਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਪੈਰ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ, ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਨੂਪੁਰ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਛੱਡਦੀ ਹੋਈ, ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਦ ਉਹ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।