ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਇਦਾਨੀਮਿਤਃ ਪਰਮੇਕਵਰ੍षਸ਼ਤੋਪਭੋਗ੍ਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਨਰਕਂ ਭਾਗੀਰਥੀਸ੍ਨਾਨਮੇਕਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਸੀਤਿ
ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ, ਇਥੋਂ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਂ ਤਵ ਪਦਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦੁਪਰਿਸ਼ਿष੍ਟਾਂ ਗਤਿਂ ਭਜੇਤਿ ਵਸਿष੍ਠਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਸਿष੍ਠੋਪਦਿष੍ਟਪੁਣ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਰੀਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮ
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਐਸਾ ਪੁੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਸੀਸ਼ਟ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ, ਵਸੀਸ਼ਟ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਕਾਲੇ ਉਪਨੀਯ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵੇਦਾਨਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ षਡਂਗਾਨਿ ਮੀਮਾਂਸਾਦ੍ਵਯਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਪਨਯਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦ, ਛੇ ਵਿਦਿਆ, ਦੋ ਮੀਮਾਂਸਾ, ਤੇ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਅਥ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਭਰਤ ਗਾਂਧਰ੍ਵ ਵਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਕੁਨ ਵਿਵਿਧਯੁਦ੍ਧਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ, ਆਯੁਰ-ਵਿਦਿਆ, ਭਰਤ ਦੀ ਕਲਾ, ਗਾਂਧਰਵ, ਵਾਸਤੁ, ਸ਼ਾਕੁਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਿਖਾਏ।
ਅਥ ਵਿਵਾਹਂ ਕਰ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇ ਨਾਨਾਨਾਦੇਸ਼ਜਨਪਤੀਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਦੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਜਨਪਦਾਂ 'ਚ ਦੂਤ ਭੇਜੇ।
ਅਥ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ:
ਰਾਜਨ੍ਵਿਦਰ੍ਭਦੇਸ਼ਾਧਿਪਤਿਰ੍ਵਿਦੇਹੋਨਾਮ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੋਮਲਬ੍ਧਾਰੂਪੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਮਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਾਮਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ ਚ ਤਾਂ ਦਾਤੁਂ ਰਾਜਾ ਰਾਮਾਯੋਦ੍ਯਤਃ ਤਦ੍ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤਿ
ਰਾਜਨ, ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੇ ਰਾਮ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਜਾਓ।
ਬਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾਂਸ਼ੁਸ਼ੋਧਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯ ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਚਕਮਲਕੁਡ੍ਮਲਵਿਵਿਧਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਾषਿਣ੍ਯੋऽਤਿਚਪਲਮृਦੁਗਤਯੋ ਵृਦ੍ਧਵਨਿਤਾਸ਼੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍
ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਪਯੋਧਰ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਤੇ ਚਲਾਕ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਵੈਦੇਹੋऽਪਿ ਮਿਥਿਲਾਂ ਨਾਨਾਪਤਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਾਸਾਦਗੋਪੁਰੋਦ੍ਯਾਨਦੇਵਤਾਯਤਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਕੇਲਿਚਤੁਰਯੁਵਤਿਜਨਾਨੁਕੀਰ੍ਣਾਮੁਸ਼ੀਰਵਿਰਚਿਤਮਹਾਪ੍ਰਪਾਂ ਸੁਕੇਲੀਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਿਸ਼ਿਖਾਂ । ਵਿਵਿਧਪਣ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਰਥ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਸ਼ੋਭਿਤਮਠਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਂਦਿਰਂ ਮੀਮਾਂਸਾਦਿਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਪਾਦਿ ਸਾਮਾਧ੍ਯਯਨਾਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਹਵਿਰ੍ਗਂਧਸਾਮਾਦਿਸ੍ਵਰਪਦਕ੍ਰਮਸ਼੍ਰੁਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਟਿਕਾਮਨੇਕਪਰਿਵृਢਮਂਦਿਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਿष੍ਕ੍ਰੀਤਾਗੁਰੁਕੁਂਕੁਮਾਧ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯੁਵੇषਾਂ ਮृਦੁਲਵਸਨ ਤਾਂਬੂਲ ਰਕ੍ਤਦਂਤਚ੍ਛਦਕਾਮਿਨੀਮृਦੁਵਚਨਕਠਿਨਵਚਨਕਰਸਂਜ੍ਞਾਨਿਰ੍ਦ੍ਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਤਿਵਚਨਵਿਵਿਧੋਪਾਯਨਾ ਹਰਣਕਰਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਮृਦੁਧਵਲਜਘਨਪਰਿਵੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਰਿਭਾਗੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਪਰਸ੍ਪਰਸਂਘਰ੍षਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਾਮਾਂਸਕਂਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਨਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਜਪਾਸਂਕਾਸ਼ਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦ ਮਂਦਹਾਸਮਾਲਾਕਾਰਸਹਸ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਸਵਸਾਧਨਮਂਦਿਰਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤੋਰਣਾਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵੀਥਿਕਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਂ ਰਂਭਾਵਿਭੂषਿਤਦ੍ਵਾਰਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ, ਵਿਲਾਸਿਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ 'ਚ ਨਿਸ਼ਾ, ਦੂਰਵਾ, ਅੱਖਤ, ਮੰਗਲਕ ਜੜੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ, ਮੱਥਾ ਤੇ ਨੱਕ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਭੂਸ਼ਣ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ 'ਚ ਘੀ, ਗੁਗਲ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਲਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ ਜਨਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਈਆਂ।
ਅਥਾਭਿਕਲਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਨਿਸ਼ਾਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਮਂਤ੍ਰਮਂਗਲਕਜ੍ਜਲਿਤਕੈਸ਼ਿਕਧਮਿਲ੍ਲਲਤਾਗ੍ਰਂਥਿ-ਤ ਜਟੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀਮਂਤਸ਼ੀਰ੍षਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਮੁਖਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਾਰ੍ਹਣਹੇਮਪਾਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਿਤਾਜ੍ਯਗੁਗ੍ਗਲੁ ਫਲਾਦਿਸੌਭਾਗ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਮੁਦ੍ਵਹਂਤੀਭਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰਨ੍ਯੈਰਪਿਸ਼ੋਭਿਤਜਨੈਃ ਸ ਰਾਜਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ
ਫੇਰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਲਈ, ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ 'ਚ ਸੁਹਾਗ ਵਾਲੀ ਹਲਦੀ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਦੁਬ ਘਾਸ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਥੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ 'ਚ ਘੀ, ਲੋਬਾਨ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਈਆਂ।
ਤਦਾਨੀਂ ਮਂਗਲਤੁਰ੍ਯਘੋषਾਦੇਵ ਦੁਂਦੁਭਿਭੇਰੀਨਿਃਸਾਣਮਰ੍ਦਲਸ਼ਂਖਾਦਿਨਾਦਾਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਤੁਰੀਆਂ, ਡੂੰਡੂਬੀਆਂ, ਭੇਰੀਆਂ, ਮਰਦਲ ਅਤੇ ਸਾਂਖ ਆਦਿ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਗਾਯਕਾਸ਼੍ਚ ਮਂਗਲਾਨਿ ਜਗੁਃ
ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਸੁਭਾਗਾ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਮਂਗਲਵੇਦਵਾਕ੍ਯਾਨੁਪਾਠੇਨ ਵੈਦਿਕਾਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਕੁਲਪਾਠਕਾ ਭੇਰੀਘੋषੇਣ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਾਕਾਸ਼ਮਾਪੂਰਯਨ੍
ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ, ਅਤੇ ਕੁਲ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਭੇਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਪੂਰ੍ਵਮਂਗੀਕੁਰ੍ਵਂਤਃ ਸੂਤਬਂਦਿਜਨਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਃ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਫਿਰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਥਵਾਨਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਵਿਦੇਹਨਗਰਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਭਾਗੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਂਦਿਰਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼
ਵਿਦੇਹ ਨਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਬਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਨਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਸੀ, ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਨਾਰਦੋ ਮਿਥਿਲਾਂ ਤਦਾਨੀਮੇਵਾਗਚ੍ਛਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਦ ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਵਿਦੇਹੋऽਪਿ ਦੇਵਰ੍षਿਮਭਿਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ। ਸੁਖਾਸੀਨਾਯ ਮੁਨਯੇ ਸਘਨਸਾਰਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤ੍
ਵਿਦੇਹ ਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ; ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਘਣਸਾਰ ਵਾਲਾ ਤਾਂਬੂਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਵੋ ਵਿਵਾਹੇ ਭਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਕਾਰਯਿਤੁਂ ਵਿਵਾਹਮ੍
ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਵੋ ਹਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਸੂਰ੍ਯਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਵਾਹੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤਿ
ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੂਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਥ ਮੌਹੂਰ੍ਤਿਕਂ ਵृਦ੍ਧਗਾਰ੍ਗ੍ਯਮਾਹੂਯ ਰਾਜਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕ੍ਵ ਵਿਵਾਹਮੁਹੂਰ੍ਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਗਾਰਗਿਆ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਵਿਆਹ ਦਾ ਮੂਹੂਰਤ ਕਦੋਂ ਹੈ?'
ਸ਼੍ਵ ਇਤਿ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯ ਉਵਾਚ
ਗਾਰਗਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੱਲ੍ਹ।'
ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਰਦਂ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਂ ਚੋਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੋ ਇਦਮਿਤ੍ਥਮਿਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਤੇ ਗਾਰਗਿਆ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਾਈ, ਇਹੀ ਹੈ?'
ਅਥ ਨਾਰਦੋ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਮੁਵਾਚ
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਗਾਰਗਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕਥਮੁਕ੍ਤਂ ਲਗ੍ਨਂ ਦਾਸ੍ਯਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਲਗਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?
ਅਥ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯੋ ਵਿषਘਟਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਹਾਯ ਲਗ੍ਨਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਗਾਰਗਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਲਗਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਨਾਰਦੋਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚਨਾਨਿ ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਗਾਰਗਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ?'
ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਾਨ੍ਦੋषਾਨਪਠਤ੍
ਗਾਰਗਿਆ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ।
ਅਥ ਵਸਿष੍ਠਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਗ੍ਨਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਯੋਧ੍ਯਾਮੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸਹਿਤਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਸਮੇਤਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਵਿਧ ਕਰਿ ਤੁਰਗ ਸ਼ਕਟ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂਦੋਲਿਕਾਭਿਰਤਿਸੁਭਗਰੂਪਭੋਗਵਿਲਾਸਕ੍ਰਿਯਾਨਿਪੁਣਾ ਵਿਦਿਤਵਿਵਿਧਚੇष੍ਟਾਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸੁਕੁਸ਼ਲਾਃ ਮृਦੁਕਠਿਨਪृਥੁਪਯੋਧਰਾਸਨ੍ਨ ਕਂਠਾਃ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਲਲਾਟਬਿਂਬਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਮੁਖਪਂਕਜਾਃ ਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਾਃ ਕਨਕਪਤ੍ਰਕਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਨਾਨਚੇष੍ਟਯੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਸ਼ੋਭਿਤ ਜਪਾਕੁਸੁਮਰਕ੍ਤਦਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ਦਵਿਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛਫਰੀਲੋਚਨਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਕਾਸਦृਸ਼ਸ਼੍ਰਵਣਾਃ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਦृਸ਼ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਫਲੋਪਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਪੁਟਾ ਮੁਕੁਰਸਦृਸ਼ਕਪੋਲਾਸ੍ਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਿਕਾ ਆਨਮ੍ਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਚੂਚੁਕਾ ਇਂਦ੍ਰਗੋਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾਧਰਪੁਟਦਸ਼ਨਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਸਮਦੀਰ੍ਘਕਾਂਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਸ੍ਥਿਤਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਾ ਨਾਤਿਮਾਂਸਲਾਃ ਪਿਂਡਕਾਗ੍ਰਂਥਿਨੀਵ੍ਯੋਵਲਿਤਬਾਹੁਮੂਲਾ ਅਨਤਿਚਿਰਕਾਲੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਤਯਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਤਯਾ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਦਲਸਦृਸ਼ਬਾਹੁਮੂਲਾ ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਃ ਕਠਿਨਸ੍ਥੂਲਵਰ੍ਤੁਲਾਮਗ੍ਨਚੂਚੁਕਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਥਾਨਾਕ੍ਰਮਣਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਿ ਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਲਬ੍ਧਪਦਕਪਯੋਧਰੋਪਰਿਚਂਚਲਵਿਵਿਧਮਣਿਮਯ ਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਾਃ ਪਯੋਧਰਪਰਿਤੋ ਲਬ੍ਧਪਦਤਯਾ ਤਰੁਣਦृष੍ਟਿਪਰਮ੍ਪਰਤਯਾ ਅਸਮਾਨਯਾਨਾਭਿਕੂਪੋਪਰਿਤਨ ਰੋਮਰਾਜ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤੋਦਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਭਜ੍ਯਮਾਨ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਲੀਕਰਣਏਵ ਵਲੀਤ੍ਰਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਮੁष੍ਟਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਃ ਕਰਿਕਰੋਪਮਜਘਨਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਅਰੋਮਸਦृਸ਼ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮਲਾ ਸਮਜਾਨ੍ਵ੍ਯਃ ਕਦਲੀਸ੍ਤਂਭਸਂਨਿਭੋਰੁਯੁਗਲਾ ਆਮਗ੍ਨਜਾਨੁਕृਸ਼ਕੁਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਪਿਂਡਿਕਾਰਹਿਤਜਂਘਾ ਆਮਗ੍ਨਗੁਲ੍ਫਾ ਆਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਦੀਰ੍ਘਦੀਰ੍ਘਾਂਗੁਲੀ ਪਾਦਾਨੂਪੁਰਰਵਾਹ੍ਵਯਮਾਨਮਦਨਾ ਹਂਸਮਤਂਗਜਗਮਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਕਚ੍ਛਾਗ੍ਰਾ ਉਪਰਿਕਚ੍ਛਂ ਨੀਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰਦ੍ਵਯਯੁਤਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕਂਠਮਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯਾ ਪਰਵਸਨਪਰਿਭਾਗਾ ਵृਤਸ੍ਤਨਵਸਨਾ ਪਰਭਾਗੇ ਵਾਮਾਂਸ ਏਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੇਨ ਦਸ਼ਾਭਾਗੇਨ ਨਾਭਿਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤੋਪਸ਼ੋਭਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯੋ ਯੋषਿਤੋ ਵਿਵਾਹਮਂਗਲਕਰ੍ਮਕਰਣਾਯਾਨੇਕਸ਼ ਆਗਚ੍ਛਨ੍
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਲਗਨ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਜਣੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਪਲਕੀ, ਡੋਲੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸੇਵਕਾਂ, ਗਾਂਧਰਵ ਕਲਾ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਰਮ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਯੋਧਰ, ਪਤਲੇ ਗਲ, ਚੌੜੇ ਤੇ ਨਰਮ ਮੱਥੇ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਘੁੰਮਰ ਵਾਲੇ ਕੇਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ-ਫੁੱਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ, ਜਪਾ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਚਮਕਦੇ ਮੱਛੀ-ਆਖਾਂ, ਸਪਾਂ ਵਰਗੇ ਕੰਨ, ਤਾਰੇ ਵਰਗੇ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਨੱਕ, ਆਇਨੇ ਵਰਗੇ ਗਲ, ਤਿਲ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਨੱਕ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਕਮਰ, ਇੰਦਰਗੋਪ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ, ਗੋਲ-ਗੋਲ ਤੇ ਨਰਮ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੇ ਬਾਂਹ, ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਕੇਸ, ਹਲਦੀ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਨਰਮ ਤੇ ਪਤਲੇ ਬਾਂਹ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਚੌੜੇ ਪਯੋਧਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਯੋਧਰ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਰੋਮ-ਰੇਖਾ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਣ ਯੋਗ ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਨਿੱਘ, ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੈਰ, ਸਮਾਨ ਗੁੱਟ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਰਗੇ ਪੈਰ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਗੋਲ ਪਿੰਡੀਆਂ, ਇਕੱਠੇ ਗੁੱਟ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਨਰਮ ਉਂਗਲਾਂ, ਨਰਮ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੈਰ, ਹੰਸ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਚਾਲ, ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਧਰ ਕੇ, ਕੱਛਾ ਉਪਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੱਪੜਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੀਵਾਂ ਕੱਪੜਾ ਪਯੋਧਰ 'ਤੇ, ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੰਗਲ ਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਵਿਦੇਹੇ ਪੁਰਤਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਚੂਤਵਨਿਕਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਟਪਵਿਸ੍ਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਕੂਜਿਤਾ-ਕਰ੍ਣਨਦਤ੍ਤਕਰ੍ਣਵਨਹਰਿਣਸ਼ਾਵਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਜਤਨਿਰ੍ਮਿਤੋਚ੍ਚਨੀਚਪ੍ਰਾਸਾਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਾਯਾਂ ਹੇਮਵਲ੍ਕਲਸਂਵੀਤਭਸਿਤੋ-ਦ੍ਧੂਲਿਤਸ਼ਰੀਰਜਟਿਲਮੁਨਿਗਣਧ੍ਯਾਨੋਪਾਸਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਦ੍ਯਧਰਵਧੂਪਯੋਧਰਭਾਰਾਭਿਭੂਤਵਿਚਰਿਤਤਰਂਗਸਰਸੀਯੁਤਾਯਾਂ ਸਰਸ੍ਤੀਰਮਿਲਿਤਸੈਰਂਧ੍ਰੀਯੁਵਤਿਭਿਰਾਹੂਯਮਾਨ ਤਰੁਣਜਨਾਯਾਂ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਕੁਸੁਮਸੌਰਭਵਾਸਿਤਾਸ਼ੇषਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਯਾਮਿਤਸ੍ਤਤੋ ਰਿਰਂਸਯਾ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਫਾਰਸ਼ਫਰੀਵਿਲੋਚਨਤਰਲਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਲਸਿਤਸ਼ਰੀਰਵੇਸ਼੍ਯਾਜਨਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਯੁਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਪੁਰੋਹਿਤਾਭਿਰਾਮਰਾਮਾਦਿਪੁਤ੍ਰਸਹਿਤਃ ਸੁਖਮੁਵਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਆਮਾਂ ਦੇ ਬਾਗ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਫੈਲ ਰਹੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸੁਣ ਰਹੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਉੱਚੇ-ਹੇਠਲੇ ਮਹਿਲ, ਭਸਮ ਤੇ ਛਾਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪਯੋਧਰ ਨਾਲ ਤਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ, ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਰਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਿਆ, ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ।