ਅਥ ਪਾਦਸਂਚਾਰਿਣਂ ਬਾਲਚਂਦ੍ਰ ਸਂਕਾਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਬਿਂਬਾਧਰਮੁਨ੍ਨਤਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਂ ਪੁਰਸ਼੍ਚੂਲਿਕਾਲਂਬਮਾਨ-ਰਤ੍ਨਪਤ੍ਰਕਂ ਸ਼੍ਰਵਣਲੋਲਲਂਬਮਾਨਕੁਂਡਲਂ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਵਿਚਲਿਤ ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਂ ਵਿਲਸਤ੍ਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰੋ ਬ-ਹ੍ਵਲਯਂ ਸਿਂਜਨ੍ਮਣਿਕਂਕਣਰਤ੍ਨਾਂਗੁਲੀਯਕਂ ਹੇਮਮਣਿਰਚਿਤਸ਼੍ਰੋਣਿਸੂਤ੍ਰਂ ਸਿਂਜਨ੍ਨਨੂਪੁਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪਾਦਮਂਗੁਲੀਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪਾਦਮਧ੍ਯਾਂਗੁਲੀਯਕਂ ਵਜ੍ਰਾਂਕੁਸ਼ਸਰੋਜਲਾਂਛਨਸ਼ੋਭਿਤੋਰੁਪਾਦਤਲਂ ਤੂਣੀਰਸਦृਸ਼ ਜਂਘਂ ਕਰਿਕਰਸਦृਸ਼ੋਰੁਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਜਘਨਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧ੍ਯਂਵਰ੍ਤੁਲਾਵਰ੍ਤਕਂ ਗਂਭੀਰਨਾਭਿਮਿਂਦ੍ਰਨੀਲਸ਼ਿਲਾਵਿਸ਼ਾ-ਲ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਂ ਕਂਬੁਗ੍ਰੀਵਂਚਂਦ੍ਰਬਿਂਬਸਦृਸ਼ਵਦਨਮਰ੍ਦ੍ਧਚਂਦ੍ਰ ਸਦृਸ਼ਲਲਾਟਂ ਨੀਲਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲਂ ਕ੍ਰੋਡਾਸਕ੍ਤਂਧੂਲਿਭਿਰਾਪਾਂਡੁਰਂ ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਦਲਾਰਕ੍ਤਵਿਲੋਲਲੋਚਨਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮਿਵੋਦ੍ਧੂਲਿਤਭੂਤਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮਿਵ ਦਿਗਂਬਰਂ ਰਾਮਂ ਕੁਮਾਰਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰ੍षਪਰਿਪੂਰ੍ਣਹृਦਯਃ ਪੁਤ੍ਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਚੁਂਬਿਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਲਿਲਿਂਗ ਦृਢਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਬਾਲਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ — ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਚਲਣ ਦਾ ਢੰਗ ਸੁੰਦਰ, ਚਿਹਰਾ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਹੋਂਠ ਲਾਲ ਫਲ ਵਰਗੇ, ਨੱਕ ਉੱਚੀ ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ, ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਰਤਨ ਪੱਟੀ, ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਖਿਲਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ, ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ-ਮਣੀ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਘਰੂ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਛਲਿਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ 'ਤੇ ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਕਮਲ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ, ਜੰਘਾ ਤੂਣੀਰ ਵਰਗੀ, ਪੈਰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸੂਂਡ ਵਰਗੇ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ, ਛਾਤੀ ਨੀਲਮ ਦੀ ਤਖਤ ਵਰਗੀ, ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ, ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਮੱਥਾ ਅੱਧਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਤੇ ਵੰਕ, ਖੇਡਣ ਕਰਕੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੀਲੇ, ਅੱਖਾਂ ਫੁੱਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਾਂਗ ਭਸਮ ਲਗਾਈ ਹੋਈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸ਼ਾ-ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ। ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਚੁੰਮਿਆ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ।
ਅਥ ਕੁਮਾਰੋਪਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨਾਸ੍ਯਾਂਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਕਲਕਲਿਤਲੋਚਨੋ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦੁਵਾਚ
ਫਿਰ, ਬਾਲਕ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਖਿਲਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਯਾਚਮਾਨਮਿਤਸ੍ਤਤੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਤਾਤ ਗਚ੍ਛੇਸ਼ਯੇ ਤਾਤ ਕ੍ਰੀਡਾਮਿ ਤਾਤੇਤ੍ਯਾਦਿਪੁਤ੍ਰਸੁਖਮਨੁਭੂਯਾਨੁਭੂਯ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਯਯੌ
ਇधर-ਉਧਰ ਦੇਖ ਕੇ, 'ਤਾਤਾ, ਮੈਂ ਸੌਣ ਜਾਵਾਂ? ਤਾਤਾ, ਮੈਂ ਖੇਡਾਂ?' ਆਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਸੰਤੋਖ ਪਾ ਲਿਆ।
ਅਥ ਕਦਾਚਿਦ੍ਭੋਕ੍ਤੁਮਾਗਤੇ ਰਾਜਨਿ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋ ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤਹृਦਯੋ ਬਹੁਕ੍ਰੀਡਨਕਰਕਮਲ ਉਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਧਾਵਮਾਨੋ ਨਰਪਤਿਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਮਣਿਖਚਿਤਸੁਵਰ੍ਣਭਾਜਨਸ੍ਥਮਨ੍ਨਂ ਵਾਮਕਰੇਣ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਇਦਮਪਿ ਰਾਜਾ ਸੁਖਾਯ ਮੇਨੇ । ਏਤਾਦृਸ਼ਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਚਕਾਰ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਖਾਣ ਆਇਆ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਬਾਲ-ਖੇਡ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈ ਖਿਡੌਣੇ ਹੱਥ 'ਚ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਠ ਕੇ ਦੌੜਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਝਿਆ। ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਐਸੇ ਕਈ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਅਥ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੇ ਰਾਮੇ ਵਾਤ੍ਯਾ ਰਾਮਮਪਾਤਯਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਰੁਦਨ੍ਨਪਤਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰਾਮਮਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਾਪ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸਹਚਰੋ ਬਾਲ ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਰੋਰੂਯਮਾਣੋ ਰਾਮਂ ਤਥਾਵਿਧਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਥੀ ਲੜਕਾ, ਇधर-ਉਧਰ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਆਇਆ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਰਾਮਮਾਦਾਯ ਵਸਿष੍ਠਮਾਹ ਕਿਮਿਦਂ ਰਾਮਸ੍ਯੇਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ?'
ਅਥ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਸ੍ਮਾਦਾਯਾਭਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਮੋਚਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ ਕੁਝ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਇਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਸ ਚਾਹਾਹਂ ਵੇਦਗਰ੍ਵਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਰਧਨਮਪਹृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਜਾਤੋ ਮੇ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਵਿਚਾਰਯ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?' ਉਹ ਆਤਮਾ ਬੋਲੀ, 'ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਦੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਸੋਚੋ।'
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਇਦਾਨੀਮਿਤਃ ਪਰਮੇਕਵਰ੍षਸ਼ਤੋਪਭੋਗ੍ਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਨਰਕਂ ਭਾਗੀਰਥੀਸ੍ਨਾਨਮੇਕਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਸੀਤਿ
ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ, ਇਥੋਂ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਂ ਤਵ ਪਦਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦੁਪਰਿਸ਼ਿष੍ਟਾਂ ਗਤਿਂ ਭਜੇਤਿ ਵਸਿष੍ਠਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਸਿष੍ਠੋਪਦਿष੍ਟਪੁਣ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਰੀਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮ
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਐਸਾ ਪੁੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਸੀਸ਼ਟ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ, ਵਸੀਸ਼ਟ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਕਾਲੇ ਉਪਨੀਯ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵੇਦਾਨਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ षਡਂਗਾਨਿ ਮੀਮਾਂਸਾਦ੍ਵਯਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਪਨਯਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦ, ਛੇ ਵਿਦਿਆ, ਦੋ ਮੀਮਾਂਸਾ, ਤੇ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਅਥ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਭਰਤ ਗਾਂਧਰ੍ਵ ਵਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਕੁਨ ਵਿਵਿਧਯੁਦ੍ਧਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ, ਆਯੁਰ-ਵਿਦਿਆ, ਭਰਤ ਦੀ ਕਲਾ, ਗਾਂਧਰਵ, ਵਾਸਤੁ, ਸ਼ਾਕੁਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਿਖਾਏ।
ਅਥ ਵਿਵਾਹਂ ਕਰ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇ ਨਾਨਾਨਾਦੇਸ਼ਜਨਪਤੀਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਦੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਜਨਪਦਾਂ 'ਚ ਦੂਤ ਭੇਜੇ।
ਅਥ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ:
ਰਾਜਨ੍ਵਿਦਰ੍ਭਦੇਸ਼ਾਧਿਪਤਿਰ੍ਵਿਦੇਹੋਨਾਮ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੋਮਲਬ੍ਧਾਰੂਪੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਮਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਾਮਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ ਚ ਤਾਂ ਦਾਤੁਂ ਰਾਜਾ ਰਾਮਾਯੋਦ੍ਯਤਃ ਤਦ੍ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤਿ
ਰਾਜਨ, ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੇ ਰਾਮ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਜਾਓ।
ਬਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾਂਸ਼ੁਸ਼ੋਧਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯ ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਚਕਮਲਕੁਡ੍ਮਲਵਿਵਿਧਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਾषਿਣ੍ਯੋऽਤਿਚਪਲਮृਦੁਗਤਯੋ ਵृਦ੍ਧਵਨਿਤਾਸ਼੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍
ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਪਯੋਧਰ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਤੇ ਚਲਾਕ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਵੈਦੇਹੋऽਪਿ ਮਿਥਿਲਾਂ ਨਾਨਾਪਤਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਾਸਾਦਗੋਪੁਰੋਦ੍ਯਾਨਦੇਵਤਾਯਤਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਕੇਲਿਚਤੁਰਯੁਵਤਿਜਨਾਨੁਕੀਰ੍ਣਾਮੁਸ਼ੀਰਵਿਰਚਿਤਮਹਾਪ੍ਰਪਾਂ ਸੁਕੇਲੀਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਿਸ਼ਿਖਾਂ । ਵਿਵਿਧਪਣ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਰਥ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਸ਼ੋਭਿਤਮਠਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਂਦਿਰਂ ਮੀਮਾਂਸਾਦਿਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਪਾਦਿ ਸਾਮਾਧ੍ਯਯਨਾਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਹਵਿਰ੍ਗਂਧਸਾਮਾਦਿਸ੍ਵਰਪਦਕ੍ਰਮਸ਼੍ਰੁਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਟਿਕਾਮਨੇਕਪਰਿਵृਢਮਂਦਿਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਿष੍ਕ੍ਰੀਤਾਗੁਰੁਕੁਂਕੁਮਾਧ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯੁਵੇषਾਂ ਮृਦੁਲਵਸਨ ਤਾਂਬੂਲ ਰਕ੍ਤਦਂਤਚ੍ਛਦਕਾਮਿਨੀਮृਦੁਵਚਨਕਠਿਨਵਚਨਕਰਸਂਜ੍ਞਾਨਿਰ੍ਦ੍ਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਤਿਵਚਨਵਿਵਿਧੋਪਾਯਨਾ ਹਰਣਕਰਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਮृਦੁਧਵਲਜਘਨਪਰਿਵੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਰਿਭਾਗੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਪਰਸ੍ਪਰਸਂਘਰ੍षਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਾਮਾਂਸਕਂਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਨਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਜਪਾਸਂਕਾਸ਼ਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦ ਮਂਦਹਾਸਮਾਲਾਕਾਰਸਹਸ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਸਵਸਾਧਨਮਂਦਿਰਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤੋਰਣਾਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵੀਥਿਕਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਂ ਰਂਭਾਵਿਭੂषਿਤਦ੍ਵਾਰਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ, ਵਿਲਾਸਿਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ 'ਚ ਨਿਸ਼ਾ, ਦੂਰਵਾ, ਅੱਖਤ, ਮੰਗਲਕ ਜੜੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ, ਮੱਥਾ ਤੇ ਨੱਕ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਭੂਸ਼ਣ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ 'ਚ ਘੀ, ਗੁਗਲ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਲਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ ਜਨਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਈਆਂ।
ਅਥਾਭਿਕਲਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਨਿਸ਼ਾਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਮਂਤ੍ਰਮਂਗਲਕਜ੍ਜਲਿਤਕੈਸ਼ਿਕਧਮਿਲ੍ਲਲਤਾਗ੍ਰਂਥਿ-ਤ ਜਟੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀਮਂਤਸ਼ੀਰ੍षਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਮੁਖਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਾਰ੍ਹਣਹੇਮਪਾਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਿਤਾਜ੍ਯਗੁਗ੍ਗਲੁ ਫਲਾਦਿਸੌਭਾਗ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਮੁਦ੍ਵਹਂਤੀਭਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰਨ੍ਯੈਰਪਿਸ਼ੋਭਿਤਜਨੈਃ ਸ ਰਾਜਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ
ਫੇਰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਲਈ, ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ 'ਚ ਸੁਹਾਗ ਵਾਲੀ ਹਲਦੀ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਦੁਬ ਘਾਸ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਥੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ 'ਚ ਘੀ, ਲੋਬਾਨ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਈਆਂ।
ਤਦਾਨੀਂ ਮਂਗਲਤੁਰ੍ਯਘੋषਾਦੇਵ ਦੁਂਦੁਭਿਭੇਰੀਨਿਃਸਾਣਮਰ੍ਦਲਸ਼ਂਖਾਦਿਨਾਦਾਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਤੁਰੀਆਂ, ਡੂੰਡੂਬੀਆਂ, ਭੇਰੀਆਂ, ਮਰਦਲ ਅਤੇ ਸਾਂਖ ਆਦਿ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਗਾਯਕਾਸ਼੍ਚ ਮਂਗਲਾਨਿ ਜਗੁਃ
ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਸੁਭਾਗਾ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਮਂਗਲਵੇਦਵਾਕ੍ਯਾਨੁਪਾਠੇਨ ਵੈਦਿਕਾਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਕੁਲਪਾਠਕਾ ਭੇਰੀਘੋषੇਣ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਾਕਾਸ਼ਮਾਪੂਰਯਨ੍
ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ, ਅਤੇ ਕੁਲ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਭੇਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਪੂਰ੍ਵਮਂਗੀਕੁਰ੍ਵਂਤਃ ਸੂਤਬਂਦਿਜਨਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਃ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਫਿਰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਥਵਾਨਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਵਿਦੇਹਨਗਰਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਭਾਗੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਂਦਿਰਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼
ਵਿਦੇਹ ਨਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਬਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਨਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਸੀ, ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਨਾਰਦੋ ਮਿਥਿਲਾਂ ਤਦਾਨੀਮੇਵਾਗਚ੍ਛਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਦ ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਵਿਦੇਹੋऽਪਿ ਦੇਵਰ੍षਿਮਭਿਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ। ਸੁਖਾਸੀਨਾਯ ਮੁਨਯੇ ਸਘਨਸਾਰਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤ੍
ਵਿਦੇਹ ਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ; ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਘਣਸਾਰ ਵਾਲਾ ਤਾਂਬੂਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਵਸਿष੍ਠਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਗ੍ਨਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਯੋਧ੍ਯਾਮੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸਹਿਤਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਸਮੇਤਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਵਿਧ ਕਰਿ ਤੁਰਗ ਸ਼ਕਟ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂਦੋਲਿਕਾਭਿਰਤਿਸੁਭਗਰੂਪਭੋਗਵਿਲਾਸਕ੍ਰਿਯਾਨਿਪੁਣਾ ਵਿਦਿਤਵਿਵਿਧਚੇष੍ਟਾਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸੁਕੁਸ਼ਲਾਃ ਮृਦੁਕਠਿਨਪृਥੁਪਯੋਧਰਾਸਨ੍ਨ ਕਂਠਾਃ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਲਲਾਟਬਿਂਬਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਮੁਖਪਂਕਜਾਃ ਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਾਃ ਕਨਕਪਤ੍ਰਕਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਨਾਨਚੇष੍ਟਯੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਸ਼ੋਭਿਤ ਜਪਾਕੁਸੁਮਰਕ੍ਤਦਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ਦਵਿਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛਫਰੀਲੋਚਨਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਕਾਸਦृਸ਼ਸ਼੍ਰਵਣਾਃ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਦृਸ਼ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਫਲੋਪਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਪੁਟਾ ਮੁਕੁਰਸਦृਸ਼ਕਪੋਲਾਸ੍ਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਿਕਾ ਆਨਮ੍ਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਚੂਚੁਕਾ ਇਂਦ੍ਰਗੋਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾਧਰਪੁਟਦਸ਼ਨਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਸਮਦੀਰ੍ਘਕਾਂਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਸ੍ਥਿਤਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਾ ਨਾਤਿਮਾਂਸਲਾਃ ਪਿਂਡਕਾਗ੍ਰਂਥਿਨੀਵ੍ਯੋਵਲਿਤਬਾਹੁਮੂਲਾ ਅਨਤਿਚਿਰਕਾਲੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਤਯਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਤਯਾ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਦਲਸਦृਸ਼ਬਾਹੁਮੂਲਾ ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਃ ਕਠਿਨਸ੍ਥੂਲਵਰ੍ਤੁਲਾਮਗ੍ਨਚੂਚੁਕਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਥਾਨਾਕ੍ਰਮਣਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਿ ਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਲਬ੍ਧਪਦਕਪਯੋਧਰੋਪਰਿਚਂਚਲਵਿਵਿਧਮਣਿਮਯ ਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਾਃ ਪਯੋਧਰਪਰਿਤੋ ਲਬ੍ਧਪਦਤਯਾ ਤਰੁਣਦृष੍ਟਿਪਰਮ੍ਪਰਤਯਾ ਅਸਮਾਨਯਾਨਾਭਿਕੂਪੋਪਰਿਤਨ ਰੋਮਰਾਜ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤੋਦਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਭਜ੍ਯਮਾਨ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਲੀਕਰਣਏਵ ਵਲੀਤ੍ਰਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਮੁष੍ਟਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਃ ਕਰਿਕਰੋਪਮਜਘਨਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਅਰੋਮਸਦृਸ਼ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮਲਾ ਸਮਜਾਨ੍ਵ੍ਯਃ ਕਦਲੀਸ੍ਤਂਭਸਂਨਿਭੋਰੁਯੁਗਲਾ ਆਮਗ੍ਨਜਾਨੁਕृਸ਼ਕੁਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਪਿਂਡਿਕਾਰਹਿਤਜਂਘਾ ਆਮਗ੍ਨਗੁਲ੍ਫਾ ਆਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਦੀਰ੍ਘਦੀਰ੍ਘਾਂਗੁਲੀ ਪਾਦਾਨੂਪੁਰਰਵਾਹ੍ਵਯਮਾਨਮਦਨਾ ਹਂਸਮਤਂਗਜਗਮਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਕਚ੍ਛਾਗ੍ਰਾ ਉਪਰਿਕਚ੍ਛਂ ਨੀਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰਦ੍ਵਯਯੁਤਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕਂਠਮਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯਾ ਪਰਵਸਨਪਰਿਭਾਗਾ ਵृਤਸ੍ਤਨਵਸਨਾ ਪਰਭਾਗੇ ਵਾਮਾਂਸ ਏਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੇਨ ਦਸ਼ਾਭਾਗੇਨ ਨਾਭਿਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤੋਪਸ਼ੋਭਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯੋ ਯੋषਿਤੋ ਵਿਵਾਹਮਂਗਲਕਰ੍ਮਕਰਣਾਯਾਨੇਕਸ਼ ਆਗਚ੍ਛਨ੍
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਲਗਨ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਜਣੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਪਲਕੀ, ਡੋਲੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸੇਵਕਾਂ, ਗਾਂਧਰਵ ਕਲਾ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਰਮ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਯੋਧਰ, ਪਤਲੇ ਗਲ, ਚੌੜੇ ਤੇ ਨਰਮ ਮੱਥੇ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਘੁੰਮਰ ਵਾਲੇ ਕੇਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ-ਫੁੱਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ, ਜਪਾ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਚਮਕਦੇ ਮੱਛੀ-ਆਖਾਂ, ਸਪਾਂ ਵਰਗੇ ਕੰਨ, ਤਾਰੇ ਵਰਗੇ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਨੱਕ, ਆਇਨੇ ਵਰਗੇ ਗਲ, ਤਿਲ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਨੱਕ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਕਮਰ, ਇੰਦਰਗੋਪ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ, ਗੋਲ-ਗੋਲ ਤੇ ਨਰਮ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੇ ਬਾਂਹ, ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਕੇਸ, ਹਲਦੀ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਨਰਮ ਤੇ ਪਤਲੇ ਬਾਂਹ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਚੌੜੇ ਪਯੋਧਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਯੋਧਰ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਰੋਮ-ਰੇਖਾ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਣ ਯੋਗ ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਨਿੱਘ, ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੈਰ, ਸਮਾਨ ਗੁੱਟ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਰਗੇ ਪੈਰ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਗੋਲ ਪਿੰਡੀਆਂ, ਇਕੱਠੇ ਗੁੱਟ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਨਰਮ ਉਂਗਲਾਂ, ਨਰਮ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੈਰ, ਹੰਸ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਚਾਲ, ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਧਰ ਕੇ, ਕੱਛਾ ਉਪਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੱਪੜਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੀਵਾਂ ਕੱਪੜਾ ਪਯੋਧਰ 'ਤੇ, ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੰਗਲ ਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਵਿਦੇਹੇ ਪੁਰਤਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਚੂਤਵਨਿਕਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਟਪਵਿਸ੍ਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਕੂਜਿਤਾ-ਕਰ੍ਣਨਦਤ੍ਤਕਰ੍ਣਵਨਹਰਿਣਸ਼ਾਵਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਜਤਨਿਰ੍ਮਿਤੋਚ੍ਚਨੀਚਪ੍ਰਾਸਾਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਾਯਾਂ ਹੇਮਵਲ੍ਕਲਸਂਵੀਤਭਸਿਤੋ-ਦ੍ਧੂਲਿਤਸ਼ਰੀਰਜਟਿਲਮੁਨਿਗਣਧ੍ਯਾਨੋਪਾਸਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਦ੍ਯਧਰਵਧੂਪਯੋਧਰਭਾਰਾਭਿਭੂਤਵਿਚਰਿਤਤਰਂਗਸਰਸੀਯੁਤਾਯਾਂ ਸਰਸ੍ਤੀਰਮਿਲਿਤਸੈਰਂਧ੍ਰੀਯੁਵਤਿਭਿਰਾਹੂਯਮਾਨ ਤਰੁਣਜਨਾਯਾਂ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਕੁਸੁਮਸੌਰਭਵਾਸਿਤਾਸ਼ੇषਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਯਾਮਿਤਸ੍ਤਤੋ ਰਿਰਂਸਯਾ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਫਾਰਸ਼ਫਰੀਵਿਲੋਚਨਤਰਲਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਲਸਿਤਸ਼ਰੀਰਵੇਸ਼੍ਯਾਜਨਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਯੁਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਪੁਰੋਹਿਤਾਭਿਰਾਮਰਾਮਾਦਿਪੁਤ੍ਰਸਹਿਤਃ ਸੁਖਮੁਵਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਆਮਾਂ ਦੇ ਬਾਗ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਫੈਲ ਰਹੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸੁਣ ਰਹੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਉੱਚੇ-ਹੇਠਲੇ ਮਹਿਲ, ਭਸਮ ਤੇ ਛਾਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪਯੋਧਰ ਨਾਲ ਤਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ, ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਰਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਿਆ, ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ।