ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਯਾ ਕਾਪਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਹਿਤਾ ਹਿ ਸਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਯਾਚਸ੍ਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਯਤ੍ਪੁਰਾਣਕਮ੍
ਕਾਕੁਤਸਥ, ਪੁਰਾਣੇ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਜਿਸ ਪੁਰਾਣੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਪੌਰਾਣਿਕੇਨੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਪਿ ਗੌਤਮਃ । ਸ੍ਵਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣਿਕ ਵਲੋਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਸੁਣਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਪੜੇ ਦਿੱਤੇ।
ਕੌਰ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਧਿਕਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ।
ਅਥ ਲੈਂਗਂ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਵੈष੍ਣਵਂ ਵਾਮਨਂ ਤਥਾ । ਪਾਦ੍ਮਂ ਚ ਗਾਰੁਡਂ ਚੈਵ ਸੌਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਥੈਵ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਵਾਮਨ, ਪਦਮ, ਗਾਰੁੜ, ਸੌਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ।
ਏਵਮष੍ਟ ਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ ਗੌਤਮਃ । ਅਥ ਰਾਮਾਯਣਂ ਚੈਵ ਕੌਰ੍ਮਮੇਵ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੌਤਮ ਨੇ ਅੱਠ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਣੇ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਸੁਣਿਆ।
ਸ਼ਿਵਨਾਰਾਯਣੇਤ੍ਯੇਵਂ ਜਪਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਦੈਵ ਹਿ । ਅਵਾਪ ਨਿਧਨਂ ਚਾਪਿ ਸ ਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਸ਼ਿਵ-ਨਾਰਾਇਣ' ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਥਾਗਮਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੂਜਿਤਃ ਸੋऽਥ ਜਗਾਮ ਸ਼ਿਵਮਂਦਿਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਂਦ੍ਯੋऽਸੌ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਭਾਰਤਸ਼੍ਰਵਣੇ ਚਾਪਿ ਨਿਯਮਾ ਯੇ ਮਯੇਰਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਲਈ ਗੌਤਮ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਸੁਣਨ ਲਈ ਜੋ ਨਿਯਮ ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਾਦ੍ਯਤ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਕਰ੍ਤਾ ਭਾਰਤਸ੍ਯ ਯਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜੋ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਗਿਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਂਦ੍ਯੋਸੌ ਭਾਰਤਂ ਵ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਿਵਾਏ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਦੇ; ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋ ਮਹਾਭਾਰਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਪਠੇਚ੍ਚ ਵਾ । ਸ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਾਰਯੇਚ੍ਚੈਵ ਮਾਨਵਾਨ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਚ ਪਰ੍ਵੈਕਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤੁ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਹਵ੍ਯੇ ਕਵ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਕ ਪਰਵ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਨ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਮੇਵਾਰ੍ਹਂ ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਤਮੇਵ ਭੋਜਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੂਜਾਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਮਯੇ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯੋऽਥ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਧਿਮਾਰ੍ਗਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਪਰ੍ਵਸਮਾਪ੍ਤੌ ਚ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਦਦੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸਭਾਪਰ੍ਵਣਿ ਵਾਸਸੀ
ਆਦੀ ਪਰਵ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਭਾ ਪਰਵ 'ਤੇ ਦੋ ਕੱਪੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਆਨੁਸ਼ਾਸਨਿਕਾਰਣ੍ਯਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰੋਹੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ । ਆਦਿਪਰ੍ਵਣਿ ਪੂਜਾ ਯਾ ਸਾ ਪੂਜਾ ਨृਪਪੁਂਗਵ
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਅਰਣਯ ਅਤੇ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ ਪਰਵਾਂ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਦੀ ਪਰਵ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਵਮੇਧਵੈਰਾਟਸ਼ਲ੍ਯਦ੍ਰੋਣੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿष੍ਕਦ੍ਵਯਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਕਰਣ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਵਿਰਾਟ, ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਪਰਵਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਦੋ ਨਿਸ਼ਕ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਪਰ੍ਵਸ੍ਵਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਨਿष੍ਕਾਵਥ ਸਮਾਨਯੇਤ੍ । ਹਰਿਵਂਸ਼ੇ ਸਨਿष੍ਕਂ ਤੁ ਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਮੇਵ ਤੁ
ਛੋਟੇ ਪਰਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹਰੀਵੰਸ਼ 'ਚ ਤਿੰਨ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤਸ੍ਯਾਖਿਲਸ੍ਯੈਵ ਸਮਾਪ੍ਤੌ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ । ਰਾਮਾਯਣਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਕਾਂਡੇਕਾਂਡੇ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਹਰ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਥਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣਮਪਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਰ੍ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਮषਨਾਸ਼ਨਃ
ਜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥੋਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ਼੍ਰਵਣਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਯਂਤਿ ਚ ਸੁਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਏਕੇਨ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨਾਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਰੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭੁਵਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ?
ਯਾਨਵਸੁਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮੇਨਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਰਂ ਯਤਃ ਪਾਪਸਂਦੋਹਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਹਨਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮੁਨਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯਪਿ । ਸ਼੍ਰੋਤॄਣਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਾਯ ਵਕ੍ਤੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਜੋ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣਾਨਿ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦਃ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਕੋਈ ਛੱਤੀ ਪੁਰਾਣੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਲਝਦਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਾਦ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤृਤੀਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਸ਼ੈਵਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪਹਿਲਾ, ਪਦਮ ਦੂਜਾ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੀਜਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਚੌਥਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਭਾਗਵਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਂਚਮਂ षष੍ਠਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਵਿष੍ਯਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਸਪ੍ਤਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਵਾਂ, ਭਵਿਸ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਛੇਵਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਰਦੀਆ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਤਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮष੍ਟਮਂ ਨਵਮਂ ਤਥਾ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਂ ਦਸ਼ਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣਾ ਅੱਠਵਾਂ, ਅਗਨਿਆ ਪੁਰਾਣਾ ਨੌਵਾਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣਾ ਦਸਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੈਂਗਂ ਚ ਵਾਮਨਂ ਚੈਵ ਸ੍ਕਾਂਦਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਮਥੈਵ ਚ । ਕੌਰ੍ਮਂ ਵਾਰਾਹਮੁਦਿਤਂ ਗਾਰੁਡਂ ਵਾਥ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਲਿੰਗ, ਵਾਮਨ, ਸਕੰਦ, ਮਤਸਯ, ਕੂर्म, ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣੇ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਿਤ੍ਯष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਤਥਾ ਚੋਪਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਤਃ ਪਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਹੈ; ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਪਪੁਰਾਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।