ਤਦ੍ਵਿਨਾ ਯੋ ਹਿ ਤਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸਕृਤ੍ਕृਤੇ ਸਕृਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍
''ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਪਾਪ ਹੋਣ ਤੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ; ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''
ਤृਤੀਯੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਂ ਤੁ ਬਹੁਧਾ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮਪੀਚ੍ਛਯਾ
''ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਚੌਥੀ ਵਾਰੀ, ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।''
ਕਥਂ ਵਕ੍ਤੁਮਹਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਾਦृਸ਼ੇ । ਗੌਤਮੋऽਪਿ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਵ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਮਯੇਤਿ ਚ । ਉਪਵਾਸਤ੍ਰਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਰਾਤ੍ਰਿਮਵਿਂਦਤ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਗੌਤਮ ਨੇ ਵੀ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?' ਤਿੰਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਰਾਤ ਮਨਾਈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਮੁਪਵਾਸਂ ਚ ਚਕਾਰਾਤੀਵ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਪਾਰਣਂ ਚਾਪ੍ਯਮਾਯਾਂ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ਫਲਵਲ੍ਕਲੈਃ
ਉਹ ਚੌਥਾ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਕਰ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਲ ਤੇ ਛਾਲ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਿਆ।
ਅਥ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਚ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗਤਵਾਨ੍ਮਂਦਿਰਂ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਿਂਤਯਾਤਿਕृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਆਹ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਥਂ ਪਾਪਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਮੇ ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤਸ੍ਯ ਸੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ । ਅਨਂਤਮਵਿਚਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਚ ਸੁਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਾਂਗਾ? ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਅੰਤਹੀਨ, ਅਗੋਚਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਕੋਪਿ ਮੇ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ । ਕਿਂਤੁ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰਾਣੇ ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਜ੍ਞਾਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਹੜੇ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਤਿਂ ਸੋਥ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਮਭਾषਤ । ਪੁਰਾਣਮੇਕਂ ਮੇ ਤਾਤ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁ ਭਗਵਾਨਿਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ।'
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ਕਾਰਯਸ੍ਵ ਮਮਾਸ਼ੁ ਵੈ । ਦ੍ਵਿਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਰੋਮ੍ਯਤਃ
'ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਜਲਦੀ ਕਰਵਾਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੁਣਾਂਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਵਿਧਾਯਕਂ ਪੁਰਾਣਂ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਅਤਃ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਨ੍
'ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ।'
ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਵਾਚ- ਯਥਾਵਤ੍ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯਥਾਜ੍ਞਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਯਥਾਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ- 'ਮੈਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ, ਸਮਰਥਾ, ਸ਼ੁਧਤਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ।'
ਕਿਂ ਵਾਂਚ੍ਛਸਿ ਪੁਰਾਣਂ ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਤਦੇਵ ਤੁ । ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ- ਸਰ੍ਵਂ ਰੁਚਿ ਪੁਰਾਣਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਹਿਤਂ ਵਦ
'ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਉਹੀ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ।' ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ- 'ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸੋ; ਜੋ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੱਸੋ।'
ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਭਿਦਾ ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ ਤੁ ਹਰੀਸ਼ਯੋਃ । ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਵਾਚ- ਕੌਰ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਤਦ੍ਦੇਵਯੋਰਭਿਦਾਭਿਧਮ੍
'ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰੀ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਖਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।' ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ- 'ਕਊਰਮ ਨੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤਾ ਤੁ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਾਂਤਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪਾਪੋ ਯਦਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਕਿਂਚੈਕਂ ਦੁष੍ਕਰਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੋਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤੁਰਨਿਂਦਕਮ੍
ਜੇ ਪਾਪੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਖਾ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਰਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮਾਦੇਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਨੀ । ਆਚਾਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਕਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਦਿਦਰ੍ਸ਼ਕੇ
ਜੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਕਰਮ-ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦੱਸਣ ਵਿਚ—
ਤਦਾ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਰਿष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦਃ । ਪਿਤਰਸ੍ਤਾਰਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਯਾਂਤਿ ਤੇ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਤਾਂ ਮਹੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ- ਕਥਂ ਪਾਤਕਸਂਘਾਤ ਸਂਕ੍ਰਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਧਮੇ । ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਂ ਚਕਾਰ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ- 'ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਨੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?'
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਅਧ੍ਯਾਪਨੇ ਚਾਧ੍ਯਯਨੇ ਜਾਯਤੇ ਚਾਥ ਸਂਗਮਃ । ਸਂਗਤੌ ਵਤ੍ਸਰਂ ਰਾਮ ਯਾਤਿ ਪਾਤਕਿ ਪਾਤਕਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ- 'ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ, ਰਾਮ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋਰ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'
ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੇ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵੇਦਿਨਿ । ਅਪਿਪਾਤਕਸਂਦੋਹ ਚੀਰ੍ਣਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
'ਪਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲਈ, ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੱਤ ਤੇ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਭੂਤਵਹ੍ਨਿਨਾਸ਼ੇ ਹਿ ਧੂਮਰਾਸ਼ਿਰ੍ਯਥੈਵ ਹਿ । ਸ਼ਲਭੋ ਦੀਪਨਾਸ਼ਾਯ ਵਹ੍ਨਿਨਾਸ਼ਾਯ ਨ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਬੁਝਣ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਧੂੰਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਤੰਗਾ ਦੀਪ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਨਾਸ਼ਨਾਯ ਪੁਰਾਣਿਕਃ । ਭੂਤਾਦਿਗ੍ਰਸ੍ਤਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭੂਤਾਦਿ ਭਯਮੋਚਕਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਂਤ੍ਰਵਾਨਪਨਯੇਦ੍ਯਥਾ ਨ ਸ੍ਵਯਮਾਤੁਰਃ । ਪੌਰਾਣਿਕਸ੍ਤਥਾ ਪਾਪਂ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵੈਦ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਉਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਆਤ੍ਮਨਾ ਚ ਕृਤਂ ਪਾਪਮਨ੍ਯੈਰਪਿ ਚ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੋ ਨਾਸ਼ਯਤਿ ਤ੍ਵਤਿਦੁष੍ਟਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮ ਵਾ
ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਹੋਵੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਵਾਨੀਸ਼ੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਸਮਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਵੇਕਵਾਨ੍ । ਲੋਕਵੇਦਕ੍ਰਿਯਾਵੇਤ੍ਤਾ ਰੁਦ੍ਰਜਾਪ੍ਯਤਿਨਿਃਸ੍ਪृਹਃ
ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਉਹ ਨਿਰਪੱਖ, ਸਮਝਦਾਰ, ਲੋਕ ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟਃ ਸ਼ਾਂਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੂਤੋ ਯੋਗਕृਦ੍ਵਸ਼ੀ । ਯਥੈਵ ਤੇ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਸ਼ਾਂਤ, ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਸੀ।
ਨਿਯੋਗਾਤ੍ਤਵ ਭੂਪਾਲ ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮਤਿष੍ਠਤ । ਅਪਾਲਯਦ੍ਭੁਵਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸਮਾਪਤਤ੍
ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ ਤੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਆਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਇਆ।
ਸ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਤ੍ਵਾਮਥਾਭ੍ਯਗਾਤ੍ । ਨਿਦ੍ਰਾਸਕ੍ਤਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾਵਸਰਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ।'
ਅਥ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵੈਤਦ੍ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਧਿਤਪ੍ਰਿਯਃ । ਸੁਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਹਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਗਿਆ: 'ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਤੇ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋਏ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਾਪ੍ਤਵਰਂ ਤਦ੍ਧਿ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਵਾਰਣਮ੍ । ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਃ ਸੇਨਾਮਾਦਾਯ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
'ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਰੋਕਣਾ ਪਵੇਗਾ।' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।