ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਤਾਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਜ੍ਞਾਤਿਬਂਧੁਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਲਯਂ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਗਮਨਂ ਪੂਜਕਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ । ਅਤਃ ਕਲੌ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੁਣ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕਲਿਯੁਗੇ ਰਾਮ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਕੀਰ੍ਤਯੇ ਸ਼ृਣੁ । ਆਸੀਤ੍ਤੁ ਗੌਤਮੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ: ਗੌਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪਸ਼ੁਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤੌ । ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਕृषਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵृਦ੍ਧਿਮਵਾਪ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਧ ਹੋਈ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਰਾਜਾਨਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨਥ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਕਿਂਚਿਦਧਿਕਾਰਂ ਨਿਰੂਪਯ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹੁਦਾ ਦਿਓ।'
ਅਰ੍ਥਂ ਨ ਗਮਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਮ । ਰਾਜੋਵਾਚ- ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਧਿਕਾਰੋ ਹਿ ਵੈਦਿਕੇ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਣਿ
'ਮੈਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸਮਰਥ ਹਨ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਵੇਦਕ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।'
ਤਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ । ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ- ਯੁਗੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਧਰ੍ਮੋਯਂ ਕਲਿਧਰ੍ਮੋ ਨ ਤਾਦृਸ਼ਃ
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੋਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਮ ਸੀ, ਪਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਭੂਪਤਿ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਭੂਪਾਲ ਨृਪਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੈਵ ਦੁष੍ਯਤਿ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਰਮ ਇੰਝ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤੁ ਕृषਿਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਪਦ੍ਯਪ੍ਯਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਤਿष੍ਯੇ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਮਮ ਸਮਾਦਿਸ਼
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚਾਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਤਨਂ ਮਮ ਰੋਚਤੇ । ਅਨ੍ਯਨ੍ਨ ਤੁ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦਦੌ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ।
ਗ੍ਰਾਮਾਧਿਕਾਰਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਨਂ ਤ੍ਵਨ੍ਯਥਾਭਵਤ੍ । ਅਭਕ੍ਸ਼ਿ ਮਾਂਸਂ ਚਾਪਾਯਿ ਸੁਰਾ ਚਾਭਾषਿ ਦੁਰ੍ਵਚਃ
ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਠੀਕ ਨਾ ਰਹੀ; ਉਸ ਨੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤਾ ਮਾਸ ਖਾਇਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਬੋਲਿਆ।
ਪਰਯੋषਾ ਤਥਾ ਗਾਮਿ ਪਰਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਾਰਿ ਚ । ਅਕ੍ਰੀਡਿ ਦ੍ਯੂਤਮਸਕृਤ੍ਕਲਂਜਂ ਚਾਦਿ ਦੁਰ੍ਭੁਜਾ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਧਨ ਰੋਜ਼ ਲਿਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੂਆ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹਾ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ।
ਨਾਪੂਜਿ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵੋ ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਵਾ । ਏਵਂ ਕਾਲੇਨ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਰਾਜਾ ਵਾਕ੍ਯਮਭਾषਤ
ਉਸ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨਾ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਵਿਪ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਸਿ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਯੋਗਧਰ੍ਮੇਣ ਭਵਂਤਂ ਭ੍ਰਂਸ਼ਯਾਮਿ ਚ
'ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਮਾਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਮਦ੍ਯੈਵ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤੈਵ ਵਰਂ ਮਮ । ਤਦृਤੇ ਯਦਿ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਰਂ ਮਮ
'ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਨਾ ਰਹੇ; ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।'
ਨ ਹਿ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋਹਂ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਦੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰੇ ਰਾਜਾ ਤੂष੍ਣੀਮਤਿष੍ਠਤ
'ਪ੍ਰਥਵੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।' ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ, ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ।'
ਸ ਤੁ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬੁਭੁਜੇਨ੍ਨਂ ਸਹਾਮਿषਮ੍ । ਕਦਾਚਿਦਥ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤੋਲੀਮਂਡਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹੁਣ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਮਾਸ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜੇਨ ਪਠ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਪਦ੍ਯਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਿਦਮ੍ । ਹृਦਯੇ ਪਦ੍ਯਮੇਤਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਜੇਰਿਤਮਤਿष੍ਠਤ
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਦ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਸੁਣਿਆ; ਉਹ ਪਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਪਰਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਯਾਂਤਿ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਾਃ । ਨ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਦ੍ਵਿषਂਤਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮਪਿ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੌਰਾਣਿਕਮਭਾषਤ । ਕੀਦृਙ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੀਦृਸ਼ੋਪਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪੁਰਾਣਕ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
ਕਿਂ ਪਰਂ ਤ੍ਵਯਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇषਃ ਕੀਦृਗੁਦਾਹृਤਃ । ਕਿਂ ਤਤ੍ਪਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਤਃ ਪਰਤਰਂ ਚ ਕਿਮ੍
ਉੱਚਾ ਕੀ ਹੈ, 'ਅਯਨ' ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ? ਵੈਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੀ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਕੀ ਹੈ?
ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਵਾਚ- ਪਰਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਖਵ੍ਯਕ੍ਤੈਕਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਤਤਃ ਪਰਤਰਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਧਾਮ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਧਿਕਮ੍
ਪੁਰਾਣਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ।
ਅਵਿਨਾਸ਼ਿਤਯਾ ਤਤ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰੁषੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਂਗ ਪਰਮਂ ਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਅਟੱਲ ਦਰਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਪਰਮ ਹਨ।
ਆਪੋ ਹਿ ਨਰਜਨ੍ਮਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਰਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਨੀषਿਭਿਃ । ਨਾਰਾਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾਯਨਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਰਂ ਵਰ੍ਤਨਂ ਯੇषਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਾਃ । ਮਹਦਾਦੀਨਿ ਤਤ੍ਵਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਯ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਉਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਭਗਤ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਤ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਸ਼ਸ਼ਿਨੇਤ੍ਰੋऽਸੌ ਮਹੇਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਮਾਪਤਿਃ । ਦ੍ਵੇषੋ ਹਿ ਵੈਰਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮੀਸ਼੍ਵਰੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਮਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਹੇਸ਼, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ ਹਨ, ਵੈਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੀ ਸਮਝੋ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਪੁਰਾਣਭਟ੍ਟੇਨ ਸਮੀਰਿਤਮਿਦਂ ਵਚਃ । ਚਿਂਤਯਨ੍ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਮਾਦृਸ਼ਸ੍ਯ ਕਥਂ ਗਤਿਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣਕ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦੀ ਕੀ ਗਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਪੌਰਾਣਿਕੋऽਥ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗਤਿਮ੍ । ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵੇਣ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਪੁਰਾਣਕ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚਰ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਾਂ ਗਤਿਮੇष੍ਯਸਿ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਕਰ। ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।
ਪੁਰਾਣਮਥਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ । ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਪੂਜਯਸ੍ਵ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ ਪਿਨਾਕੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।