ਅਲਾਬੁਸਂਯੁਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਾਕृਤਿਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਰਸਿ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗਾਯਨ੍ਨਾਗਾਚ੍ਛਿਵਾਂਤਿਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭੂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਰਾਜ-ਵ੍ਰਖ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਬृਹਤੀਕੁਸੁਮੈਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈਰ੍ਦੇਵਪਾਦਾਵਪੂਜਯਤ੍ । ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਮਥ ਪ੍ਰਾਦਾਦਾਕਲ੍ਪਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬ੍ਰਹਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ—ਇਕ ਯੁਗ ਲਈ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ।
ਸਮੁਦ੍ਰਲਂਘਨੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦਥਾਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।
ਸਮਸ੍ਤਭੂषਾਸੁਵਿਭੂषਿਤਾਂਗਃ ਸ੍ਵਦੀਪ੍ਤਿਮਂਦੀਕृਤਦੇਵਦੀਪ੍ਤਿਃ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤਰੁਣਃ ਸ਼ਿਵਾਙ੍ਗਕਃ ਸਂਭਾਵਯਾਮਾਸ ਸਮਸ੍ਤਦੇਵਾਨ੍
ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੀ ਮੱਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀਤਮੁਦ੍ਗਮਨੀਯਂ ਚ ਸਮਾਦਾਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਮਿਦਂ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣ ਹਰੇ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਲਾ ਕਪੜਾ ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਹਰੀ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਰਕ੍ਤਵਸਨਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਸੁਦਸ੍ਤਥਾ । ਦੇਵਰ੍षਿਦਾਨਵਾਦੀਨਾਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਵਸੁਯੁਗ੍ਮਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦਿੱਤੇ।
ਰਾਮੋਪਿ ਚੈਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਂਭਵੇ ਯੁਗ੍ਮਮਰ੍ਪਯਤ੍ । ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਬਹੁਮੂਲ੍ਯਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਭੂषਣਮੇਵ ਚ
ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾ ਜੋੜਾ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ, ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ।
ਅਥ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖਾਸੀਨਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਃ । ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣੈਰ੍ਭੂਪੈਰ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਗੌਤਮੀ ਤਟੇ
ਫਿਰ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ।
ਸ਼ਂਭੁਂ ਪੁਰਾਣਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਾਘਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨੀषੇ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਗੁਹਾਸ਼ਯਮ੍
ਰਾਘਵ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਚਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਲੁਕਵੀ ਸਾਰ।'
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਗੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਿਂਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਧ੍ਯਾਨਮੇਵ ਕृਤੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਯਜ੍ਞ ਏਵ ਚ
ਕਿਹੜੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨ।'
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚਾਰ੍ਚਨਂ ਤਿष੍ਯੇ ਦਾਨਂ ਚ ਹਰਿਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨ ਚ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਤਿਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ। ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਨਰਾਣਾਂ ਮੁਗ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਨ ਧਰ੍ਮੇ ਨਿਯਤਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਵੇਦੇ ਨੈਵ ਚ ਸ੍ਮृਤੌ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਸਾਦੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਕ੍ਰਤੌ ਨ ਸ੍ਵਧਾਕਾਰੇ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਚ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤੌ । ਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਸਤਾਮ੍
ਕਰਮ, ਹੋਮ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਜਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨੇਜ੍ਯਾਯਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਨ ਸ੍ਵਜਾਤੀਯਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ । ਨ ਦੇਵਸ੍ਮਰਣੇਨਾਪਿ ਨ ਚ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵृषੇ ਨृਪ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਤਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਮਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਰਾਃ । ਦਾਨਂ ਤੁ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕਾਲਤ੍ਵਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਪਰ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ਚ ਕਲਿਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਕੇषਾਂਚਿਤ੍ਪਾਪਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ; ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨੀ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੀ ਕਾਸ਼ੀਗਂਤਾ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਰਤਃ । ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾਵਮਾਸ਼੍ਚੈਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਤਸ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਕਾਸੀ ਜਾਂਦਾ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਯੁਗਾਨਾਮਨੁਸਾਰੇਣ ਤਥਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਵਿਵੇਚਨਾਤ੍ । ਸ੍ਵ ਪਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋਤ੍ਪਾਦਾਤ੍ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਤ੍
ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ।
ਪੁਰਾਣਵਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਤੇਨਾਪਿ ਚ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਨ ਸਜ੍ਯੇਤ੍ਕਿਮੁਤਾਨ੍ਯਤਃ
ਸਭ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰੇ ਵੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੀ ਕਹਿਣਾ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਕੇषਾਂਚਿਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯਃ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੀ ਵਕ੍ਤਾਰਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਗੁਰੁਮ੍
ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਤਾਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਜ੍ਞਾਤਿਬਂਧੁਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਲਯਂ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਗਮਨਂ ਪੂਜਕਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ । ਅਤਃ ਕਲੌ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੁਣ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕਲਿਯੁਗੇ ਰਾਮ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਕੀਰ੍ਤਯੇ ਸ਼ृਣੁ । ਆਸੀਤ੍ਤੁ ਗੌਤਮੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ: ਗੌਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪਸ਼ੁਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤੌ । ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਕृषਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵृਦ੍ਧਿਮਵਾਪ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਧ ਹੋਈ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਰਾਜਾਨਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨਥ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਕਿਂਚਿਦਧਿਕਾਰਂ ਨਿਰੂਪਯ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹੁਦਾ ਦਿਓ।'
ਅਰ੍ਥਂ ਨ ਗਮਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਮ । ਰਾਜੋਵਾਚ- ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਧਿਕਾਰੋ ਹਿ ਵੈਦਿਕੇ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਣਿ
'ਮੈਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸਮਰਥ ਹਨ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਵੇਦਕ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।'
ਤਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ । ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ- ਯੁਗੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਧਰ੍ਮੋਯਂ ਕਲਿਧਰ੍ਮੋ ਨ ਤਾਦृਸ਼ਃ
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੋਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਮ ਸੀ, ਪਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਭੂਪਤਿ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਭੂਪਾਲ ਨृਪਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੈਵ ਦੁष੍ਯਤਿ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਰਮ ਇੰਝ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤੁ ਕृषਿਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਪਦ੍ਯਪ੍ਯਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਤਿष੍ਯੇ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਮਮ ਸਮਾਦਿਸ਼
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚਾਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਤਨਂ ਮਮ ਰੋਚਤੇ । ਅਨ੍ਯਨ੍ਨ ਤੁ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦਦੌ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ।