ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਯੋਗੀ ਪਦ੍ਮਕਿਂਜਲ੍ਕਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਏਵਂ ਚਰਿਤਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕੇਨ ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਹ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਨੇ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਪਾਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏष ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਰਾ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਨਾਨਾਵਿਧਸੁਖੋਪੇਤੋ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਪੋषਣਤਤ੍ਪਰਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਦਾਨਹੀਨਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਨਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਂਚਯਜ੍ਞਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਨਿਸ਼ਕੰਤਾ ਸੀ, ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਾਯਾਹ੍ਨਭੋਜਨਪ੍ਰਵਣੋऽਸ਼ੁਚਿਃ । ਕਦਾਚਿਦਗਮਦ੍ਗੇਹਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਸ੍ਯ ਗਿਰੌ ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣਾਸ਼੍ਰਿਤੇ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼ੋਭਿਤਗृਹਂ ਸ੍ਫਟਿਕਸ੍ਤਂਭਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਕੱਚ ਦੇ ਸਫ਼ੈਦ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਮਕਾਨ ਸੀ।
ਅਗੁਰੁਦ੍ਰਵਕਸ੍ਤੂਰੀਚਂਦ੍ਰ ਕੁਂਕੁਮਚਰ੍ਚਿਤਾ । ਭਿਤ੍ਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਸਂਤਾਨਕੁਸੁਮਾਮੋਦਸੌष੍ਠਵਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੇਸਰ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮੰਡਪ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਤੂਰਿਕਾ ਪੁष੍ਪਰਸ ਸਮੁਤ੍ਸੇਚਿਤਭੂਤਲਮ੍ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਸੁਸ਼੍ਵੇਤਵਿਵਿਧਵਿਤਾਨਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਨੱਕੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਛੱਜੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਂਗਣਂ ਸ਼ੋਭਿਤ ਮਹਾਕਦਲੀਪੂਗਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਸਮੀਪਸਰਸੀਜਾਤ ਮਂਜੁਕੂਜਨ੍ਮਧੁਵ੍ਰਤਮ੍
ਅੰਗਣ ਵੱਡੀਆਂ ਕੇਲੀਆਂ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਟੀਰਤਰੁਸਂਭੂਤ ਗਂਧਪੂਰਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਗੀਤਕृਤਾਲ੍ਹਾਦ ਗੀਤਪੂਰਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਪਾਟੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਹਵਾ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਦਾਘਜਨਿਤਾਤਾਪ ਨਾਸ਼ਯਂਤ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਕਦਲੀਦਲਸਂਚ੍ਛਾਦਿ ਪਾਵਕਾਕਲ੍ਪਿਤਚ੍ਛਦਮ੍
ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਜੁਗਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਾਟੀਰਤਰੁਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਸਾਂਦ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਕਪਾਟਕਮ੍ । ਸੌਗਂਧਿਕਮਹਾਮੋਦਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾਂਤਰ ਭਿਤ੍ਤਿਕਮ੍
ਪਾਟੀਰ ਦੇ ਮਿੱਠੜੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਨੀਲੋਫਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਧਾਂ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਈਸ਼ਾਨਭਾਗਸੁਭਗ ਰਤਿਕਲ੍ਪਿਤ ਵੇਦਿਕਮ੍ । ਹਾਟਿਕਾਕਲ੍ਪਿਤਪਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇਦਿਕਾਯੁਤਮ੍
ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰਸ ਲਈ ਚੌਕਠ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਟ ਵਾਂਗ ਪੈੜੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌਕਠਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਨਿ ਬਿਡਚ੍ਛਾਯਂ ਵਟਮੂਲੋਪਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਸੂਨਕਦਲੀਖਂਡ ਸਰੋਭਿਃ ਪ੍ਰਾਂਤਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਘਣੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਵਧਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਹਾਵਟਾਗ੍ਰਸਂਲਗ੍ਨ ਤੁषਾਰਿਤਪਯੋਧਰਮ੍ । ਨਾਕੋਪਵਨਸਂਪਨ੍ਨ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰਾਮ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਵੱਡੇ ਵਟ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹਿਮ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਬੱਦਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਅਸਮਾਨੀ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਅਨੋਖੀਆਂ ਵਨ-ਵਾਟਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਦ੍ਯਮਨੇਕਵਨਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਮਂਦਂ ਮਂਦਂ ਵਵੌ ਵਾਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਗੇਹੇ ਸੁਖਪ੍ਰਦਃ
ਉਥੇ ਕਈ ਬਾਗ, ਕੂਆਂ, ਤਲਾਵਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਸੀ, ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹਵਾ ਵੱਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਵਾਦਿਨ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗ੍ਯੋ ਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਮਰਸਂਪਦਃ । ਵੀਣਾਂ ਵੇਣੁਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੁਂ ਚ ਵਾਦਯਂਤਿ ਵਰਾਂਗਨਾਃ
ਉਥੇ ਸੋਹਣੀ-ਸੁਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮੂੰਹੀ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤੌਰ੍ਯ੍ਯਤ੍ਰਿਕਕृਤੋ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਥੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਤਃ । ਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਕਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਟਕਾ ਭਸ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤਾਲ ਵਾਲਾ ਵਾਜਾ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਉੱਤੇ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਸਮ ਦੇ ਗੋਲੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਾਸਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਗਂਧੈਸ਼੍ਚ ਸੁਧੂਪੈਰਪਿ ਧੂਪਿਤਾਃ । ਕੁਸ਼ਗ੍ਰਥਿਤਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਸ਼੍ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਸਾਰਾ ਘਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਧੂਪ ਨਾਲ ਧੂਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਬੇਅੰਤ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਗੱਠੇ ਤੇ ਅੱਖਮਾਲਾਵਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਾਂਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨਿ ਚ । ਏਤਾਦृਸ਼ੇ ਗृਹਵਰੇ ਦੇਵਵਂਦ੍ਯੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਬਾਹਰ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਐਸੇ ਸੋਹਣੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੰਦਨਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਕਰ੍ਪੂਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਪਾਟੀਰਪੀਠੇ ਕਰ੍ਪੂਰਸਿਂਹਾਸਨਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਕਪੂਰ ਆਦਿਕ ਪਦਾਰਥ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਪਾਟੀਰ ਦੀ ਚੌਕਠ ਉੱਤੇ ਕਪੂਰ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਚ ਸੁਸ੍ਰਿਗ੍ਧਮਾਵृਤ੍ਤਂ ਘਨਸਾਰਕੈਃ । ਸੁਗਂਧਵਾਸਿਤਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਸੁਤਲ, ਚਿੱਟਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਟੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਕਪੜਾ ਵਰਤ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵੈਦਿਕੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਨਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵਮ੍ । ਦਾਰੁਚਂਦ੍ਰੋਪਪੀਠੇ ਤੁ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੀਠਂ ਨਿਧਾਯ ਚ । ਪਾਤ੍ਰਿਕਾਮਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਦਲੇष੍ਵਮੂਨ੍
ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਕਪੂਰ ਦੀ ਚੌਕਠ ਉੱਤੇ ਕਪੜੇ ਦੀ ਚੌਕਠ ਰੱਖੀ, ਅੱਗੇ ਛੋਟੀ ਪਿਆਲੀ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਇਹ ਪੱਤੇ ਵਿਖੇ ਰੱਖੇ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਪਾਤ੍ਰੇ ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤਾਃ । ਪਂਚਗਂਧਕਮੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨष੍ਟਗਂਧਕਮ੍
ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਚਾਵਲ, ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਂ ਮृਗਨਾਭਿਂ ਤੁ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਚਂਦਨਂ ਤਥਾ । ਪਾਤ੍ਰੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪੂਜਾਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚ
ਕਸ਼ਮੀਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਰਣਮਾਰ੍ਗੇਣ ਪੂਜਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਲਿਂਗਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਵਃ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਤੇ ਢੱਕਣਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਾ ਪੰਜ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਵਰਣਂ ਲਿਂਗਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਸ਼ਕ੍ਤੇਰਾਵਰਣਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਰਾਵਰਣਂ ਵਿਧਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਢੱਕਣ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਢੱਕਣ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਢੱਕਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਢੱਕਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਾਵਰਣਂ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਦਿਗ੍ਦੇਵਤਾਸੁ ਤਦ੍ਗੁਪ੍ਤਿਸ੍ਤਾਸਾਮਾਵਰਣਂ ਦਿਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਢੱਕਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਸੂਰਜ, ਫਿਰ ਵੇਦ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਾ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਸ਼ਾਮਾਵਰਣਂ ਸ਼ਂਭੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਵਰਣਂ ਗੁਣਾਃ । ਦਸ਼ਪ੍ਰਾਵਰਣਂ ਹ੍ਯੇਤਚ੍ਛਿਵਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਢੱਕਣ ਸ਼ੰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਢੱਕਣ ਗੁਣ ਹਨ; ਇਹ ਦੱਸ ਢੱਕਣ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸੁਭ ਪੂਜਾ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਕੇषਾਂਚਿਨ੍ਮਤਮੇਤਤ੍ਸ੍ਯਾਦਥ ਪ੍ਰਾਵਰਣਾਂਤਰਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਵਰਣਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦੁਮਾਵਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਢੱਕਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਗਿਆਨ ਦਾ ਢੱਕਣ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਢੱਕਣ ਉਮਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਰਾਵਰਣਂ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਾਵਰਣਂ ਵਿਧਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਾਵਰਣਂਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਨੁਰਥਾਵृਤਿਃ
ਉਮਾ ਦਾ ਢੱਕਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਢੱਕਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਢੱਕਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੂਰਜ ਹੈ।