ਏਨਸੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚੋਰਃ ਸ਼ੂਲਾਰੋਪਣਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਚੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਸ਼ੂਲਂ ਸ੍ਕਂਧਗਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੂਤਾਨ੍ਸਂਗ੍ਰਥ੍ਯ ਰਜ੍ਜੁਨਾ । ਪਾਦਸ਼ृਂਖਲਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨਾਦਾਯ ਨृਪਮਧ੍ਯਗਾਤ੍
ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ।
ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵੀਰਾਂਤਿਕਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਮੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੀਰਾਂਤਿਕਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰੋਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਕਰਾਯਾਮਿਤਾਤ੍ਮਨੇ । ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਪੁਰਃ ਸੁਰੈਃ
ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੁਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਸੀਮ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਾਯ ਦੇਵਾਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸਹਿਤਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਨਿਵੇਦ੍ਯਾਥ ਸ਼ੂਲਸ੍ਥਂਮृਤ੍ਯੁਮੇਵ ਚ
ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਅਗ੍ਨ੍ਯਾਨਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਵੋ ਵਿਗਰ੍ਹਯਨ੍ਕਥਂ ਤ੍ਵਯੈਤਦ੍ਗਣਸਾਹਸਂ ਕृਤਮ੍ । ਬਿਭੇषਿ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਨ ਕਥਂ ਯਮਾਧਿਕਾਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤੋ ਮੇ
ਵੀਰਭਦਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਅੱਗ-ਮੁਖੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ: "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਮੌਤ ਜਾਂ ਯਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਸਾਰਾ ਦੱਸ।"
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖੋऽਤਿਰੋषੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨਨਰ੍ਤ ਹਰ੍षਾਤ੍ । ਉਵਾਚ ਚੌਰ੍ਯਂ ਕृਤਮੇਵ ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਤਦੇष ਸ਼ੂਲੇऽਪਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰਰੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਅੱਗ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮੌਤ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੌਤ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।"
ਵਿਮੋਚਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਵੋਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਦੂਤਾਨਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਿਰੁਜਸ਼੍ਚਕਾਰ । ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ਼ਿਵੋ ਬਭਾषੇ ਮਨ੍ਨਾਮ ਏषਾਂ ਮਰਣੇ ਸਮਾਸ੍ਤੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮੌਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹੀ ਸਭ 'ਤੇ ਵੱਧ ਹੈ।"
ਮਚ੍ਚੇਤਸਾਮਨ੍ਯਧਿਯਾਂ ਚ ਨਾਮਹੀਨਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਵਾਧਿਕਵਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਮ੍ । ਮਮੈਵ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਦਦਾਮਿ ਸਤ੍ਯਂ ਹ੍ਯਨੇਨ ਨਾਮ ਪ੍ਰਹਰੇਤਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਧਿਕਂ ਹਰੇਤਿਪਦਪ੍ਰਦਂ ਵੈ ਪਦਮੀਰਯਂਤਿ । ਆਰਾਦਮੂਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਪਤੋ ਨਮਸ੍ਵ ਮਦੀਯਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਯਮਂ ਵਦਸ੍ਵ
ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਜਾਂ 'ਹਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਚਾਰਣੀ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਜਪਦੇ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕਦੇ ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਯਮ ਨੂੰ ਦੱਸ।
ਨਤਿਂ ਯਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਪਾਸ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਕੈਂਕਰ੍ਯ੍ਯਮਥ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂਵਦਾਃ । ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੋਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਿਯੋਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਃ
ਜੋ ਨਮਨ, ਯਤ, ਕੀਰਤੀ, ਭਗਤੀ, ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪਾਠ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਤ ਰੁਦ੍ਰੀ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਮਨ੍ਨਾਮਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਵਿਭੂਤਿਧਾਰਣੋ ਮਮਾਗ੍ਰਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾਣਵਕ੍ਤਾ । ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪਾਪੇष੍ਵਪਿ ਤੇषੁ ਸਤ੍ਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਨੈਵ ਯਮਾਧਿਕਾਰਃ
ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ, ਰੁਦ੍ਰਾਖ, ਵਿਭੂਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋਣ, ਮੈਂ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ; ਯਮ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਚਾਪਿ ਪਾਪਾਨ੍ਵਿਤਮਾਯਿਨੋ ਨਰਾਃ ਪਰਾਨ੍ਨਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਵਧੂਭੁਜਸ਼੍ਚ । ਵਾਰਾਣਸੀਮृਤ੍ਯੁਪਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਵੈ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਮਰ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਃ
ਜੋ ਪਾਪੀ, ਛਲਕ, ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ 'ਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਯੂਕਾਸ਼੍ਚ ਦਂਸ਼ਾ ਅਪਿ ਮਤ੍ਕੁਣਾਸ਼੍ਚ ਮृਗਾਦਯਃ ਕੀਟਪਿਪੀਲਿਕਾਸ਼੍ਚ । ਸਰੀਸृਪਾ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਸ਼ੂਕਰਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼ੀਮृਤਾਃ ਸ਼ਂਕਰਮਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ
ਜੂਆਂ, ਮੱਛਰ, ਕੀੜੇ, ਜਾਨਵਰ, ਪਿੱਪੜ, ਚੀਟੀਆਂ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਬਿਛੂ ਤੇ ਸੂਰ—ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ 'ਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਨਾਮਗृਣਨ੍ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਯੋ ਵੈ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਮਂਦਿਰੇ । ਤ੍ਰਿਯਂਬਕਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੋਮਂ ਸੋਮਾਰ੍ਦ੍ਧਭੂषਣਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਦੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਮ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਕਂ ਤ੍ਰਯੀਨੇਤ੍ਰਂ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਲੋਚਨਮ੍ । ਤਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੂਰਸ੍ਥੋ ਭਵਮृਤ੍ਯੋ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰੈਅੱਖਰੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹਨ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਥਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾਨਾਥ ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਮੂਰ੍ਤਯੇ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੌਤ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ: "ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਾ-ਸਰੂਪ।"
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ । ਅਥ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਰਂ ਵृਣੁ
"ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗ।"
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਤੁष੍ਟੋਸ੍ਮਿ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਵਰਮਯਾਚਤ । ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਪਾਲਯ ਵਿਭੋ ਮਾਂ ਚ ਸ਼ਂਕਰ ਪਾਪਿਨਮ੍
ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੌਤ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਮੀਸ਼ੋ ਗਚ੍ਛ ਵਤ੍ਸੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਯਮਲੋਕਂ ਗਤਃ ਸੋਪਿ ਯਮਾਯਾਸ਼ੇषਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਾ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ।' ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਯਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਾਤਿ ਸ਼ਂਕਰਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੋ ਇਹ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਸ਼ਿਵਰਾਘਵਸਂਵਾਦੇ ਏਕਾਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਗਿਆਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਅਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਨਿਰ੍ਵਚ੍ਮਿ ਪ੍ਰਮਦਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸੁਤਯਾ ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਾਮਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੇਵਰਾਤਾ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦੇਵਰਾਤਸੁਤਾ ਬਾਲਾ ਕਲਾ ਨਾਮਾਤਿਰੂਪਿਣੀ । ਧਨਂਜਯਸੁਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੋਣਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਦੇਵਰਾਤਾ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ।
ਤਾਵੁਭੌ ਨਿਯਤੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮੈਕਪ੍ਰਵਣੌ ਸ਼ੁਭੌ । ਲਬ੍ਧਵਂਤੌ ਨਿਧਿਮਥੋ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਾਯ ਤੌ ਗਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਰਤੂਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਖਜਾਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰਵਾਹਪਤਿਤੇ ਕੂਲੇ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਨਯਨਾਯਤੌ । ਕੂਲਾਦਾਦਾਯ ਮृਲ੍ਲੋष੍ਟਂ ਦृष੍ਟਵਂਤੌ ਮਹਾਘਟਮ੍
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣ ਗਏ। ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲੋੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਤਂ ਚੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਪਾषਾਣਮਥ ਸ਼ੋਣਃ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਵਚਃ । ਇਦਮਾਹ ਕਥਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਨੋ ਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਡੱਲਾ ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੋਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਭਾਰ੍ਯੋਵਾਚ- ਨ ਨਾਰੀਮਤਮਾਲਂਬ੍ਯ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਨ ਚ ਨਾਰ੍ਯਾ ਚਰੇਦ੍ਗੁਹ੍ਯਮਪ੍ਰਿਯਂ ਵਾਥ ਕਿਂਚਨ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਲਈ ਔਰਤ ਦੀ ਰਾਏ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਜਾਂ ਅਪਰੀਤ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਦਿ ਨਾਰੀਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਦृष੍ਟਿਮਾਪਤੇਤ੍ । ਵਂਚਯੀਤ ਤਥਾ ਨਾਰੀ ਈਦृਸ਼ੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯਸਂਚਯੈਃ
ਜੇ ਔਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਨ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਨ ਹਿ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਚੇਨ੍ਨ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਬਾਧੋਦਰ੍ਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਥੇ ਕੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਧਨ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।