ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਸੁਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪੁਰੇ ਤਦਾ । ਅਥ ਭੂਪਾਂਤਰੇਣਾਸੌ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤਃ
ਰਤਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਚਾਲ੍ਪਪਰੀਵਾਰਸ਼੍ਚੋਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੋਰੀ-ਡਾਕੇ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਸਾਈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਨ੍ਯਾਦਿ ਰਤ੍ਨਗਂਧਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚੋਰਾਨਾਯਾਨਵਂਚਕਾਨ੍
ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਅਨਾਜ, ਰਤਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧ—all ਕੁਝ ਉਹ ਚੋਰਾਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ।
ਬਂਧਾਦ੍ਯਕਾਰਯਤ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਣਕਰ੍ਮਣਿ । ਯਦਾਹਾਰੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਤਦਾਹਾਰਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਜੇਲ੍ਹਦਾਰ ਤੇ ਅਫਸਰ ਸਮਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਮਾਂਸੇਨ ਯਦ੍ਯਨ੍ਨਂ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ । ਅਸ਼੍ਵੀਯ ਨਰਮਾਂਸੇਨ ਭੋਜਨਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜੇ ਗਾਂ, ਭੈਸ ਆਦਿ ਦਾ ਮਾਸ ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਸ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਏਤਾਦृਸ਼ਮਭੂਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਏਕਸ੍ਤੁ ਸਚਿਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਰਾਪੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਇੰਨਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੁਰਾਪਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ।
ਨਿਯੁਂਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤਮਾਹਰਪ੍ਰਹਰੇਤਿ ਚ । ਏਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਗਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਉਹ ਸੁਰਾਪਾ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਖਦਾ, 'ਹਰ ਪਹਿਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਿਆ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨृਸਹਸ੍ਰਪਰੀਵਾਰੋ ਹ੍ਯਾਦਦ੍ਯਾਦਕृਪਾਲਯਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਭਿਮਤਯੋषਾਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਰਤ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਬੇਦਰਦ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਚ ਤਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਸਾਂ ਮਾਂਸਮਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਏਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਨਰਾਨ੍ਨਾਰੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦੁਃਸਹਮ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੜੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਮਃ । ਜਰਾਸ਼ਿਥਿਲਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਵਲੀਪਲਿਤਦੂषਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚੁਰੜੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ।
ਨਿਰ੍ਜੀਵਮਭਵਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮਂਤਾਦ੍ਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍ । ਅਥ ਮृਤ੍ਯੁਦਿਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸਦਾ ਵਸੇਬਾ ਦੱਸ ਯੋਜਨ ਚੌਹੱਦੀਂ ਸੁੰਨ-ਸਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ।
ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇਥ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਤਂ ਭੂਮਿਗਤਂ ਨृਪਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਚਾਨੁਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਰਾਜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੈਟ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸੁਰਾਪਃ ਸਚਿਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਚਾਦਿਸ਼ । ਅਥ ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਗਤਾਯੁਸ੍ਤਦਾਰ੍ਦਿਤਃ
ਸੁਰਾਪਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ।' ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਰਹੀ ਸੀ,
ਨਾਭੇਰਧਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸੁਃ ਕਥਂਚਿਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਹਰਪ੍ਰਾਹਰਾਹਰ
ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਾਹ ਰੁਕਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਰ ਪਹਿਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਿਆ।'
ਇਤ੍ਯਥੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮਾਰਾਸੌ ਯਮਦੂਤਾਃ ਸਮਾਯਯੁਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਬਂਧਨੇ ਯਤ੍ਨਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾਡਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਬਂਧਪਾਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਹੇਤਿਦਂਡਾਸ਼੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ । ਤਦ੍ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ, ਤਾਂ ਰੱਸੀਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸਭ ਕੁਝ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਚਮਤਕਾਰ ਵਾਂਗ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾਯਾਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪਾਸ਼ੇਨੈਨਮਯੋਜਯਤ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਮਪਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰਚਿਂਤਯਤ੍
ਫਿਰ ਮੌਤ ਆਪ ਆਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੰਦਾ ਵੀ ਟੁੱਟਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਮृਤਿਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਦृष੍ਟਾ ਨੈਤਾਦृਸ਼ੀ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਪਰੇ ਮृਤ੍ਯੌ ਜ੍ਵਾਲਾਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖੀ, ਪਰ ਐਸਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੌਤ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ,
ਵੀਰਭਦ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਃ ਸਹਸਾਯਾਚ੍ਚ ਸ਼ੂਲਭृਤ੍ । ਜ੍ਵਾਲਾਵਕ੍ਤ੍ਰਮਥਾਲੋਕ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪਲਾਯਯੌ
ਵੀਰਭਦਰ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਵਾਲਾ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਅੱਗ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਪਿਆ।
ਪਲਾਯਮਾਨਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖਸ੍ਤਦਾ । ਅਰੇ ਰੇ ਚੋਰ ਚੋਰ ਤ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਭੱਜਦੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਅੱਗ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਓਏ ਚੋਰ, ਚੋਰ! ਰੁਕ, ਰੁਕ, ਕਿੱਥੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈਂ?'
ਏਨਸੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚੋਰਃ ਸ਼ੂਲਾਰੋਪਣਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਚੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਸ਼ੂਲਂ ਸ੍ਕਂਧਗਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੂਤਾਨ੍ਸਂਗ੍ਰਥ੍ਯ ਰਜ੍ਜੁਨਾ । ਪਾਦਸ਼ृਂਖਲਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨਾਦਾਯ ਨृਪਮਧ੍ਯਗਾਤ੍
ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ।
ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵੀਰਾਂਤਿਕਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਮੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੀਰਾਂਤਿਕਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰੋਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਕਰਾਯਾਮਿਤਾਤ੍ਮਨੇ । ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਪੁਰਃ ਸੁਰੈਃ
ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੁਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਸੀਮ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਾਯ ਦੇਵਾਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸਹਿਤਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਨਿਵੇਦ੍ਯਾਥ ਸ਼ੂਲਸ੍ਥਂਮृਤ੍ਯੁਮੇਵ ਚ
ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੂਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਅਗ੍ਨ੍ਯਾਨਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਵੋ ਵਿਗਰ੍ਹਯਨ੍ਕਥਂ ਤ੍ਵਯੈਤਦ੍ਗਣਸਾਹਸਂ ਕृਤਮ੍ । ਬਿਭੇषਿ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਨ ਕਥਂ ਯਮਾਧਿਕਾਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤੋ ਮੇ
ਵੀਰਭਦਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਅੱਗ-ਮੁਖੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ: "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਮੌਤ ਜਾਂ ਯਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਸਾਰਾ ਦੱਸ।"
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖੋऽਤਿਰੋषੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨਨਰ੍ਤ ਹਰ੍षਾਤ੍ । ਉਵਾਚ ਚੌਰ੍ਯਂ ਕृਤਮੇਵ ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਤਦੇष ਸ਼ੂਲੇऽਪਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰਰੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਅੱਗ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮੌਤ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੌਤ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।"
ਵਿਮੋਚਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਵੋਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਦੂਤਾਨਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਿਰੁਜਸ਼੍ਚਕਾਰ । ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ਼ਿਵੋ ਬਭਾषੇ ਮਨ੍ਨਾਮ ਏषਾਂ ਮਰਣੇ ਸਮਾਸ੍ਤੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮੌਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹੀ ਸਭ 'ਤੇ ਵੱਧ ਹੈ।"
ਮਚ੍ਚੇਤਸਾਮਨ੍ਯਧਿਯਾਂ ਚ ਨਾਮਹੀਨਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਵਾਧਿਕਵਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਮ੍ । ਮਮੈਵ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਦਦਾਮਿ ਸਤ੍ਯਂ ਹ੍ਯਨੇਨ ਨਾਮ ਪ੍ਰਹਰੇਤਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਧਿਕਂ ਹਰੇਤਿਪਦਪ੍ਰਦਂ ਵੈ ਪਦਮੀਰਯਂਤਿ । ਆਰਾਦਮੂਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਪਤੋ ਨਮਸ੍ਵ ਮਦੀਯਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਯਮਂ ਵਦਸ੍ਵ
ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਜਾਂ 'ਹਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਚਾਰਣੀ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਜਪਦੇ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕਦੇ ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਯਮ ਨੂੰ ਦੱਸ।