ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਕੈਕਨਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਨ੍ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਚ ਤੇ ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ ਸਾਦਰਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹਰ ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਵਿਧृਤੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਮृਤੇ ਪਿਤਰਿ ਬਾਲੋਸੌ ਭੂਮਿਰਾਜ੍ਯੇਭਿषੇਚਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਵਿਧ੍ਰਿਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਪਿਉ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸਮਾਨਵਯਸਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ । ਯੇ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੇ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਯ ਨ ਸਂਮਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਲਏ। ਪਰ ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਯੁਵਾਨਃ ਸਂਮਤਾ ਦੁष੍ਟਾ ਅਕਾਰ੍ਯਕਰਣਾਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਨਯਨਦਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਚੋਰਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਵਿਚ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਾਂਡਵਾਰ੍ਤਾਰਤਾ ਲਾਸ੍ਯਨਿਪੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਮਤਾਃ । ਵਸ਼ੀਕਰਣਮਂਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੌषਧਵਿਦਸ੍ਤਥਾ
ਝਗੜੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਨੱਚਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨ।
ਗੀਤਨਰ੍ਤਨਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਧੂਰ੍ਤ੍ਤਾ ਦ੍ਯੂਤਵਿਦਃ ਪ੍ਰਿਯਾਃ । ਪਿਤृਸਂਮਤਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਤ੍ਯਾਗਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਜੋ ਗਾਉਣ-ਨੱਚਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਿਉ ਦੀ ਮਨਜੂਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਚ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੁष੍ਟੈਃ ਕਾਰ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਾਂਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਸਹ ਯੁਯੋਜ ਹ
ਉਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ। ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਏ।
ਏਤਦੁਕ੍ਤਿਮੁਪਾਲਂਬ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸੁਹृਦਮਤ੍ਯਜਤ੍ । ਉਰੋਮੁष੍ਟਿਂ ਚ ਫੇਤ੍ਕਾਰਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਹੜੇ ਉਰਾਂ ਤੇ ਮੋਢੇ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਭਗਲਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾ ਰਤਿਤਂਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਰਾਜਨੀਤਿਵਿਹੀਨਂ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਜਿਹੜੇ ਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਰਸ ਭੋਗਣ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥਮੁष੍ਟ੍ਰਾਜਂ ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਮਪਹਾਰਾਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਊਠ, ਗਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਆਦਿਕ ਜੋ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਸੁਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪੁਰੇ ਤਦਾ । ਅਥ ਭੂਪਾਂਤਰੇਣਾਸੌ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤਃ
ਰਤਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਚਾਲ੍ਪਪਰੀਵਾਰਸ਼੍ਚੋਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੋਰੀ-ਡਾਕੇ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਸਾਈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਨ੍ਯਾਦਿ ਰਤ੍ਨਗਂਧਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚੋਰਾਨਾਯਾਨਵਂਚਕਾਨ੍
ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਅਨਾਜ, ਰਤਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧ—all ਕੁਝ ਉਹ ਚੋਰਾਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ।
ਬਂਧਾਦ੍ਯਕਾਰਯਤ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਣਕਰ੍ਮਣਿ । ਯਦਾਹਾਰੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਤਦਾਹਾਰਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਜੇਲ੍ਹਦਾਰ ਤੇ ਅਫਸਰ ਸਮਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਮਾਂਸੇਨ ਯਦ੍ਯਨ੍ਨਂ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ । ਅਸ਼੍ਵੀਯ ਨਰਮਾਂਸੇਨ ਭੋਜਨਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜੇ ਗਾਂ, ਭੈਸ ਆਦਿ ਦਾ ਮਾਸ ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਸ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਏਤਾਦृਸ਼ਮਭੂਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਏਕਸ੍ਤੁ ਸਚਿਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਰਾਪੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਇੰਨਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੁਰਾਪਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ।
ਨਿਯੁਂਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤਮਾਹਰਪ੍ਰਹਰੇਤਿ ਚ । ਏਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਗਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਉਹ ਸੁਰਾਪਾ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਖਦਾ, 'ਹਰ ਪਹਿਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਿਆ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨृਸਹਸ੍ਰਪਰੀਵਾਰੋ ਹ੍ਯਾਦਦ੍ਯਾਦਕृਪਾਲਯਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਭਿਮਤਯੋषਾਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਰਤ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਬੇਦਰਦ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਚ ਤਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਸਾਂ ਮਾਂਸਮਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਏਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਨਰਾਨ੍ਨਾਰੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦੁਃਸਹਮ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੜੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਮਃ । ਜਰਾਸ਼ਿਥਿਲਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਵਲੀਪਲਿਤਦੂषਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚੁਰੜੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ।
ਨਿਰ੍ਜੀਵਮਭਵਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮਂਤਾਦ੍ਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍ । ਅਥ ਮृਤ੍ਯੁਦਿਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸਦਾ ਵਸੇਬਾ ਦੱਸ ਯੋਜਨ ਚੌਹੱਦੀਂ ਸੁੰਨ-ਸਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ।
ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇਥ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਤਂ ਭੂਮਿਗਤਂ ਨृਪਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਚਾਨੁਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਰਾਜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੈਟ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸੁਰਾਪਃ ਸਚਿਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਚਾਦਿਸ਼ । ਅਥ ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਗਤਾਯੁਸ੍ਤਦਾਰ੍ਦਿਤਃ
ਸੁਰਾਪਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ।' ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਰਹੀ ਸੀ,
ਨਾਭੇਰਧਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸੁਃ ਕਥਂਚਿਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਹਰਪ੍ਰਾਹਰਾਹਰ
ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਾਹ ਰੁਕਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਰ ਪਹਿਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਿਆ।'
ਇਤ੍ਯਥੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮਾਰਾਸੌ ਯਮਦੂਤਾਃ ਸਮਾਯਯੁਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਬਂਧਨੇ ਯਤ੍ਨਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾਡਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਬਂਧਪਾਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਹੇਤਿਦਂਡਾਸ਼੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ । ਤਦ੍ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ, ਤਾਂ ਰੱਸੀਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸਭ ਕੁਝ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਚਮਤਕਾਰ ਵਾਂਗ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾਯਾਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪਾਸ਼ੇਨੈਨਮਯੋਜਯਤ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਮਪਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰਚਿਂਤਯਤ੍
ਫਿਰ ਮੌਤ ਆਪ ਆਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੰਦਾ ਵੀ ਟੁੱਟਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਮृਤਿਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਦृष੍ਟਾ ਨੈਤਾਦृਸ਼ੀ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਪਰੇ ਮृਤ੍ਯੌ ਜ੍ਵਾਲਾਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖੀ, ਪਰ ਐਸਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੌਤ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ,
ਵੀਰਭਦ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਃ ਸਹਸਾਯਾਚ੍ਚ ਸ਼ੂਲਭृਤ੍ । ਜ੍ਵਾਲਾਵਕ੍ਤ੍ਰਮਥਾਲੋਕ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪਲਾਯਯੌ
ਵੀਰਭਦਰ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਵਾਲਾ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਅੱਗ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਪਿਆ।
ਪਲਾਯਮਾਨਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖਸ੍ਤਦਾ । ਅਰੇ ਰੇ ਚੋਰ ਚੋਰ ਤ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਭੱਜਦੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਅੱਗ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਓਏ ਚੋਰ, ਚੋਰ! ਰੁਕ, ਰੁਕ, ਕਿੱਥੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈਂ?'