ਸ਼ੁਕ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮਿਦਂ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਾਹੈਤਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਾਮਿਤਿ । ਅਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਸ੍ਤਥੇਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਵਚੋ ਨृਪਮ੍
ਇਹ ਕੱਪੜਾ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਗੀਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹਾਂ, ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ।'
ਰਾਜਾਥ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਦਂਡਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਭਾषਤ । ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਵੇਸ਼੍ਯਾਯਾਃ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਂਧ੍ਯਵਿਚਾਰਯਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੁਣੇ ਹੀ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ।'
ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਘਟਿਕਾਭ੍ਯਂਤਰੇ ਮਮ । ਦਂਡਕਸ਼੍ਚ ਨृਪੋਕ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਮੈਨੂੰ ਘੰਟੇ-ਅੱਧ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਓ। ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਇਹੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਿਰ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਫਲਮਦ੍ਯ ਤੇ । ਜ੍ਵਾਲਯੈਵ ਹਿ ਵਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਜਿਘ੍ਰਸਿ
ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਅ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਰਸਂ ਜਾਨਾਸਿ ਮਤਿਮਾਨਤਿਕ੍ਰੋਧੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖੋ ਜਾਤੋ ਰਾਜਾ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੋऽਕ੍ਸ਼ਮੀ
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅਸਲ ਮੱਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਲਾਮੁਖਾ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਪਰਤ੍ਰੇਹ ਸੁਖੇਪ੍ਸੁਨਾ । ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪਬਂਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
—ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਸ਼ਿਵਰਾਘਵਸਂਵਾਦੇ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਕਥਨਂ। ਨਾਮ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ 'ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ- ਮਹੇਸ਼ਨਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪੂਜਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਨਮਸ੍ਕਾਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦृष੍ਟਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਾਹੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ।
ਜਲਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਧੂਪਦਾਨਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮ । ਦੀਪਗਂਧਾਦਿਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਦ ਮੇ ਗੁਰੋ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਗੁਰੂ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਧੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਦੀਵਾ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਕੈਕਨਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਨ੍ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਚ ਤੇ ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ ਸਾਦਰਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹਰ ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਵਿਧृਤੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਮृਤੇ ਪਿਤਰਿ ਬਾਲੋਸੌ ਭੂਮਿਰਾਜ੍ਯੇਭਿषੇਚਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਵਿਧ੍ਰਿਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਪਿਉ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸਮਾਨਵਯਸਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ । ਯੇ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੇ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਯ ਨ ਸਂਮਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਲਏ। ਪਰ ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਯੁਵਾਨਃ ਸਂਮਤਾ ਦੁष੍ਟਾ ਅਕਾਰ੍ਯਕਰਣਾਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਨਯਨਦਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਚੋਰਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਵਿਚ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਾਂਡਵਾਰ੍ਤਾਰਤਾ ਲਾਸ੍ਯਨਿਪੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਮਤਾਃ । ਵਸ਼ੀਕਰਣਮਂਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੌषਧਵਿਦਸ੍ਤਥਾ
ਝਗੜੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਨੱਚਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨ।
ਗੀਤਨਰ੍ਤਨਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਧੂਰ੍ਤ੍ਤਾ ਦ੍ਯੂਤਵਿਦਃ ਪ੍ਰਿਯਾਃ । ਪਿਤृਸਂਮਤਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਤ੍ਯਾਗਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਜੋ ਗਾਉਣ-ਨੱਚਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਿਉ ਦੀ ਮਨਜੂਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਚ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੁष੍ਟੈਃ ਕਾਰ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਾਂਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਸਹ ਯੁਯੋਜ ਹ
ਉਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ। ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਏ।
ਏਤਦੁਕ੍ਤਿਮੁਪਾਲਂਬ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸੁਹृਦਮਤ੍ਯਜਤ੍ । ਉਰੋਮੁष੍ਟਿਂ ਚ ਫੇਤ੍ਕਾਰਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਹੜੇ ਉਰਾਂ ਤੇ ਮੋਢੇ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਭਗਲਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾ ਰਤਿਤਂਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਰਾਜਨੀਤਿਵਿਹੀਨਂ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਜਿਹੜੇ ਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਰਸ ਭੋਗਣ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥਮੁष੍ਟ੍ਰਾਜਂ ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਮਪਹਾਰਾਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਊਠ, ਗਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਆਦਿਕ ਜੋ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਸੁਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪੁਰੇ ਤਦਾ । ਅਥ ਭੂਪਾਂਤਰੇਣਾਸੌ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤਃ
ਰਤਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਚਾਲ੍ਪਪਰੀਵਾਰਸ਼੍ਚੋਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੋਰੀ-ਡਾਕੇ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਸਾਈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਨ੍ਯਾਦਿ ਰਤ੍ਨਗਂਧਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚੋਰਾਨਾਯਾਨਵਂਚਕਾਨ੍
ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਅਨਾਜ, ਰਤਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧ—all ਕੁਝ ਉਹ ਚੋਰਾਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ।
ਬਂਧਾਦ੍ਯਕਾਰਯਤ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਣਕਰ੍ਮਣਿ । ਯਦਾਹਾਰੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਤਦਾਹਾਰਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਜੇਲ੍ਹਦਾਰ ਤੇ ਅਫਸਰ ਸਮਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਮਾਂਸੇਨ ਯਦ੍ਯਨ੍ਨਂ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ । ਅਸ਼੍ਵੀਯ ਨਰਮਾਂਸੇਨ ਭੋਜਨਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਜੇ ਗਾਂ, ਭੈਸ ਆਦਿ ਦਾ ਮਾਸ ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਸ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਏਤਾਦृਸ਼ਮਭੂਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਏਕਸ੍ਤੁ ਸਚਿਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਰਾਪੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਇੰਨਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੁਰਾਪਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ।
ਨਿਯੁਂਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤਮਾਹਰਪ੍ਰਹਰੇਤਿ ਚ । ਏਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਗਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਉਹ ਸੁਰਾਪਾ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਖਦਾ, 'ਹਰ ਪਹਿਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਿਆ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨृਸਹਸ੍ਰਪਰੀਵਾਰੋ ਹ੍ਯਾਦਦ੍ਯਾਦਕृਪਾਲਯਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਭਿਮਤਯੋषਾਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਰਤ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਬੇਦਰਦ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਚ ਤਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਸਾਂ ਮਾਂਸਮਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਏਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਨਰਾਨ੍ਨਾਰੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦੁਃਸਹਮ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੜੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਮਃ । ਜਰਾਸ਼ਿਥਿਲਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਵਲੀਪਲਿਤਦੂषਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚੁਰੜੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ।