ਘਂਟਾਮੁਖੈਰ੍ਵੇਣੁਮੁਖੈਃ ਕਿਂਕਿਣੀਵਦਨੈਰਪਿ । ਯਾਦृਗ੍ਵਸ੍ਤੁ ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਾਸ੍ਯੈਰਯੋਮੁਖੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਘੰਟੀ, ਵਾਂਸਰੀ, ਤੇ ਝੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੀ ਹਨ।
ਕੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਿਭृਤਕਂਦਰ੍ਪਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਕੋਮਲੈਃ । ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰ ਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭੈਃ
ਕੁਝ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਿਮਰਤਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰੂਪ, ਤੇ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਚੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਖੈਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੈਃ । ਦ੍ਵਿਮੁਖੈਃ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਮੁਖੈਃ षਣ੍ਮੁਖੈਰਪਿ
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ-ਚਿਹਰੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ, ਚਾਰ-ਚਿਹਰੇ, ਦੋ-ਚਿਹਰੇ, ਪੰਜ-ਚਿਹਰੇ, ਤਿੰਨ-ਚਿਹਰੇ, ਤੇ ਛੇ-ਚਿਹਰੇ ਹਨ।
ਏਕਾਨੇਕਮੁਖੈਃ ਸ਼ਾਂਤੈਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੁਖਿਭਿਰ੍ਯੁਤਮ੍ । ਨਾਨਾਭੋਗਸਮृਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਰਤਿਕਾਮਸਮੈਰਪਿ
ਉਹ ਥਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਚਿਹਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ-ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਰਤੀ-ਕਾਮ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣਮੁਖੈਰੁਮੇਸ਼ਸਮਵਿਗ੍ਰਹੈਃ । ਨਾਨਾਰੂਪਧਰੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸੇਵਿਤਂ ਮਂਦਰਾਚਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਉਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧੇਨਵੋ ਯਤ੍ਰ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਮੀਮਾਂਸਾਵਤ੍ਸ ਸਂਯੁਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਦਯਃ ਸਵਰ੍ष੍ਮਾਣਃ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਵੇਦ ਹਨ, ਤੇ ਮੀਮਾਂਸਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਹਨ; ਧਰਮ ਆਦਿ, ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸ੍ਮृਤੀਤਿਹਾਸਜਾਤਾਨਿ ਆਗਮਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ । ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚ ਮਂਦਰੇ ਯਤ੍ਰ ਸਸ਼ੈਲਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸ, ਜਾਤਕ ਤੇ ਆਗਮਾਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਹਨ; ਮੰਦਰਾਚਲ ਤੇ ਪਹਾੜ ਸਮੇਤ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਰਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵਾਪੀਤਡਾਗੋਪਵਨਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਤਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪੋਖਰ, ਤਲਾਬ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰਿਖਂ ਰਤ੍ਨਾਟ੍ਟਾਲਕਸਂਯੁਤਮ੍ । ਗੋਪੁਰੈਰ੍ਨਵਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਗृਹਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੱਤ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੇ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਤੇਜ ਉष੍ਣਸ਼ੀਤਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨਗਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਸਭਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸਦਾ ਤੇਜ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ, ਠੰਢ, ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਭਦ੍ਰਾਸਨਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਦਪਾਦਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਾਕॢਪ੍ਤਂ ਪਾਦਪੀਠਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਸ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਗ-ਅਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ-ਪਾਟ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਯਾਗਮਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀਤਿ ਸ਼ਿਵਪਾਦਯੋਃ । ਤਤ੍ਰਾਸੀਨੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਸਦृਸ਼ਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਆਗਮਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ 'ਸੁਭ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਥੇ ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਂਦਸ੍ਮਿਤਸੁਚਾਰ੍ਵਾਸ੍ਯੋਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਵਰ੍षਵਯਾਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਦਧਾਨ ਉਰਸਾਮਾਲਾਂ ਮਣਿਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਕਲ੍ਪਿਤਾਮ੍
ਪਰਮਾਤਮਾ, ਨਰਮ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਮਣਕਿਆਂ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬਿਭ੍ਰਾਣ ਉਪਵੀਤਂ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਸੁਰਤ੍ਨਕੁਂਡਲੋ ਦੇਵਃ ਕਿਰੀਟਕਨਕਾਂਬਰਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਡੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਨਾਨਾਭੂषਣਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਨਾਗਂਧਵਿਲੇਪਨਃ । ਵਾਮਾਂਕਨ੍ਯਸ੍ਤਗਿਰਿਜੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ੍ਤਦਾਨਨਮ੍
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੁਗ੍ਧਾਂ ਚ ਸੁਮੁਖੀਂ ਬਾਲਾਂ ਨਵਯੌਵਨਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ । ਭੂषਿਤਾਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗੀਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀਂ ਕਨਕਾਂਬੁਜਮ੍
ਉਹ ਕੁੜੀ ਮੋਹਣੀ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਲਿਂਗ੍ਯ ਵਾਮੇਨਕਰੇਣ ਦੇਵੀਂ ਦਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਖਮੁਨ੍ਨਮਯ੍ਯ । ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋ ਵਾਮਕਰੇਣ ਤਸ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ੇਣ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ਤਿਲਕਂ ਚ ਦੇਵਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਚਾ ਕਰਕੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਵੀਜਯਤੇ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਵ ਵ੍ਯਜਨੇਨ ਚ । ਪੂਜਾਕਾਂਤਾਪਿ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਮਾਲਾਂ ਦੇਵਾਯ ਬਿਭ੍ਰਤੀ
ਭਗਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੱਖੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ਵਿਰਕ੍ਤਿਰ੍ਵਨਿਤੇ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਯੌ ਯੋਗਚਾਮਰੇ । ਸਮਾਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰ੍ਤਾਸ੍ਯ ਧਾਰਣਾਯੋषਿਦਸ੍ਯ ਚ
ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਯੋਗ ਦੇ ਚਾਮਰ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਸਮਾਧੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਧਾਰਨਾ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਯਮਾਸ਼੍ਚਨਿਯਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਂਕਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਃ ਪੁਰੋਧਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਃ ਸੁਵਰ੍ਣਧृਕ੍
ਯਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਉਸਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਉਸਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਸੋਨਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਦ੍ਰਵਿਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਿਕੀਟਾਂਤਾਃ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਧਿਆਨ ਧਨ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਚਾਈ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਾਲਕ ਸ਼ਿਵ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਾਲਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਯਾਦਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਕਰਃ । ਮਾਯਾਪਾਸ਼ੇਨ ਤੇ ਬਦ੍ਧਾ ਮੋਚਨੀ ਕਾਸ਼ਿਕਾ ਮृਤਿਃ
ਧਰਮ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਚੋਰ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਾਸ਼ਿਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਦਾ ਦੇਵਦੇਵਮੁਮਾਪਤਿਮ੍ । ਏਤਾਦृਸ਼ਮੁਮਾਨਾਥਂ ਕੋਟਿਜਂਤੁਰਨੁਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵੀ ਅੌਰਤਾਂ ਦੇਵਦੇਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਲੱਖਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਐਸੇ ਉਮਾ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇष੍ਟਾਨ੍ਭੋਗਾਨਵਾਪ੍ਯਾਥ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਪੁਰਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕਾਃ
ਜੋ ਇੱਛਤ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਰਸ੍ਵਤੀਦੇਵ੍ਯੌ ਦੇਹਲ੍ਯਾਦ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤੇਃ । ਨਿਯੁਕ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਯੋषਿਤਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀਆਂ, ਹੋਰ ਦਿਵੀ ਅੌਰਤਾਂ, ਦੇਵਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ।
ਦਾਸ੍ਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਦਾਸਾ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਏਤਾਦृਸ਼ਮਹਾਸ਼ੈਲਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਃ ਸਂਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਉਸਦੇ ਦਾਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਾਬਾਲਿਮਿਦਮਾਹ ਵਚਸ੍ਤਦਾ । ਗਂਤੁਕਾਮੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ ਵਾ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਜਾਬਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ?'
ਮਮਾਯੁਰਲ੍ਪਂ ਕਥਿਤਂ ਯਮੇਨ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾ ਪੁਰਾ
'ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ,' ਯਮ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਨਰਕਸ਼੍ਚ ਬਹੁਃਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਜਾਬਾਲਿਰੁਵਾਚ- ਮਯਾਪਿ ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਤਂ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
'ਨਰਕ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਫਲ ਪਾਵਾਂਗਾ?' ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਵੀ ਨੇਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਆਯੁਰ੍ਦਸ਼ਦਿਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨਪਿ ਨ ਧਰ੍ਮਕृਤ੍ । ਨ ਤਪਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਨਭ੍ਯਾਸਾਨ੍ਨ ਚ ਯੋਗੋऽਲ੍ਪਕਾਲਤਃ
'ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਦਸ ਦਿਨ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਧਰਮ, ਤਪ, ਜਾਂ ਯੋਗ ਦੀ ਲੰਮੀ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।'