ਨਾਮਾਨੁਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਬਾਧਾਨਾਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
'ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾਲੋਚਨਮੁਗ੍ਰਮੀਸ਼ਂ ਬਾਲੇਂਦੁਦਂष੍ਟ੍ਰਾਰੁਣਸ਼ੋਭਿਤਾਧਰਮ੍ । ਸੁਨੀਲਗਾਤ੍ਰਂ ਚ ਜਟਾਕृਤਸ੍ਰਜਂ ਦਧਾਨਮਂਗੇ ਭਸਿਤਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍
'ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਠ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਸਰੀਰ, ਜਟਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਆਂ ਹਨ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਤ੍ਵਿਦਮੀਰਿਤਮ੍ । ਮਂਤ੍ਰੇ ਚ ਵੀਰਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦੁਦੀਰਿਤਮ੍
'ਇਹ ਸਿਮਰਨ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੀਰਭਦਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਅਥੈਵਂ ਵਿਦਧੇ ਵੀਰੋ ਮੁਨਿਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾਗਤਾਃ । ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਯੁषਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਸਭ ਕੀਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਪਠਤਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਤੋऽਘਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
'ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਆਯੁ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੋਵਾਚ-। ਅਹਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਧਨ੍ਯਾ ਚ ਨਾਰੀਣਾਮੁਤ੍ਤਮਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਹਤਪਾਪਾ ਤਥਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਨਮਸ੍ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਧੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਸ਼ਿਵਰਾਘਵਸਂਵਾਦੇ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ- ਭਸ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਭਸ੍ਮਸਂਧਾਰਣੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਦਾਨੇ ਚ ਤਦ੍ਵਦ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਸਮ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਇਹਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਭਸ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਰਾਮ ਤਾਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਨਰਾਧਿਪ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਭਸਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਕਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਦ੍ਯਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ । ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੋ ਗੁਣਾਧਾਰੋ ਗੁਣਾਤੀਤੋऽਕ੍ਸ਼ਰੋਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ।
ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਾ ਤਸ੍ਯ ਜਾਤਾਥ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਮ੍ । ਵੇਦਤ੍ਰਯਮਿਦਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਿਦਂ ਹਿ ਯਤ੍
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ। ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਹੀ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹੀ ਹਨ।
ਪृਥਕ੍ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਾਤ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਚ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੇਸृਜਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਾਮਤੋ ਹਰਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਗੁਣ ਵੱਖਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਰੀ ਨੂੰ।
ਪृष੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਤ੍ਰੀਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨਸृਜਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਮੇ, ਤਿੰਨੋ ਦੇਵਤੇ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ—
ਇਦਮੂਚੁਰ੍ਵਚਃ ਸ੍ਪष੍ਟਂ ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਕੇ ਵਯਂਤ੍ਵਿਤਿ । ਤਾਨਾਹ ਚ ਸ਼ਿਵਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਯੂਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾ ਅਹਂ ਪਿਤਾ
ਉਹ ਸਾਫ਼ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?' ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ।'
ਇਦਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਜਧ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਹੇਤੁਕਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾ ਊਚੁਃ - ਕਂ ਵਾ ਗੁਣਂ ਕੋ ਭਜਤਾਂ ਕਿਯਂਤਂ ਕਾਲਮੀਸ਼੍ਵਰ
'ਪੁੱਤਰੋ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਲੈ ਲਵੋ, ਜੋ ਕਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।' ਪੁੱਤਰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਕਿਹੜਾ ਗੁਣ ਕੌਣ ਲਵੇ, ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?'
ਕਥਂ ਗੁਣਨਿਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦੇਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ । ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਯਾਵਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਹਿ ਭਵਤਾਂ ਯਾਵਦਾਯੁਰਥਾਪਿ ਵਾ
'ਇਹ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।' ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿੰਦ ਹੈ—'
ਧਾਰਣਂ ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਯਾਦੇਕੈਕਸ੍ਯ ਗੁਣਸ੍ਯ ਚ । ਸਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰਜੋਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਜੇਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਮਃ
'ਉਹਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਤਗੁਣ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਰਜਗੁਣ, ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਤਮੋਗੁਣ ਲੈਣਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਦੇਵੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਤ੍ਵਮਥਾਗ੍ਰਹੀਤ੍ । ਨ ਚ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਧਾਰਣੇ ਕਿਮੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਤਗੁਣ ਲੈ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਓਹ ਇਸਨੂੰ ਨਿਭਾ ਸਕਿਆ।
ਤਂ ਗੁਣਂ ਤੁ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਜੋਗੁਣਮਥਾਗ੍ਰਹੀਤ੍ । ਨ ਚ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਜਗ੍ਰਾਹਾਥ ਤਮੋਗੁਣਮ੍
ਉਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਜਗੁਣ ਲੈ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਚਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਤਮੋਗੁਣ ਲਿਆ।
ਨ ਚ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਪਪਾਤ ਰੁਰੋਦ ਚ । ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਰਜੋਗੁਣਮਧਾਰਯਤ੍
ਉਹ ਵੀ ਚਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰਜਗੁਣ ਲਿਆ।
ਅਂਗੁਲੀਭ੍ਯਾਂ ਮਹੇਸ਼ੋऽਪਿ ਤਮੋਗੁਣਮਧਾਰਯਤ੍ । ਸਤ੍ਵਮੇਕੋਂਗੁਲੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮਥਾਦਧਾਤ੍
ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਤਮੋਗੁਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਸਤਗੁਣ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪਾਦਪੀਠੇ ਚ ਦਧਾਰ ਚ ਨਨਰ੍ਤ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਤੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨृਤ੍ਯਂਤਮਤ੍ਯਂਤਵਿਲਾਸਰੂਪਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਰੂਪਂ ਤਰੁਣਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਦਧਾਨਂ ਕृਤਕੌਤੁਕਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵਰਦੋ ਬਭਾषੇ
ਉਹ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ, ਨੌਜਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ, ਅਚੰਭਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਹਂ ਵਰਂ ਵृਣੁ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਅਥਾਹ ਪਿਤਰਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰਮੇਨਂ ਦਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰੋ। ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗੋ।' ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ।'
ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕृਤਾ ਪੂਜਾ ਤਵ ਪੂਜਾ ਭਵੇਚ੍ਛਿਵ । ਤਿष੍ਠੇਰ੍ਮਯਿ ਸਦਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਵਮੇਵਾਹਂ ਚ ਵਾਵ੍ਯਯਃ
ਮੇਰੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ ਜੇੜੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਿਵਾ। ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਟੱਲ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਰਕ੍ਤਗੌਰਾਵਿਮੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੂ ਮਮੈਵ ਤੁ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਾਂ, ਇਹੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਹਨ।
ਬਾਹੁਮੂਲਸ੍ਥਰੋਮੌ ਚ ਮਮਾਕਾਰੌ ਤਥਾਨਘੌ । ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਹੇਦਂ ਭਜਤ੍ਵੇਕਂ ਗੁਣਂ ਭਵਾਨ੍
ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਮੁਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਵਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦੋ ਰੂਪ ਬਣੇ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਨਿਰਮਲ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਇੱਕ ਗੁਣ ਲੈ ਲੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਗੁਣਮਹਂ ਧਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨ ਹੀਸ਼੍ਵਰ । ਧਾਰਯਿष੍ਯੇ ਰਜੋ ਦੇਵ ਸਤ੍ਵਂ ਭਜਤੁ ਵੈ ਹਰਿਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜਾ ਗੁਣ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਂ ਰਜੋ ਗੁਣ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਹਰੀ ਲੈ ਲਵੇ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਗੁਣਂ ਚਾਯਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਧਾਰਯਿष੍ਯਤਿ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਗੁਣਾਨਾਦਾਯਤੇ ਦੇਵਾ ਨਸ਼ੇਕੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਧਾਰਣਮ੍
ਜੋ ਗੁਣ ਬਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਲੈ ਲਵੇਗਾ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵਤੇ ਗੁਣ ਤਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਨਿਭਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਕਰ੍ਤੁਂ ਭਰਣਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼ਿਵਮਿਤ੍ਯਵਦਤ੍ਪੁਨਃ । ਗੁਣਾਨ੍ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਨ ਚ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਜਦ ਭਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਫਿਰ 'ਸ਼ਿਵ' ਆਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ।