ਵਰਦੇ ਨ ਤੁ ਮੇ ਭਾਵ੍ਯਂ ਯੋ ਵਾ ਕੋਵਾ ਵਰਪ੍ਰਦਃ । ਇਤ੍ਥਮਾਭਾष੍ਯ ਮੁਨਿਨਾ ਗੁਰੁਣਾ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਸਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।' ਇਉਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਥਾਤਪਚ੍ਚ षਣ੍ਮਾਸਂ ਪੁਨਰਨ੍ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਹ । ਨਖਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜੁਹਾਵਾਗ੍ਨੌ ਸਮਂਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਐਸਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੀ ਕੀਤਾ: ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।
ਨਮੋ ਭਦ੍ਰਾਯ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਸਃ । ਪਂਚਮਂ ਤੁ ਸ਼ਿਰੋ ਹਾਤੁਂ ਯਤਮਾਨੇ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ
'ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਿਰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਜਦੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢਣ ਲੱਗਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ,
ਵਹ੍ਨਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਭਗਵਾਨਂਬਿਕਾਪਤਿਃ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਂਕਾਸ਼ੋ ਬਾਲਚਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਭੂषਣਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਭਗਵਾਨ ਅੰਬਿਕਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੁੱਚੇ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਨਵਾ ਚੰਦ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਧਃਸ਼ਿਰਸ੍ਕਂ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ ਇਦਮਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਮਾ ਸਾਹਸਂ ਕृਥਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰਦੋऽਸ੍ਮਿ ਵਰਂ ਵृਣੁ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਜਿਹਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ।'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਉਵਾਚ- ਬਹੂਨਾਂ ਚ ਵਰਾਣਾਂ ਤ੍ਵਂ ਦਾਤਾ ਨੂਨਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਹਤਸ਼ੀਰ੍षਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਜੀਵਮृਤਿਂ ਤਥਾ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—'ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦੇ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਤੇ ਜੇ ਜਿੰਦ ਨਿਗਲ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਜੀਉਂ।'
ਵਰਾਹਵਪੁषੋ ਵਿष੍ਣੋਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ । ਮਯਿ ਤੇਨ ਹਿ ਰੋषਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਂਨਿਧਿਸ੍ਤੁ ਸਦਾ ਮਮ
ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਨਾਲੋਂ ਚੌਗੁਣੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਤ੍ਵਜ੍ਜਟੋਤ੍ਪਾਟਨੇਨੈਕਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤੇਨੈਵ ਮਰਣਂ ਨਾਨ੍ਯੈਰਿਦਮਸ੍ਤੁ ਵृਤਂ ਮਮ
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਜਟਾ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ—ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੋਵੇ।
ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯੇਵਮੇਵੈਤਦਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਹਿਤੋਹਰਃ । ਏਵਂਲਬ੍ਧਵਰਃ ਪਾਪੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਨਿਹਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਹਰਿ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ,' ਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਥਾਲਿਂਗ੍ਯ ਹਰਿਰ੍ਵੀਰਂ ਸ਼ਂਕਰਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਯਥਾਗਤਮਥੋਜਗ੍ਮੁਰਥ ਦੇਵਾਦਿਯੋषਿਤਃ
ਫਿਰ ਹਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਏ ਸਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵੀ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਿਪਤ੍ਯ ਦਂਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਵੀਰਭਦ੍ਰਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਰੁਣਾਕਰ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵਿਦੀਰ ਹੋਏ ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।'
ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨਂਤ ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਰਦੋ ਭਵ । ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਭਸ੍ਮਨਾ ਜੀਵਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਰਾਨ੍ਸਮੁਨਿ ਵਾਨਰਾਨ੍
ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਭਸਮ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਭਵਤੀਭਿਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਟਵ੍ਯਂ ਸ਼ੋਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਨ ਚਾਧੁਨਾ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਰਭਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਸ੍ਮਨਾਜੀਵਯਤ੍ਸਤਾਨ੍
'ਤੁਸੀਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ, ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਤ੍ਥਿਤਾ ਮੁਨਿਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰੌ ਚੋਤ੍ਥਿਤੌ ਤਤਃ । ਇਦਮੂਚੁਰ੍ਵਚੋ ਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਥਾਂਜਲਯੋ ਨਮਨ੍
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰ ਵੀ ਉੱਠ ਪਏ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਰ ਜੀਵਿਤਾਸ੍ਤਾਤ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਤੋ ਹਿ ਨਃ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵ ਸ਼ਂਕਰਸਂਭਵ
'ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਿੰਦ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਬਣ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਜਨਮੇ।'
ਸ਼ਿਸ਼ੂਨਾਂ ਦੁष੍ਟਚਰਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ੇਸ੍ਤਥਾ ਚ ਤਾਨ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ੇਃ ਪਰਕृਤਾ ਬਾਧਾ ਵ੍ਯਾਧਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਥੌਰਸਾਨ੍
'ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਵੇਖੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੇ। ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਚਾ।'
ਦਕ੍ਸ਼ਾਧ੍ਵਰੇ ਕृਤਾਗਸ੍ਕਾਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਭਵਤਾਨਘ । ਇਦਾਨੀਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤਾਤ ਵਯਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਦੇਵ ਤੇ
'ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਭੁੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।'
ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਯਤ੍ਰ ਬਾਧਾ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਵਃ । ਤਤ੍ਰ ਮਾਂ ਸ੍ਮਰਤ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਾਧਾਨਾਸ਼ਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਆਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।'
ਵੀਰਭਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਯੇਪਿ ਪਠਂਤ੍ਯष੍ਟਸ਼ਤਂ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਣਵਾਦਿ ਨਮੋਂऽਤਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੀਸਹਿਤਂ ਤਥਾ
'ਜੋ ਵੀਰਭਦਰ ਦੇ ਅੱਠ ਸੌ ਨਾਮ, ਓਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਤੱਕ, ਚੌਥੀ ਵਿਭਕਤੀ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ—'
ਤੇषਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੀਡਾਨਾਂ ਨਾਸ਼ਨਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੀਡਾਸੁ ਪਿਸ਼ਾਚਾਦਿਭਯੇषੁ ਚ
'ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਪਿਸਾਚ ਆਦਿਕ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਨਾਮਾਨੁਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਬਾਧਾਨਾਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
'ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾਲੋਚਨਮੁਗ੍ਰਮੀਸ਼ਂ ਬਾਲੇਂਦੁਦਂष੍ਟ੍ਰਾਰੁਣਸ਼ੋਭਿਤਾਧਰਮ੍ । ਸੁਨੀਲਗਾਤ੍ਰਂ ਚ ਜਟਾਕृਤਸ੍ਰਜਂ ਦਧਾਨਮਂਗੇ ਭਸਿਤਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍
'ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਠ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਸਰੀਰ, ਜਟਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਆਂ ਹਨ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਤ੍ਵਿਦਮੀਰਿਤਮ੍ । ਮਂਤ੍ਰੇ ਚ ਵੀਰਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦੁਦੀਰਿਤਮ੍
'ਇਹ ਸਿਮਰਨ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੀਰਭਦਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਅਥੈਵਂ ਵਿਦਧੇ ਵੀਰੋ ਮੁਨਿਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾਗਤਾਃ । ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਯੁषਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਸਭ ਕੀਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਪਠਤਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਤੋऽਘਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
'ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਆਯੁ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੋਵਾਚ-। ਅਹਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਧਨ੍ਯਾ ਚ ਨਾਰੀਣਾਮੁਤ੍ਤਮਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਹਤਪਾਪਾ ਤਥਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਨਮਸ੍ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਧੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਸ਼ਿਵਰਾਘਵਸਂਵਾਦੇ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ- ਭਸ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਭਸ੍ਮਸਂਧਾਰਣੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਦਾਨੇ ਚ ਤਦ੍ਵਦ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਸਮ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਇਹਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਭਸ੍ਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਰਾਮ ਤਾਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਨਰਾਧਿਪ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਭਸਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਕਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਦ੍ਯਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ । ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੋ ਗੁਣਾਧਾਰੋ ਗੁਣਾਤੀਤੋऽਕ੍ਸ਼ਰੋਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ।