ਤ੍ਵਮਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਾਸਿ ਚਾਣ੍ਡਾਲੈਰਂਕੇਸ੍ਵਪਿषਿ ਵਜ੍ਰਿਣਃ । ਤੇਨਾਪਮਾਨਿਤਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣਾਪਿ ਪੁਲੋਮਜਾ
ਤੂੰ ਚੁਹੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਅਸਪ੍ਰਸ਼ਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ। ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਪੁਲੋਮਜਾ, ਉਸ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਮੁਖਾਂਭੋਜਾ ਸਾ ਜਗਾਮ ਯਥਾਗਤਾ । ਸ਼ਕ੍ਰਾਂਕ ਏਵ ਸਾ ਤਸ੍ਥੌ ਪਦ੍ਮਗਨ੍ਧਾ ਵਰਾਂਗਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਦਮਗੰਧਾ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਹृਦਯੇ ਤਸ੍ਯਾ ਜਾਗਰੂਕਮਿਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਥੈਕਦਾ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ਃ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜੰਮਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਸ੍ਵਯਂ ਤਾਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ । ਪਦ੍ਮਗਂਧੋਵਾਚ । ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਧੀਸ਼ੋ ਨਾਰੀਕੋਟਿਪਤਿਸ੍ਥਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।' ਪਦਮਗੰਧਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—'
ਤਥਾਪ੍ਯਸਿ ਮਮਾਧੀਨਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕਿਮਪਰੈਰ੍ਵਰੈਃ । ਤਥਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਦਿਤ੍ਸੁਰ੍ਯਦਾ ਨੂਨਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈਂ, ਮਾਲਕ; ਹੋਰ ਵਰਾਂ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ—
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁ ਮਤ੍ਪੁਰਃ । ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਧਨਂ ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚੈਵ ਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕੰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਚਨ ਦੇ।' ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਰਾਜ ਤੇ ਸਾਥੀ—'
ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਕਿਮੇਤਦ੍ਵੈ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਂਦਰਿ । ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਂਦੇਹੋ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
'ਹੁਕਮ ਕਰ, ਸੋਹਣੀਏ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੱਚ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ ਮृਗੀਨੇਤ੍ਰੇ ਤਤ੍ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਪਦ੍ਮਗਂਧੋਵਾਚ- ਨੂਨਮੇਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋऽਸਿ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰ
'ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਹਿਰਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।' ਪਦਮਗੰਧਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਤੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ—'
ਜਨ੍ਮ ਮੇ ਹਸ੍ਤਿਯੋਨੌ ਚ ਭੂਯੋ ਦੇਹੀਤਿ ਮੇ ਵਰਮ੍ । ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਕृਤਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਃ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਵਰਂ ਤੇऽਹਂ ਦਦਾਮਿ ਵੈ
ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਿਰ ਹਾਥਣ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਵਰ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਂਤੁ ਦੁਃਖਾਨਿ ਯਾਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਹृਦਯੇ ਮਮ । ਤ੍ਵਾਮਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੋਹਣੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਕਥਂ ਤੇ ਚਿਰਵਿਚ੍ਛੇਦਂ ਸੋਢੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਦੁਃਸਹਮ੍ । ਯਦਾ ਮਯ੍ਯਨੁਕਂਪਾਸ੍ਤਿ ਤਵ ਪੀਨਪਯੋਧਰੇ
ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੜੀ ਔਖੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈਂ—
ਤਦਾ ਕਿਯਦ੍ਦਿਨਂ ਤਿष੍ਠ ਮਯਾ ਸਹ ਵਰਾਙ੍ਗਨੇ । ਤਤੋ ਦੇਵਾਧਿਰਾਜਸ੍ਯ ਵਦਂਤੀ ਬਹੁਸਂਪਦਮ੍
ਉਦੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਲੈ, ਸੋਹਣੀ ਅੰਗ ਵਾਲੀਏ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੀਂ।
ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਤਸ੍ਥੌ ਸਾ ਦੇਵਨਿਲਯੇ ਸਤੀ । ਪਦ੍ਮਗਨ੍ਧੋਵਾਚ- ਆਜ੍ਞਾਂ ਦੇਹਿ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ ਸਾਧਿਤੁਂ ਸੁਮਨੋਰਥਮ੍
ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ। ਪਦਮਗੰਧ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਂ ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਂ ਵਂਦੇ ਪਾਦਦ੍ਵਯਂ ਤਵ । ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੇਮਸਿਂਧੁਮਾਨੇਨ ਮਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕਰਕੇ—
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕਤਿਦਿਨਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤੁਕੌਤੁਕਾਗਾਰੇ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ—
ਕ੍ਰੀਡਂਤੀ ਪਦ੍ਮਗਂਧਾ ਸਾ ਤਸ੍ਥੌ ਵਰ੍षਾਯੁਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਸੁਰਾਧੀਸ਼ਂ ਤਤਃ ਸੇਤਿ ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਪਦਮਗੰਧ ਉੱਥੇ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦਸ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਆਦੇਸ਼ਂ ਕੁਰੁ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪृਥਿਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਂਪ੍ਰਤਿ । ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਜਾਡ੍ਯਂ ਜਹੀਹਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਤਿष੍ਠਾਤ੍ਰੈਵ ਮਯਾ ਸਹ
ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਆਪਣੀ ਸੁਸਤਤਾ ਛੱਡ ਦੇ ਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿ।
ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀਮ੍ । ਪਦ੍ਮਗਨ੍ਧੋਵਾਚ- ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ ਯਦਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭੁਵਿ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਪਦਮਗੰਧ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਤਦਾ ਚਿਰਂ ਤੇ ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਯਾ ਸਹ । ਯਦ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦੇ ਮਯਾ ਨਾਥ ਪੁਨਰ੍ਗਂਤੁਂ ਭੁਵਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਦੋਂ ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦ ਜੁਦਾਈ ਹੋਵੇ, ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂਗੀ।
ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯੋਪਾਰ੍ਜਨਹੇਤਵੇ । ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਮਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਵਾਸਵ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇ, ਵਾਸਵ—
ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਿਚ੍ਛੇਦਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਮੇ । ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਭਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਯਾ ਯਦਾ ਨੂਨਂ ਕਰ੍ਮੇਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ; ਜੇ ਕਦੇ ਜੁਦਾਈ ਆਈ ਵੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਜਦ ਵੀ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ—
ਤਦਾ ਗਚ੍ਛ ਪੁਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਮਿष੍ਯਸਿ ਸੁਂਦਰਿ । ਸਹ ਨੇਤ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਵਿਗਲਦ੍ਵਾष੍ਪਸਿਕ੍ਤਤਨੁਸ੍ਤਤਃ
ਉਦੋਂ ਤੂੰ ਚਲੀ ਜਾ, ਪਰ ਸੁੰਦਰਏ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਸੀ—
ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਯਾਹ ਪ੍ਰਿਯੇ ਵਦਨ੍ । ਤਦਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਤਃ ਸਾਧ੍ਵੀ ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਂ ਸਮਾਗਤਾ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਾ, ਪਿਆਰੀਏ।' ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਜਾਤਾ ਚ ਹਸ੍ਤਿਨੀ ਯੋਨੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾ ਦ੍ਵਿਜ । ਸ੍ਮਰਂਤੀ ਨਿਜਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਸਾ ਕਿਯਦ੍ਭਿਰ੍ਦਿਨੈਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਹਾਥਣ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਨਮ ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮੀ। ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ—
ਜਗਾਮ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤੀਰਂ ਹਸ੍ਤਿਯੋਨਿਸੁ ਸਂਭਵਾ । ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਕਰ੍ਦਮਭੂषਿਤਾ
ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਈ, ਹਾਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਚਿਕੜ ਨਾਲ ਸਜ ਗਈ।
ਗਂਗਾਗਂਗੇਤਿ ਜਲ੍ਪਂਤੀ ਹ੍ਰਦਂ ਨਿਮ੍ਨਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਸਾ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਂਗਾਹ੍ਰਦੇ ਗਤ੍ਵਾ ਹਸ੍ਤਿਨੀ ਪਰ੍ਵਤਾਕृਤਿਃ
'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਆਖਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਈ। ਉਸ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਪਰਬਤ ਵਰਗੀ ਹਾਥਣ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਨਿਜਾਂ ਜਾਤਿਂ ਸ੍ਮਰਂਤੀ ਸਾ ਜਗਾਮ ਪਂਚਤਾਂ ਪੁਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਾਹਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਹਸ੍ਤਿਨੀਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੁੜ ਮੌਤ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਹਾਥਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਵਵਰ੍षੁਃ ਪਾਰਿਜਾਤਾਦ੍ਯੈਃ ਕੁਸੁਮੈਰੁਤ੍ਤਮੈਰ੍ਮੁਦਾ । ਤਾਮਾਨੇਤੁਂ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਆਦਿਕ ਵਧੀਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ।
ਵੇਗਾਤ੍ਤਚ੍ਚਿਰਵਿਚ੍ਛੇਦਾਤ੍ਕृष੍ਣਾਂਗੀਂ ਸੁਮਨਾ ਯਯੌ । ਪੁष੍ਪਕੇਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਾਂ ਸੁਰਾਧਿਪਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਮਨਾ ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ ਪੁਸ਼ਪਕੇਤਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ
ਕਥਯਨ੍ਨਿਜਦੁਃਖਾਨਿ ਨਿਜਾਵਾਸਂ ਜਗਾਮ ਹ । ਪੁਲੋਮਜਾ ਚ ਰਂਭਾ ਚ ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚਾ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤਥਾ
ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੱਸੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪੁਲੋਮਜਾ, ਰੰਭਾ, ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵੀ