ਤਸ੍ਯ ਭਿਤ੍ਤਿਸਮੀਪੇ ਤੁ ਭਸ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਭਿਮਂਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ਭਸ੍ਮਨਿ ਸ਼੍ਵਾ ਪਪਾਤਾਥ ਮਮਾਰ ਚ ਗਤੋ ਯਮਮ੍
ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕੰਧ ਕੋਲ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਭਸਮ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਉਸ ਭਸਮ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਥੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਮਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਵਨਤੋ ਭਵਾਨ੍ਪੁਣ੍ਯਤਮੋ ਮੁਨਿਃ । ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਭਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਯੋਗ੍ਯਂ ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਬਹਿਃ
ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ— ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਨੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਜਾ।
ਅਥ ਗਤ੍ਵਾ ਬਹਿਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸਾਰਮੇਯੋ ਯਮੋਦਿਤਃ । ਸਂਤਾਪਾਵਸ੍ਥਿਤਂ ਤਂ ਚ ਨਾਰਦੋ ਦृष੍ਟਵਾਨਮੁਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਯਮ ਦੇ ਆਖਣ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਮਿਹ ਤਿष੍ਠਸਿ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਸ਼ਿਵਭਸ੍ਮਸ੍ਥਿਤਮृਤਂ ਸ਼ੈਵਂ ਜਾਨੇ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈਂ, ਜਗਮਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆ? ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਸਮ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆ।
ਸ਼ੈਵਾਨਾਂ ਪਾਪਿਨਾਂ ਚਾਪਿ ਸਾਹਸੇਨ ਤਨੁਤ੍ਯਜਾਮ੍ । ਯਮਲੋਕੋ ਨ ਚਾਸ੍ਤੀਤਿ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਾ ਸ਼ਿਵਨੋਦਿਤਾ
ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਯਮ ਦਾ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪ ਆਖੀ।
ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਥਮਾਭਾष੍ਯ ਤਂ ਸ਼੍ਵਾਨਂ ਕੈਲਾਸਮਗਮਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਦਂਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੇਸ਼ਂ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਦਥੋ ਹਰਮ੍
ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਝੁਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਹਰੇ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਮਪੁਰਾਦ੍ਬਹਿਰਾਸ੍ਤੇ ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਰਃ । ਭਸ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਮृਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਭਵਲੋਕਂ ਸ ਚਾਰ੍ਹਤਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਯਮਪੁਰੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਸਮ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ।
ਅਥ ਮੁਖ੍ਯਗਣਾਵਿष੍ਟੋ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵੇਰਿਤਃ । ਆਨਯਾਮਾਸ ਤਂ ਸ਼੍ਵਾਨਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਮੁੱਖ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਹੇਸ਼ਪਾਦਪ੍ਰਣਤਂ ਦੇਵਾਯਾਥ ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍ । ਆਹ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵਂ ਗਣਮੇਨਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਮੇ
ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਓ।
ਤਥੇਤਿ ਚ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਗਣਃ ਸ਼੍ਵਾਨਮੁਖੋऽਭਵਤ੍ । ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ-। ਅਤੁਲ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮੁੰਹ ਵਾਲਾ ਗਣ ਬਣ ਗਿਆ। ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਸਮ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਃ ਪਰਂ ਹਿ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਾ?
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੋਵਾਚ- ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਜਮਦਗ੍ਨਿਂ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਪੁਰਾ ਕਥਮ੍ । ਰਰਕ੍ਸ਼ ਭਸ੍ਮ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੁਨੇ ਮਮ
ਸੁਚਿਸਮਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਨੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਸਮ ਨੇ ਕਦੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜਮਦਗਨੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਸੀ?
ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਕਸ਼੍ਯਪਾਦਿਯੁਤਾ ਦੇਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮਭ੍ਯਾਗਮਨ੍ਗਿਰਿਮ੍ । ਸ਼ੋਕਰਂ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗਿਰਿਮਧ੍ਯੇ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਸੋਕਾਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵਿਹਂਗਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਵਾਸੁਦੇਵਾਸ਼੍ਰਯਂ ਰਮ੍ਯਮਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਾਂਗ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੀ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵृਕ੍ਸ਼ਸਂਵੀਤਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ । ਤਥਾਵਿਧਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯੈਤੇ ਗਿਰਿਂ ਵਯਮਥਾਪਰੇ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਤੁਵਂਤਃ ਕੇਸ਼ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਗਤਾਃ ਸ੍ਮ ਗਿਰਿਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਵਯਂ ਚ ਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੌ ਵੇਖੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।
ਮਾਮੇਕਂ ਤੁ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਹ੍ਯਦਹਦ੍ਦੇਵਤਾ ਮੁਨੀਨ੍ । ਮਾਂ ਦਦਾਹ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾ ਵਯਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਸ੍ਮਾਨੇਤਾਦृਸ਼ਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਕੇਨਾਪਿਕਾਰਣੇਨਾਸੌ ਗਤਵਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਂ ਚ ਤਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀਰਭਦਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਮਸ੍ਤਕਸ੍ਥਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਏਕਾਕੀ ਨਿਃਸ੍ਪृਹਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਹਾਹਾਸ਼ਬ੍ਦਮਥਾਸ਼ृਣੋਤ੍
ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰਾਖ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਵ, ਇਕੱਲਾ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹਾਹਾਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
ਅਥ ਚਿਂਤਾਪਰਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮ੍ਰਿਯਮਾਣ ਸ਼ਵਧ੍ਵਨਿਃ । ਸ਼ਵਾਨਾਮਿਵਗਂਧਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਫਿਰ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਰਗਾ ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਜਗਾਮਾਗ੍ਨਿਮਤਿਪ੍ਰਭਮ੍ । ਸ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵੀਰਭਦ੍ਰਂ ਚ ਦਗ੍ਧੁਮਾਰਬ੍ਧਵਾਨਥ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੱਗ ਫਿਰ ਵੀਰਭਦਰ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਤृਣਾਗ੍ਨਿਰਿਵ ਸ਼ਾਂਤੋऽਭੂਦਾਸਾਦ੍ਯ ਸਲਿਲਂ ਯਥਾ । ਤਤੋऽਪਰਾਂ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾਂ ਵੀਰਭਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਠੰਢੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਲਪਟ ਵੇਖੀ।
ਖਂ ਗਚ੍ਛਂਤੀਂ ਮਹਾਕਾਲੋ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਨਿਪਤਿਤਾਮਪਿ । ਮਨਸਾ ਚਿਂਤਯਚ੍ਚਾਪਿ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਲਪਟ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਾਂਬਲੀ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚੀ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਾਸ਼ਿਨੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਸ਼ਃ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਪਿਪਾਸੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਿਮਾਮ੍
ਇਹ ਲਪਟ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਲਪਟ ਪੀ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨਾਮਿ ਮਹਤੀਂ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਸਲਿਲਂ ਤृषਿਤੋ ਯਥਾ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵੀਰਂ ਵਾਗਾਹ ਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਮੈਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਲਪਟ ਐਵੇਂ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਰੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਆ।
ਭਾਰਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਵੀਰ ਮਾ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਃ ਕ੍ਵ ਤृषਾ ਕ੍ਵਾਸ਼ੁਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ਣਿਃ । ਤृषਿਤਾਨਾਂ ਜਲੇਨਾਰ੍ਥੋ ਵਿਪਰੀਤੋ ਵਨਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਕਿੱਥੇ ਤਰੱਸ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਪੈਣਾ? ਤਰੱਸੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਹੀਂ।
ਨਿਕਾਮਂ ਯੋਜਨਸ਼ਿਰਾਃ ਪ੍ਰਣष੍ਟੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਬਾਹੁਸ੍ਤਥਾਪਰਃ
ਨਿਕਾਮਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਹੋਰ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੋ ਨਿਃਸ਼ੇषਂ ਪੀਤਸਾਗਰਃ । ਏਤਾਨਨ੍ਯਾਨਸਂਖ੍ਯਾਤਾਞ੍ਜ੍ਵਾਲੇਯਂ ਤਾਨਮਾਰਯਤ੍
ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਅਗਸਤ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲਪਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਭੀषਿਕੇਯਂ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤਾ ਨ ਹਿ ਜਾਯਤੇ । ਸਰਸ੍ਵਤਿ ਭਵਤ੍ਯਾਂ ਚ ਮਮਰੋषਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ
ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਵੱਡੀ ਲਪਟ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈਂ, ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ। ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਰੋਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਰ੍ਚਿਤਪਦਂ ਵੀਰਭਦ੍ਰਮਵੇਹਿ ਮਾਮ੍ । ਭਾਰਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਹਿਤਭਾਵੇਨ ਨ ਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਨਾਨ੍ਯਤੋ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਮਝ, ਜਿਸਦਾ ਦਰਜਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਵੈਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।