ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਥਾਭੂਤਂ ਤਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਚਾਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਵ੍ਯਯ । ਨ ਜਾਨੇऽਹਂ ਭਵਂਤਂ ਭੋਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵੇਤ੍ਸਿ ਨਮੋਨਮਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ— 'ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ— ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।'
ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਚ ਤੇ ਭਾਵਂ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚ ਤੇ ਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਮਾਣਿਕ੍ਯਕੁਂਡਲਂ ਹੇਮਦਾਮਜਾਲਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਵਭਾਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇਰੀ ਤੇਜ ਵੇਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਾਣਿਕ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਰਤ੍ਨਾਂਗੁਲੀਯਂ ਸੁਭਗਂ ਬਾਹੁਕੋष੍ਠਵਿਭੂषਣਮ੍ । ਤਨੁਰਕ੍ਤੋਤ੍ਤਮਾਕੀਰ੍ਣ ਦੀਪ੍ਤਾਯਤਵਿਲੋਚਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਹੈ, ਬਾਹ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਗਹਣੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਉੱਤਮ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਣਲੋਚਨਸਂਕਾਸ਼ਂ ਭਾਲਲੋਚਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਕਂਦਰ੍ਪਕਾਰ੍ਮੁਕਭ੍ਰਾਂਤਿਜਨਕ ਭ੍ਰੁਵਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਟੱਲ ਅੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਭੰਵਾਂ ਇੰਝ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਧੋਨ੍ਨਤਚਾਰ੍ਵਂਗ ਨਾਸਮਚ੍ਛਕਪੋਲਕਮ੍ । ਮਂਦਸ੍ਮਿਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਂ ਵਿਭੁਂ ਬਾਲੇਂਦੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿੱਠਾ, ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਨੱਕ ਤੇ ਗਲ੍ਹਾ ਮੱਛੀ ਵਰਗੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਰਕ੍ਤਵਸਨਂ ਵੇਦਕਲ੍ਪਿਤਭੂषਣਮ੍ । ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋऽਸ੍ਮਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮੇ ਦੀਯਤਾਂ ਵਿਭੋ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈਂ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ।
ਦੀਨਾਂਧਕृਪਣਾਜ੍ਞਾਨਨष੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਭਵ । ਅਥ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਦੌ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ, ਅੰਨ੍ਹਾ, ਬੇਚਾਰਾ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਓਟ ਬਣ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ।
ਅਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਃ ਸ਼ਂਭੁਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕੋ ਭਵਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਨ ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ।'
ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਕੇਵਲਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਨ ਹਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍ । ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਤਵ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕੁਰੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰ।'
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਮਤ੍ਸ੍ਨਾਨਯੋਗ੍ਯਂ ਸਲਿਲਂ ਨ ਚਤਿष੍ਠਤਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
'ਫਿਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ।' ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—'ਮੇਰੇ ਸਨਾਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਪਾਣੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋਥ ਨਿषਣ੍ਣਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਾਸਕ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਊਰੁਦਘ੍ਨਜਲੇ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਨ ਯੋਗ੍ਯਮਭਵਦ੍ਧਰੇਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਉੱਤੋਂ ਉਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਨਾਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਜਹਾਸ ਸ੍ਨਾਨਾਯ ਜਲਮਤ੍ਯਧਿਕਂ ਤ੍ਵਹੋ । ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਅਥ ਦੇਵਃ ਸ਼ਿਵੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਭਾਲਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਹੱਸ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਨਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—'ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।'
ਵਿਲੀਨਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਵਯਵਂ ਵਾਮਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍ । ਤਤਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਨੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ੀਤਦੇਹਸ਼੍ਚ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਲੀਨ ਰੂਪ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਠੰਢੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਹਿ ਭੋ ਵਿष੍ਣੋ ਹ੍ਰਦ ਏष ਵਿਕਲ੍ਪਿਤਃ । ਤਤੋ ਹ੍ਰਦੇ ਹਰਿਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਹਰਾਂਕੇ ਕਲ੍ਪਿਤੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਨਾਨ ਕਰ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।' ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਹਰਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਥ ਗਂਭੀਰੇ ਤਦ੍ਧ੍ਰਦਸ੍ਯ ਤੁ । ਹਰਿਰਾਹ ਚ ਨੋ ਪਂਥਾ ਹ੍ਰਦਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ
ਉਹ ਉਸ ਡੂੰਘੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਮਾਰ੍ਗੋ ਮੇ ਦੀਯਤਾਂ ਦੇਵ ਤਮਥੋ ਸ਼ਂਭੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕੋਟਿਯੋਜਨਗਂਭੀਰਂ ਜਲਮੇਤਨ੍ਮਹਤ੍ਪੁਰਾ
'ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਾਂ।' ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਡੂੰਘਾ।'
ਨਿਵਿष੍ਟਸ੍ਯੈਵ ਭਵਤ ਊਰੁਦਘ੍ਨਂ ਜਲਂ ਵਿਭੋ । ਇਦਾਨੀਂ ਤਿष੍ਠਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਹ੍ਰਦੇ ਕਥਮ੍
'ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੁਣ, ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?'
ਅष੍ਟਾਂਗੁਲਪ੍ਰਮਾਣੋऽਯਮੂਰੁਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹ੍ਰਦੇ ਚ ਮੇ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
'ਮੇਰਾ ਉਰ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਵੇਖ, ਤੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਵਾਕ੍ਯਮੇਕਂ ਤੁ ਸੋਪਾਨਂ ਵੇਦਂ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਨਿਸ੍ਸृਤਮ੍ । ਹਰਿਰੁਵਾਚ- ਸ਼ਬ੍ਦਾਰੋਹਣਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯਾਪੀਹ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
'ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਤੀ ਸੌਪਾਨ ਹੈ, ਵੇਦ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ।' ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ।'
ਮੂਰ੍ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਗ੍ਰਹਣਂ ਵਾ ਕਥਂ ਸ਼੍ਰੁਤੇਃ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਪੁਂਸਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਵਸ੍ਤੂਨਾਂ ਧਾਰਣਾਰੋਹਣਾਦਿषੁ
'ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਪਕੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਕੜ ਸਕੀਦਾ ਹੈ?' ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।'
ਗृਹਾਣੇਮਂ ਮਹਾਵੇਦਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਹਰਿਰਪ੍ਯਥ । ਨਮ੍ਰਕਰਸ਼੍ਚਾਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਹਿ ਪਤਨ੍ਨਿਵ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
'ਇਹ ਮਹਾਨ ਵੇਦ ਲੈ।' ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਉਹ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਨਾਰਦਨ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤਾਕਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਧਰ੍ਤੁਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਿਵਂ ਹਰਿਃ । ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਨਿਪਤੀ ਪਾਤ੍ਯਤੀਵ ਮਹਾਹ੍ਰਦੇ
ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ।" ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵੱਡੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤ੍ਸੋਪਾਨਮਥਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਕੇਸ਼ਵ । ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਵੇਦੇ ਸੋਪਾਨਭੂਤੇ ਹਿ ਊਰੁਦਘ੍ਨੋਪਲਬ੍ਧਿਨਿ
ਉਸ ਪੌੜੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲੈ, ਕੇਸ਼ਵ। ਦਧੀਚਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌੜੀ ਹੀ ਉਹ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥੱਥਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਧਿਨਾ ਬਹਿਰੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਚੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਸ੍ਨਾਤੋऽਸ੍ਮਿ ਕਿਮਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਂਭੁਰਾਹ ਹਰਿਂ ਤਤਃ
ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਧ੍ਯਾਯਸੇ ਹृਦਯੇ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ । ਹਰਿਰ੍ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਤ੍ਯਾਹ ਤਮਥੋ ਸ਼ਂਭੁਰੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਜੇ ਕੁਝ ਹੋਵੇ। ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨੇਨ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਹਿ ਤਚ੍ਛਸ੍ਤਂ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍
ਭਸਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਦਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਖੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
ਦਧੀਚ ਉਵਾਚ- ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਥਿਤਭਸ੍ਮੈਕਂ ਨਖੇਨਾਦਾਯ ਸ਼ਂਕਰਃ । ਪ੍ਰਣਵੇਨਾਭਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯਾਥ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਯਾ
ਦਧੀਚਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਨੱਖ ਨਾਲ ਲਿਆ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਓਂਕਾਰ ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ।
ਅਂਗੁਲਿਭ੍ਯਾਮੁਪਾਦਾਯ ਸ਼ਿਵਃ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣ ਵੈ । ਹਰਿਮਸ੍ਤਕਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਸਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਭਸਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਾਂਤਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਜੀਵੇਤ੍ਯਾਹ ਹਰਿਂ ਹਰਃ । ਧ੍ਯਾਯਸ੍ਵ ਕਿਂ ਤੇ ਹृਦਯੇ ਸ ਚ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਸ਼ਾਂਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰਾ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੁ।" ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।