ਦੂਰ੍ਵਾਯੁਗ੍ਮਤ੍ਰਯਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾ ਹਸ੍ਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਪੁਸ੍ਤਸਂਧੌ ਸ਼ਲਾਕਾਤ੍ਰਯਮਨ੍ਵਨੁ
ਸਿਆਣਾ ਤਿੰਨ ਜੋੜੀਆਂ ਦੂਬ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਜੋੜ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਕੜੀਆਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ।
ਵਿਸृਜ੍ਯਤਾਂ ਪੁਨਰ੍ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮ ਇਤ੍ਯਥ । ਪਤ੍ਰਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ਼੍ਲੋਕਃ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਹਿ ਸੂਚਕਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ 'ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਵੇ; ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਪਤ੍ਰੇ ਸਮਾਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਯਦਿ ਰਾਘਵ । ਪਰਪਤ੍ਰੇ ਪਠੇਚ੍ਛ੍ਲੋਕਂ ਵਿਵਿਚ੍ਯਾਰ੍ਥਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਪੰਕਤੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਘਵ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਜੇ ਅਗਲੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੰਕਤੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸਮਝੇ।
ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ ਪਠੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸੇਚ੍ਚ ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ । ਤ੍ਵਰੇਹ ਨ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਰਯਾ ਤੁ ਗੀਃ
ਸਿਆਣਾ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੇ; ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲਣ 'ਚ ਗੜਬੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਘਟਿਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਪਾਦਃ ਸ੍ਯਾਦਤ੍ਵਰਾਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋਧਿਕਾ । ਤ੍ਵਰਯੇਨ੍ਨ ਚ ਵਕ੍ਤਾਰਂ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਾਂਸ਼ਮਨੁਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਘੜੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖੋ, ਜੇ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ; ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾ ਕਰਵਾਓ, ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝੋ।
ਵਿਵਿਚ੍ਯ ਪਾਠਂ ਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਚ ਮਾਨਸੇ । ਪ੍ਰਤੀਪਂ ਤਨ੍ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਿਵਿਚ੍ਯ ਰਘੁਨਂਦਨ
ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਰਥ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ।
ਯਦਿ ਯੁਕ੍ਤਮਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਸ਼੍ਲੋਕਮਨ੍ਯਂ ਪਠੇਦਸੌ । ਪੁਸ੍ਤਕਸ੍ਥਂ ਚ ਹਿਤ੍ਵੈਵ ਪੂਜਕਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਯਦਿ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਹੋਰ ਪੰਕਤੀ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ, ਚਾਹੇ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ, ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਵਾਲੀ ਪੰਕਤੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਹਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਸਂਵਾਦੋ ਨ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਦੈਵਾਗਤੋ ਹਿ ਸ ਸ਼੍ਲੋਕੋ ਦੈਵਂ ਹਿ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਮਝੋ; ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪੰਕਤੀ ਦਿਵਿਆ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਉਪਸ਼੍ਰੁਤਿषੁ ਯਦ੍ਵਚ੍ਚ ਨਾਪਰਾਧੋ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਤੁ । ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਨ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦੈਵਸ੍ਯ ਕੁਟਿਲਾ ਗਤਿਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ਕੁਨ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਜੀਬ ਤੇ ਵਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਤਤ੍ਪਦਵਿਪਰ੍ਯਾਸੇ ਪਤ੍ਰੇ ਚੋਪਰਿਵਾਰਿਣਿ । ਤਮਾਦੇਸ਼ਂ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਪਠੇਦਤਃ
ਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮ-ਬਦਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪੱਤਾ ਉਪਰੋਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਅਗਲਾ ਦੂਜਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤृਤੀਯਂ ਪਾਠ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਵੇਚਨਮ੍ । ਅਵਿਸਰ੍ਗਾਂਤਪੂਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਪਵਰ੍ਗੇਤਰਪਂਚਮਾਃ
ਫਿਰ ਤੀਜਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸਰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੁਕਦੇ, ਤੇ ਪ-ਵਰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅੱਖਰ।
ਸ੍ਤੁਤਿਲਿਡ੍ਵਰ੍ਜਿਤਃ ਸ਼੍ਲੋਕਃ ਸ਼ਕੁਨੇषੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਅਧ੍ਯਾਯਾਦਿਃ ਸਮਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵृਥਾ ਪਤ੍ਰਂ ਵृਥਾ ਲਿਪਿਃ
ਜੋ ਸ਼ਲੋਕ ਸਤੁਤੀ ਜਾਂ ਲਿਟ ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਕੁਨ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਅੰਤ, ਪੱਤਾ ਜਾਂ ਲਿਖਤ ਵਿਅਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਕ੍ਤਾਨੁਵਚਨਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵ੍ਯੁਪਸ੍ਤੁਤਮਥੈਵ ਚ । ਦਗ੍ਧਪਤ੍ਰਂ ਨष੍ਟਲਿਪਿਃ ਸਂਦਿਗ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਰਮੇਵ ਚ
ਕਹੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਹਿਣਾ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਸਤੁਤੀ, ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਤਾ, ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਲਿਖਤ, ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲਾ ਅੱਖਰ—
ਏਤਾਨਿ ਸ਼ਕੁਨੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਨਿ ਪਂਡਿਤੈਃ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋ ਹਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਦੀਪ੍ਤਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਪੰਡਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਕੁਨ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਤੇਜ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਵੱਖਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਂਤਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਜ੍ਞੇਯਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਿਵृਦ੍ਧਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਂਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਤਪੱਤੀ, ਟਿਕਾਅ ਤੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਭੇਦਾਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਣ੍ਯਂਤੇ ਕੇਚਿਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋਪਯੋਗਿਨਃ । ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਾਦਾਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰष੍ਟਾ ਭਵਤ੍ਯਪਿ
ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਰੋਤਿ ਤਦਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਸ੍ਮਰਤੇऽਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ । ਸ ਪੁਨਰ੍ਧਾਰ੍ਯ ਪਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਉਥੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਪੱਤਾ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮੋਪੇਤਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮੇਵ ਚ । ਯਤਃ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਤਿਪਾਦਕਮੇਵ ਚ
ਜਾਂ ਉਹ ਧੀਰਜ ਤੇ ਉੱਚ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਹृਤ੍ਯ ਪਰਂ ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਥੇ ਸ਼ੁਭਾਵਹਮ੍ । ਮृਤੋ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਾਗਰ੍ਥਮਿਤਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋऽਸ਼ੁਭਪ੍ਰਦਃ
ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਜੋ ਚੰਗਾ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਬੋਲ ਦੀ ਅਰਥ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦੇ ਵਿਜਯਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇ ਜਯਦ੍ਯੋਤਕਮਿष੍ਯਤੇ । ਸृष੍ਟਿਰਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰੂਰਾਯਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਤੋ ਜਯਃ
ਝਗੜੇ ਵਿਚ, ਜੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕਠੋਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾਯਾਮੁਪਾਯੈਸ੍ਤੁ ਮਿਸ਼੍ਰਾਯਾਂ ਵਿਡ੍ਵਰੋ ਭਵੇਤ੍ । ਪੁਰਾਦਿਵਰ੍ਣਨਂ ਯਤ੍ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਂ ਯਦਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲਿਟ ਕ੍ਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਲਿਸਂਭਾਵਨਾਯਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ृਂਗਾਰਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਣਨੇ । ਰਾਜ੍ਯਨਿਰ੍ਵਾਹਚਿਂਤਾਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਲਿਂਗਂਸ਼ੁਭਾਵਹਮ੍
ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਚ, ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ, ਰਾਜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੰਗਾ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਯੋਗ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਬੁਧੈਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਵੈਰਾਗ੍ਯਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਲਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਚ ਕੇ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੁਤੀ ਜਾਂ ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਵਿਲੀਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਾਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਖਲਿਤੇਨ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਹਮृਚ੍ਛਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਯਾਰ੍ਥਸ੍ਯਾਨ੍ਯਭਾਵੋ ਰਾਮ ਸ਼ਾਂਤਿਵਿਚਾਰਣੇ
ਕੰਮ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਅਰਥ ਲਈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਵਿਸਰ੍ਗਾਂਤਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਃ । ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਯਥਾਭਾਵੋ ਹ੍ਯਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਸਮਾਪਨੇ
ਜੇ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਸਰਗ ਨਾਲ ਮੁਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਲਟਾਅ ਆਵੇਗਾ। ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾ ਹੋਣੀ।
ਕਾਂਡਾਦੇਸ੍ਤੁ ਸਮਾਪ੍ਤੌ ਤੁ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਦृਸ਼ੇ ਦੋषੇ ਸ਼ਕੁਨਸ੍ਯ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਕਾਂਡ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਕੰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਐਸੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਕੁਨ ਦਾ ਉਲਟਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤੇ ਪੁਸ੍ਤਕਪਾਤੇ ਚ ਤ੍ਵਾਹਤੇ ਮਸ੍ਤਕਾਦਿषੁ । ਵਕ੍ਤਾ ਵੈਮਾਨਨਂ ਯਾਤਿ ਤਤਃ ਸ਼ਕੁਨਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਛੀਂਕ ਆਵੇ, ਪੁਸਤਕ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਝਟਕਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਕੁਨ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕੁਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਦृਸ਼ੇ ਦੋषੇ ਸ਼ਕੁਨਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਉਪਮਾਯਾਂ ਭਵੇਦ੍ਰਾਮ ਕਾਰ੍ਯਾਭਾਸੋ ਨ ਵਸ੍ਤੁਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸ਼ਕੁਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਂਤਾਨਂ ਭੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੋਕ੍ਤਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਮਧ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਾ । ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਗੁਣਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਣਯੇ
ਇਥੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਿਰਣੇ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹੇ ਚੌषਧੇ ਦਾਨੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਕृषੌ ਤਥਾ । ਯਥਾਰ੍ਥਾ ਚ ਸ੍ਤੁਤੀ ਰਾਮ ਨਿਰ੍ਵਾਹੇऽਪਿ ਨ ਦੂषਣਮ੍
ਵਿਆਹ, ਦਵਾਈ, ਦਾਨ, ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਜੇ ਸਤਿਕਾਰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।