ਕਿਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚ ਤਪਸਾ ਕਿਂ ਤ੍ਯਾਗੇਨ ਨਯੇਨ ਵਾ । ਕਿਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਹृਤਂ ਮਨਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆ, ਤਪ, ਤਿਆਗ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਜਾਂ ਇਕੱਲਾ ਮਨ — ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ।
ਏਕ ਏਵ ਸੁਹृਦ੍ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਧਨੇष੍ਵਨੁਯਾਤਿ ਯਃ । ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯਚ੍ਛਰੀਰੇਣ ਸਮਂ ਨਾਸ਼ਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਹੀ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ, ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਠਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਸ਼ਨੈਃ ਸਂਚਿਨੁਯਾਦ੍ਵਲ੍ਮੀਕਮਿਵ ਪੁਤ੍ਤਿਕਾਃ । ਧਰ੍ਮੇਣ ਹਿ ਸਹਾਯੇਨ ਤਮਸ੍ਤਰਤਿ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਧਰਮ ਨੂੰ ਚੀਟੀ ਵਾਂਗ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਔਖਾ ਹਨੇਰਾ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿਲੋਲ੍ਲਾਸਿਤੋਤ੍ਤਾਲ ਜਲਕਲ੍ਲੋਲ ਚਂਚਲਮ੍ । ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨृਣਾਂ ਜੀਵਿਤ ਵਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਰਾਜਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬੇਸਥਿਰ ਹੈ?
ਵਿਨਯੋ ਰਤ੍ਨਮੁਕੁਟਃ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮੌ ਚ ਕੁਂਡਲੇ । ਤ੍ਯਾਗਸ਼੍ਚ ਕਂਕਣੋ ਯੇषਾਂ ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਜਡਮਂਡਨੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਹੀ ਮੋਤੀ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਹੈ, ਸਚ ਤੇ ਧਰਮ ਕੰਡੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਿਆਗ ਕੰਗਣ ਹੈ — ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਮृਤਂ ਸ਼ਰੀਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕਾष੍ਠਲੋष੍ਟਸਮਂ ਭੁਵਿ । ਵਿਮੁਖਾ ਬਾਂਧਵਾ ਯਾਂਤਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਮ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਮ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣੇ ਤਥਾਯੁषਿ । ਜੀਵਿਤੇ ਲੁਪ੍ਯਮਾਨੇ ਚ ਕਿਮੁਤ੍ਥਾਯ ਨ ਧਾਵਸਿ
ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਵੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਵੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਠ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ?
ਕੁਟੁਂਬਂ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿ ਸ਼ਰੀਰਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਚਯਃ । ਪਾਰਕ੍ਯਮਧ੍ਰੁਵਂ ਕਿਂਤੁ ਸ੍ਵੀਯੇ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ
ਪਰਿਵਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਦੌਲਤ—all ਇਹ ਸਭ ਅਸਥਿਰ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਹਨ।
ਯਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਂਤਵ੍ਯਮਵਸ਼ੇਨ ਤੇ । ਅਨਰ੍ਥੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਨਾਨੁਤਿष੍ਠਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਂਦਾ?
ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਮਮਨਾਲਂਬਮਪਾਥੇਯਮਦੇਸ਼ਿਕਮ੍ । ਮृਤਃ ਕਾਂਤਾਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਕਥਮੇਕੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ, ਬਿਨਾ ਆਰਾਮ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ, ਬਿਨਾ ਰਸਤੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾ ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਉਹ ਰਾਹ ਤੈ ਕਰੇਂਗਾ?
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਸੁਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਯਾਸ੍ਯਂਤਮਨੁਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਜਦ ਤੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਂਗੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਦਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਲਦੇਸ਼ੋਚਿਤਂ ਹਿਤਮ੍ । ਧਰ੍ਮਮੂਲਂ ਨਿषੇਵਸ੍ਵ ਸਦਾਚਾਰਮਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਕਰਮ, ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਕਰ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਦਰ੍ਥਕਾਮੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਚੇਦ੍ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤੌ । ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਥਕਾਮਾਦਿਕਂ ਸੁਖਮ੍
ਜੇ ਦੌਲਤ ਤੇ ਇੱਛਾ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ—ਦੌਲਤ, ਇੱਛਾ ਆਦਿ—ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਜਯਂ ਯੋਗਂ ਸਮਾਤਿष੍ਠੇਦ੍ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਪਥਿ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤੁਂ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਰਾਤ ਦਿਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰ; ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਪ੍ਰਗਲ੍ਭ ਲਲਨਾ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ ਚਪਲਾਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਵਿਨਯੇ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨੇਨ ਚਿਰਂ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਭੂਭੁਜਾਮ੍
ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਭੀਅ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਚੰਚਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਜਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਲੰਬਾ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਮਦਰ੍ਪਾਦਿਸ਼ੀਲਾਨਾਮਵਿਚਾਰਿਤ ਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ਆਯੁषਾ ਸਹ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਂਪਦੋ ਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਇੱਛਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਬੇਸਮਝੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਭੂਤਿਭਿਰ੍ਨष੍ਟਦृष੍ਟਾਭਿਰ੍ਨृਤ੍ਯਂਤੇ ਨ ਮਹਾਸ਼ਯਾਃ । ਨਾਗਤਾਭਿਰ੍ਨ ਯਾਤਾਭਿਰ੍ਨਦੀਭਿਸ਼੍ਚੀਯਤੇਂਬੁਧਿਃ
ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਭੂਤੀਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਨਾ ਆਈਆਂ ਜਾਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵ੍ਯਸਨਸ੍ਯ ਚ ਮृਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਸਨਂ ਕष੍ਟਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਵ੍ਯਸਨ੍ਯਧੋਧੋ ਵ੍ਰਜਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਮ੍ਯਵ੍ਯਸਨੀ ਨृਪਃ
ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਮੌਤ ਵਿਚੋਂ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਧੀਕ ਦੁਖਦਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵਿਅਸਨ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਾਜਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਅਸਨ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਸੁਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਸਨਾਨਿ ਦੁਰਂਤਾਨਿ ਕਾਮਜਾਨਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਤ੍ਯਜ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਕਾਮਂ ਧਰ੍ਮਵਿਰੋਧਿਨਮ੍
ਵਿਅਸਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਜਡਾਨਾਮਵਿਵੇਕਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭਾਗ੍ਯਭੋਗ੍ਯਾਨਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਸਂਤ੍ਯਨੀਤਿਮਤਾਮਪਿ
ਮੂਰਖ, ਅਵਿਵੇਕੀਆਂ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਭਾਗ ਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—even ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਹੀਂ।
ਨੈਵ ਸ੍ਥਿਰਾਣਿ ਤਾਨੀਹ ਦੁਰਿਤੈਰਨੁਸੇਵਿਤੈਃ । ਵਿਲੀਯਂਤੇ ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਸਂਸਰ੍ਗੇਣੇਂਧਨਾਨਿ ਚ
ਪਰ ਇਹ ਰਾਜ ਇੱਥੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਜੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹੋਣ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਣ ਤੇ ਈਂਧਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤੋ ਵਾਪਿ ਜਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਵਪਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਨ ਵਿਚਾਰਪਰਂ ਚੇਤੋ ਯਸ੍ਯਾਸੌ ਮृਤ ਏਵ ਸਃ
ਚਲਦੇ, ਖੜ੍ਹੇ, ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੋਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।
ਉਪਦੇष੍ਟਾ ਸ਼੍ਰੁਤਵਤਾਂ ਗੁਰੁਰਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਯਤਃ । ਕਿਂਤੁ ਤ੍ਵਾਸਨ੍ਨਵਿਪਦਾਮੁਪਦੇਸ਼ਾਃ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਃ
ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ 'ਗੁਰੂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੁਸੀਬਤ ਨੇੜੇ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਯਜ੍ਵਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਮਯਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਯਾ ਧਿਯਾ । ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣ੍ਯਾ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਵਾਲੀ ਸਥਿਰ ਮੱਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਆਪਣਾ ਲਕੜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੁਭਾਚ੍ਚਲਿਤਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਤਸ੍ਮਾਦਪੀਤਰਮ੍ । ਜਂਤੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਚ੍ਚਾਲਯੇਦ੍ਬਲਾਤ੍
ਅਸ਼ੁਭ ਤੋਂ ਮਨ ਚਲ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੰਗੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਧਾਰ੍ਯ ਮਤਿਂ ਰਾਜਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍ । ਨਿਯਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਮੁਤ੍ਪਥਗਾਮਿ ਯਤ੍
ਰਾਜਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਨ ਜੋ ਗਲਤ ਰਾਹ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਧਨਾਨ੍ਯੁਪਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਬਾਂਧਵਾਃ । ਨ ਹਸ੍ਤਪਾਦਚਲਨਂ ਨ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਸਂਗਤਮ੍
ਨ ਧਨ, ਨ ਮਿੱਤਰ, ਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨ ਹੱਥ ਪੈਰ ਦੀ ਹਿਲਚਲ, ਨ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਣਾ—
ਨ ਕਾਯਕ੍ਲੇਸ਼ਵੈਧੁਰ੍ਯਂ ਨ ਤੀਰ੍ਥਾਯਤਨਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕੇਵਲਂ ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਸ੍ਯ ਜਪੇਨਾਸਾਦ੍ਯਤੇ ਪਦਮ੍
ਨ ਤਨ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਨ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਂਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ—ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਯੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਯਮੇ । ਯਤ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬੁਧੋ ਰਾਜਨ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਯਂਤੇਵ ਵਾਜਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਤੋ ਰਾਜਨ੍ਭਵਤਾ ਯੇਨ ਵਂਚਿਤਃ । ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚ ਫਲੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰਤੋਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣਯਾਧੁਨਾ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਧੋਖਾ ਖਾਅ ਹੋ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਫਲ ਮਿਲੇ।