ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਪਾਪ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸृष੍ਟਾਃ ਕਮਲਯੋਨਿਨਾ । ਤਿਲਾ ਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਂਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜ
ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਯਸ੍ਤਿਲੈਰ੍ਯਵਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਾਂਗਤਸ੍ਤਦਾ । ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਧਰ੍ਮੋऽਤ੍ਰ ਦਦਾਤਿ ਵਰਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿਲਾਂ ਤੇ ਜੌ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਧਰਮ ਚਾਹੀਦੀ ਦਾਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੁਦਕੁਂਭਕਾਨ੍ । ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤ ਕੁਲਂ ਤੇਨ ਤਾਰਿਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣਾਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮਾਧਵਮ੍
ਤੇਰਵੀਂ, ਚੌਦਵੀਂ ਜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਯਤ੍ਫਲਂ ਜਾਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਭੋਃ । ਨੈਤੌ ਪਰਿਚਿਤੌ ਪ੍ਰੇਤੌ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਮਾਸ਼੍ਰਯੇ
ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਫਲ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਦੀ ਰਾਹ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਤਯੋਰਪਿਪਾਪਸ੍ਯ ਹ੍ਯਂ ਤੋਯਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਯਮ ਉਵਾਚ- ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪਾਪੀ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ; ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੋਵੇ'; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਕृਤ੍ । ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਮੁਦਿਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਧਵਪੂਰ੍ਣਿਮਾਮ੍
ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਦੌ ਪृਥਕ੍ । ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਾ ਦਿਵਂ ਯਯੁਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਣ ਦਿਤਾ; ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਸਭ ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਦਾਨਯੋਗੇਨ ਮੁਦਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਧਨਸ਼ਰ੍ਮਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਃਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣਵਿਤ੍
ਉਸ ਪੂਣ-ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਨਸ਼ਰਮਾ ਵੀ, ਜੋ ਵੇਦ, ਸ੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਏषਾ ਪੁਣ੍ਯਤਮਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ-ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਥ੍ਯਤੇ ਤੁ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸਮਾਸੇਨਾਤਿਗੌਰਵਾਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤ ਏਵ ਕृਤਿਨਸ਼੍ਚ ਤ ਏਵ ਜਾਤਾ ਲੋਕੇ ਤ ਏਵ ਪੁਰੁषਾਃ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਭਾਜਃ । ਯੇ ਮਾਧਵੇ ਮਧੁਨਿषੂਦਨਮਰ੍ਚਯਂਤਿ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨਿਮਜ੍ਜ੍ਯ ਨਿਯਮੇਨ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਧਨਿਆ ਤੇ ਸਫਲ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਧੁ ਦੇ ਵਧੀਕਾਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਨਰਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਮਾਰਾਧਯਤੇ ਰਮੇਸ਼ਮ੍ । ਯਮੈਰੁਪੇਤੋ ਨਿਯਮੈਰਸ਼ੇषੈਰ੍ਵृਤੋऽਪਿ ਨੂਨਂ ਸ ਨਿਹਂਤਿ ਪਾਪਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਯਮ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੈਰੇਵਕਾਲੋ ਵਿਜਿਤਸ੍ਤ ਏਵ ਨਰੇषੁ ਧਨ੍ਯਾ ਵਿਗਤੈਨਸਸ੍ਤੇ । ਤ ਏਵ ਗਰ੍ਭੇ ਨ ਵਿਸ਼ਂਤਿ ਭੂਯੋ ਮਜ੍ਜਂਤਿ ਯੇ ਮਾਧਵਮਾਸਿ ਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨਿਆ ਹਨ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਉਹੀ ਮੁੜ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਜੋ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਮਾਧਵੋ ਗਰ੍ਜਤਿ ਯਜ੍ਞਯੋਗਾਤ੍ਤਪਃ ਕ੍ਰਿਯਾ ਦਾਨਵਿਧਾਨ ਯੋਗਾਤ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕृਤਂ ਮਾਸਿ ਕਥਂਚਿਦਲ੍ਪਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਯਾਦਿਹ ਕਲ੍ਪਤੁਲ੍ਯਮ੍
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਯਜਨ, ਯੋਗ, ਤਪ, ਕਰਮ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਕਲਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਜ੍ਜਤੋ ਹਿ ਮਨੁਜਸ੍ਯ ਮਾਧਵੇ ਮਾਧਵਾਰ੍ਚਨਕृਤੇ ਦਿਨੋਦਯੇ । ਤਾਮਸੋਪਿ ਜਲਬਿਂਦੁਸਂਗਮਾਦਂਗਮਾਵਹਤਿ ਪਾਵਨਂ ਯਤਃ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਦੇਹਮਧਿਰੁਹ੍ਯ ਦੇਹਿਨਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਚਰਂਤ੍ਯਘਾਨਿ ਚ । ਯਾਵਦੇਤਿ ਨ ਸ ਮਾਧਵਾਹ੍ਵਯਃ ਸ਼੍ਰੀਰਮਾਰਮਣਵਲ੍ਲਭੋ ਵਿਰਾਟ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਾਧਵ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਪਾਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੇਰੁਮਂਦਰਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨ੍ਯੁਗ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਦਹਤੇ ਮਾਧਵੋ ਮਾਸਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਮਾਧਵਵਲ੍ਲਭਃ
ਮੇਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਕਈ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੇऽਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜ । ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਨਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਃ ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕਰਮ੍
ਇਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਤਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯੈਨਮਿਤਿਹਾਸਂ ਮਯੋਦਿਤਮ੍ । ਸੋऽਪਿ ਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨ ਮਾਮਾਲੋਕਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬਹੁਸ਼ੋऽਪਿ ਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ । ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਤਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚੈਵ ਪਰਾਵਰਾਨ੍ । ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਕਾਦੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍
ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੀਹ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਤੀਹ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਰਕ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇਯਜ੍ਞਾਃ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ । ਏਕਤੋ ਮਾਧਵੋ ਮਾਸੋ ਨਿਯਮਾਦਨੁਪਾਲਿਤਃ
ਇਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਸਹੀ ਦਾਨ ਸਮੇਤ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤੋ ਭਗਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਰੇਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ । ਪ੍ਰਿਯੋऽਸੌ ਮਾਧਵੋਮਾਸਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰੋऽਧਿਕਃ
ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ।
ਸਂਸ਼ਯਂ ਨੋ ਵਿਧੇਹੀਤਿ ਮਹੀਦੇਵ ਕਥਂਚਨ । ਵੈਸ਼ਾਖਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵੈ ਮਾਸਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯਨ੍ਮਯੋਦਿਤਮ੍
ਮਹੀਦੇਵ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹਾਰ੍ਥੇ ਯਤ੍ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਦਾਕਰ੍ਣਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਅਨਾਖ੍ਯੇਯਮਪੀਦਂ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਕਥਾਨਕਮ੍
ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਕਹਾਣੀ ਹੁਣ ਸੁਣੋ; ਜਦੋਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਬਭੂਵ ਭੂਪਤਿਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਖ੍ਯਾਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹੀਰਥਃ । ਪੂਰ੍ਵਪੁਣ੍ਯਫਲਾਵਾਪ੍ਤ ਪ੍ਰਭੂਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਪਦਃ
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹੀਰਥ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕੇਵਲਂ ਕਾਮਕਲਨਾ ਲਲਨਾ ਲਲਿਤਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਦੇਕਵ੍ਯਸਨਾਸਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮਜ਼ੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਟਿਕਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮਂਤ੍ਰਿਣਿ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰ੍ਬੁਭੁਜੇ ਵਿषਯਾਨ੍ਨृਪਃ । ਸ ਕਾਮਿਨੀ ਸਹਚਰੋ ਰਾਜ੍ਯਕਾਰ੍ਯਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਖੁਦ ਵਿਅਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।