ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਚਾਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਮਧੁਹਾ ਤਤ੍ਰ ਤੋषਿਤਾ ਨ ਮਨੀषਿਣਃ
ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ; ਉਥੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ।
ਮਣਿਕੋਦਕਕੁਂਭੈਸ਼੍ਚ ਨ ਦਾਨੈਃ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ । ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਨ ਤਿਲਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯੇषੁ ਚ
ਮੈਣਿਕਾਂ ਵਾਲੇ ਜਲ-ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਮਧੂ ਵਾਲੇ ਤਿਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।
ਨ ਪੁष੍ਪਫਲਤਾਂਬੂਲ ਚਂਦਨ ਵ੍ਯਜਨਾਂਬਰੈਃ । ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਨਾਰ੍ਚਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਿਤृਦੈਵਤਤੁष੍ਟਯੇ
ਮੈਂ ਉਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪਾਨ, ਚੰਦਨ, ਪੱਖੇ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯਾ ਨੈਕਾਪਿ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ਪੂਰ੍ਣਫਲ ਪ੍ਰਦਾ । ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਪੂਜਾ ਸੁਕृਤੈਃ ਪਰਿਪਾਲਿਤਾ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਵੈਸ਼ਾਖ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਫਲ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਨਾਈ।
ਤੇਨ ਮੇ ਵੈਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਚੈਵ ਤੁ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਤਤੋऽਵੈਸ਼ਾਖਨਾਮਾਹਂ ਪ੍ਰੇਤੋ ਜਾਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਕ ਰਿਵਾਜ ਬੇਫਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੀ ਲਈ ਮੈਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਵੈਸ਼ਾਖਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਕਾਰਣਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਭਵ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤਾ ਪਾਪਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋਸਿ ਵੈ ਯਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਿੰਨੋ ਕਾਰਨਾਂ ਸਮੇਤ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੇਕ ਹੈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਸਾਧਵਃ ਪਰਮਂ ਯਤਃ । ਤਾਰਯਂਤਿ ਮਹਾਪਾਪਾਨ੍ਨਿਰਯੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ-ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਦਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯੋ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸਤਾਂ ਸਂਗਂ ਤਯੋਃ ਸਤ੍ਸਂਗਮੋ ਵਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਤਿ ਧਨਸ਼ਰ੍ਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬੋਧਯ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਨਸ੍ਮਦਰ੍ਥੇ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਃ
ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਨਸ਼ਰਮਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮਾਲਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀ خاطر ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੇ।
ਕਾਰ੍ਯੇ ਸਮੁਦ੍ਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੇषਾਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ । ਪੁष੍ਕਲਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਜ੍ਞਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਧਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੈ।
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰੇਤਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਧਨਸ਼ਰ੍ਮਾਤਿ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਸ ਤਂ ਜਨਕਮਾਜ੍ਞਾਯ ਪਤਿਤਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਜਮ੍
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਨਸ਼ਰਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਭਿਤੋ ਨਿਂਦਨ੍ਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਧਨਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਅਹਂ ਤਵ ਸੁਤਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਨਿਰਰ੍ਥਕਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਬੋਲਿਆ: ਧਨਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਗੌਤਮ ਲਈ ਬੇਕਾਰ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਨਿਸ੍ਤਾਰਂ ਪਿਤੁਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤਂਦ੍ਰਿਤਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪਾਵਯੇਨ੍ਨਾਸਾਵਦਾਤਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵਾਨਿਤਿ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਉੱਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਗਹਨੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨਾਪਿ ਧੀਮਤਾ । ਯਥਾ ਮਮ ਪਿਤਾ ਚ ਤ੍ਵਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਸਿ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵੀ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋ।
ਯਦਾ ਚ ਸੁਖਸਂਤਾਨਂ ਨ ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਸਿ । ਲੋਕਯੋਃ ਸੁਖਸਂਤਾਨੇ ਤਥਾ ਸ ਤਨਯੋ ਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਖ ਦੀ ਲੜੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਤਾਂ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੀ ਲੜੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਗੁਰੂ ਪੁਰੁषਸ੍ਯੇਹ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਚ ਧਰ੍ਮਤਃ । ਤਯੋਰਪਿ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਬੀਜਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੋ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ: ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਪਰ ਪਿਤਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਜ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਂ ਤਾਤਗਤਿਸ੍ਤਵ । ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਮਿ ਭਵਦ੍ਵਚਃ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਤੇਰੇ ਹਾਲਾਤ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਾਂ, ਪਿਤਾ? ਧਰਮ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਪੁਤ੍ਰ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਭਾਵਿਨੋऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮੇ ਬਲਾਤ੍ । ਅਥ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਭਵਿਤ੍ਰੀ ਸੁਗਤਿਰ੍ਮਮ
ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਅਗਲੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਸੁਣ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਪੂਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੌਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਕਿਲ ਗਰ੍ਵਤਃ । ਅਨਾਦृਤਂ ਗੁਰੁਵਚੋ ਗੁਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਵਮਾਨਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਦਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗੱਲ ਅਣਡਿੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਈ।
ਗੁਰੂਣਾਮਪਮਾਨੇਨ ਪ੍ਰਹਰ੍षਕ੍ਰੋਧਵਿਸ੍ਮਯੈਃ । ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਯਾਂਤਿ ਯਸ਼ਾਂਸੀਵ ਹਿ ਦੁਰ੍ਨਯੈਃ
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਬੇਦਰਤੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਪੂਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਇਜ਼ਤ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਵਿਧਾਨੇਨ ਕਰ੍ਮ ਸ਼੍ਰੌਤਾਵਿਰੋਧਿ ਯਤ੍ । ਕੇਵਲਂ ਵੈਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਮਜ੍ਞਾਨਤੋ ਮਯਾ
ਪੁਰਾਣਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦਕ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ਪਾਪੇਂਧਨ ਦਵਜ੍ਵਾਲਾ ਪਾਪਦ੍ਰੁਮਕੁਠਾਰਿਕਾ । ਕृਤਾ ਨੈਕਾਪਿ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ
ਪੁੱਤਰ, ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ ਬਣ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਵ੍ਰਤਾ ਯਸ੍ਯ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਸੋऽਵੈਸ਼ਾਖੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਦਸ਼ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਚ ਤਤਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਮਂਤੇ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਰ੍ਯਾਯਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਲਭਤੇ ਮਾਨੁषਂ ਜਨ੍ਮ ਕਥਂਚਿਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਉਪਾਯਂ ਤੇ ਵਦਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰੇਤਮੋਕ੍ਸ਼ਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ੍ਯਦਹਂਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿਸ੍ਵਗੁਰੋਰ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਢੰਗ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰ ਗृਹਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਅਦ੍ਯਤਃ ਸਰ੍ਵਗਤਿਦਾ ਕਲ੍ਪਾਦ੍ਯਾ ਸਾਪ੍ਯੁਪਾਗਤਾ । ਪਸ਼੍ਚਿਮੇऽਹਨਿ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਹਿਤਾ
ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ, ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ; ਅੱਜ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਆ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਹੈ ਤੇ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਿੱਛਲੇ ਦਿਨ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਪਾਨੀਯਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਤਿਲੈਰ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਸਹੋਦਕੁਂਭਾਨ੍ਨਫਲਾਨਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਭਵਤੀਹ ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਦਾ ਤੇਨ ਸਮਾ ਸਹਸ੍ਰਮ੍
ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਓ; ਇੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਯੋ ਭੋਜਯੇਦ੍ਭੂਮਿਦੇਵਤਾਃ । ਸਿਕ੍ਥੇਸਿਕ੍ਥੇ ਭਵੇਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭੂਮੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਟੇ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦਸ਼ । ਪਾਯਸਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਯਸ (ਦੂਧ-ਚਾਵਲ) ਖਵਾਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗੌਰਾਨ੍ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਤਾਨ੍ । ਦਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਭ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵਾਚਯੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਦੀ ਦਾਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।