ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਮਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦਸ਼ । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਕृਚ੍ਚ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੌਰਾਨ੍ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਤਾਨ੍ । ਦਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵਾਚਯੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਸਫੈਦ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਤਿਲ, ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮੇ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪ੍ਪਯੇਤ੍ । ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਧਰਮਰਾਜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ; ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਯੁਤਾਯੁਤਂ ਚ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਮਾਮੇਵ ਤੁ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਪੂਜਿਤੋऽਖਿਲ ਦੈਵਤੈਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਪਾਕਾਨ੍ਨੋਦਕ ਕੁਂਭਾਦਿ ਪਿਤृਦੈਵਤ ਤੁष੍ਟਯੇ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣਾਯਾਂ ਚ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਘੜੇ ਆਦਿ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਮਹਾਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਸੁਵਰ੍ਣਤਿਲਪਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਞ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋऽਨ੍ਵਹਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਰ੍ਪ੍ਪਯੇਦੁਦਪਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ । ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸृष੍ਟਾਃ ਕਮਲਯੋਨਿਨਾ
ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਇਹ ਰੀਤ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਤਿਲਾ ਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਸਂਤਤਿ ਹੇਤਵੇ । ਇਹਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਦਾਕਰ੍ਣਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਤਿਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਵਧਾਈ ਲਈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਫਲਂ ਮਾਧਵਮਾਸਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਾਯਾਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਮੇषਸਂਕ੍ਰਮਮਾਰਭ੍ਯ ਤਿਥਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੁਤ੍ਤਮਾਃ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭਾ ਹੈ; ਮੇਸ਼ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ, ਤੀਹ ਵਧੀਆ ਤਿਥੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਧਿਕਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਵਿਸ਼ੇषਤੋऽਪਿ ਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਃ ਪਾਪਿਦੁਰ੍ਲਭਾਃ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਥੀਆਂ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਮਿਲਣੇ ਔਖੇ ਹਨ।
ਤਤੋਪਿ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਾਧਵੀ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਾ । ਏषਾ ਵਾਰਾਹਕਲ੍ਪਾਦਿ ਤਿਥਿਰਾਦ੍ਯਾ ਮਹਾਫਲਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਖਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਤਿਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣੇਨਾਸ੍ਯਾਮਾਦਿਦੈਤ੍ਯੌ ਵਿਮੋਹਿਤੌ । ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਮਧੂ ਵਿਪ੍ਰ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਿਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਦੋ ਮੁੱਢਲੇ ਦੈਤਿਆਂ — ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਤੇ ਮਧੂ — ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਯਂ ਵਿਭੁਃ । ਕ੍ਰਮਾਦੇਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਰਤਬ ਲੜੀਵਾਰ ਕੀਤੇ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਵਿਸ਼ੇषਾਦੇਵ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ । ਕਲ੍ਪਾਦਿਃ ਪਾਵਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਕਰ੍ਮਣਃ ਕਲ੍ਪਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਖਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ।
ਯੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਨ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨਿਯਮਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਨਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨੂਨਮਾਤ੍ਮਾਪਕਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਅਪਿਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋऽਪਿ ਚ
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਜੇ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਨਿਯਮਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਰ੍ਚਨਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕ੍ਰਿਯਾਪੁਣ੍ਯਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ, ਸ੍ਰਾਦਧ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬ ਨਾ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।
ਯਸ੍ਯਾਤੀਤਾ ਚ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਸ ਨੂਨਂ ਨਿਰਯਾਲਯਃ । ਨ ਵੇਦੇਨ ਸਮਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਂਗਯਾ ਸਮਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨਾ ਗੁਆ ਲਿਆ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਗੰਗਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਦਾਨਂ ਜਲਗੋਤੁਲ੍ਯਂ ਨ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਸਮਾ ਤਿਥਿਃ । ਜਲਧੇਨੁਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਤਤ੍ਪਰਃ
ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਤਿਥੀ ਨਹੀਂ। ਜੇਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਸਾਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਮਾਤृਹਾ ਪਿਤृਹਾ ਚੈਵ ਭ੍ਰੂਣਹਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਚੌਥਾ ਵਿਅਕਤੀ ਖਾਸ ਹੈ: ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਜਲਧੇਨੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ । ਦਸ਼ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਨ੍ਵਂਸ਼੍ਯਾਨ੍ਨਰਕਾਤ੍ਤਾਰਯਂਤਿਤੇ
ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਸ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਦਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਲਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾਤ੍ਰ ਯੇ । ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਫਲ ਤਾਂਬੂਲਮੁਪਾਨਤ੍ਕਰਪਤ੍ਰਿਕਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵੈਸਾਖ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੀਨੀ, ਫਲ, ਪਾਨ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਚਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਮਣਿਕੋਦਕਕੁਂਭਾਂਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਹੈਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਜੋ ਵੈਸਾਖ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਸਂਵਾਦਂ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਹਾਵਨੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧਨਸ਼ਰ੍ਮਾਸੀਨ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਪੁਰਾਨਘ
ਮਹਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨਸ਼ਰਮਾ ਮਧਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ!
ਕੁਸ਼ਾਦ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ੇਦਮਥਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਭੀਤੋऽਪਸ਼੍ਯਦਸੌ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਤਿ ਦਾਰੁਣਾਨ੍
ਕੁਸ਼ ਦੀ ਘਾਸ ਲੈਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ; ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬੁਰੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪ੍ਰੇਤ ਵੇਖੇ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ਾਨ੍ਸਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਕृष੍ਣਦਂਤਾਨ੍ਕृਸ਼ੋਦਰਾਨ੍ । ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਵਿਵਿਧਾ ਰਾਵਾਨ੍ਧਾਵਤੋਪਿ ਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੜੇ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਦੰਦ ਕਾਲੇ, ਪੇਟ ਪਤਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਇधर-ਉਧਰ ਦੌੜਦੇ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦ੍ਰੁਤੋ ਜਵਾਤ੍ । ਕ੍ਰਂਦਮਾਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਪਿ ਤਮੇਵਾਨੁ ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਏ।
ਸਧਰ੍ष੍ਯਮਾਣਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੇਤੈਰੁਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਚਃ । ਧਨਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਕੇ ਯੂਯਂ ਵਃ ਕੁਤੋऽਵਸ੍ਥਾ ਜਾਤੇਤਿ ਨਿਰਯੋਚਿਤਾ
ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਧਨਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪਏ ਹੋ?
ਭਯਾਰ੍ਤ੍ਤਮਨੁਕਂਪ੍ਯਂ ਮਾਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਥ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਬਹੁਭृਤ੍ਯਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਨਾਗਤਮ੍
ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ, ਕਈ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੰਗਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।