ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਾਂ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਪਂਚ ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ । ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਗਤਾਸ੍ਤੇਪਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਭਯਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦਸ, ਪੰਜ ਤੇ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਮਨਵੰਤਰਾ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨੈੜੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੂਰਾ ਜਨ੍ਮਵ੍ਯਯਾष੍ਟਕਾਃ । ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੌਮ੍ਯਾ ਭਵਂਤਿ ਤੇ
ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੂਰ ਹੋਣ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਮਾਸਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ । ਸਿਕ੍ਥੇਸਿਕ੍ਥੇ ਭਵੇਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਟੇ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਤਤ੍ਰ ਮਧੁਰਾਧਿਕਭੋਜਨਾਨਿ ਯੇ ਵਾਯਵਾਸ਼ਨ ਤਿਲੋਦਕ ਭੋਜਨਾਨਿ । ਛਤ੍ਰਾਂਬਰਾਣਿ ਚਰਣੋਚਿਤਰਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤ ਏਵ ਪਰਿਤੋषਕਰਾਹਿ ਵਿष੍ਣੋਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਵੱਧ ਭੋਜਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਭੋਜਨ, ਛਤਰੀਆਂ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਦਿਹ ਦਾਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤਿਲਾ ਮਧੁਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਯ ਬृਹਤੇ ਦੀਰ੍ਘ ਦੁਰਿਤਕ੍ਸ਼ਯ ਹੇਤਵੇ
ਇਥੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਲਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਵੱਡੇ ਧਰਮ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿੰਦੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂਕृਤੇ ਤੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਨੁਜੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ । ਤਤ੍ਕੈਰ੍ਗਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਸਂਪਤ੍ਤਿ ਦੀਰ੍ਘਾਯੂਂषਿ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਇਹਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਤ੍ਰਾਪਿ ਮਾਮੇਵ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ, ਚਾਹੀਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤ ਪਾਤਕਾਵਲੀ ਵਿਲੀਯਤੇ ਮਾਧਵ ਮਜ੍ਜਨੇਨ । ਜਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰੋषਸਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥੇ ਯਥਾਵਿਧਾਨਂ ਸ਼੍ਰਯਤੇ ਤਥਾ ਵਾ
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵੈਸ਼ਾਖਂ ਵ੍ਰਤਮਨ੍ਯਦੁਪਾਚਰੇਤ੍ । ਸ ਕਰਸ੍ਥਂ ਮਹਾਰਤ੍ਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਲੋष੍ਟਂ ਹਿ ਯਾਚਤੇ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਤਨ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗਾਂਠ ਮੰਗਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸੂਤਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਮਾਦਿਦੇਵੋ ਵਦਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਮਾਧਵਂ ਮਾਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਜਗਤੀਧਰਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਦਿ ਦੇਵ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਬਾਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਕ ਨੇ ਕਹਿਆ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਮਹੀਸੁਰਾਃ । ਯਦਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਭਵੇਨ੍ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ ਮਾਧਵਾਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਅਣਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਚ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਮਿਹਾਰ੍ਥੇ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਸਂਵਾਦਂ ਯਮਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੁਣ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਾਮੁਨਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰਧਃ
ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਸੀ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੂਯਿष੍ਠਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਾਵਸਂਸ੍ਤਦਾ । ਅਥ ਪ੍ਰਾਹ ਯਮਃ ਕਂਚਿਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਪਿਂਗਲਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਧਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਫਿਰ ਯਮ ਨੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਮੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੋਮਾਣਂ ਕਾਕਜਂਘਾਕ੍ਸ਼ਿਨਾਸਿਕਮ੍ । ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਭੋ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਨਯ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਵਾਲ ਖੜੇ, ਤੇ ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਕਾਂਵਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ—ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ।'
ਵਸਿष੍ਠਗੋਤ੍ਰਸਂਭੂਤਂ ਨਾਮਤੋ ਯਜ੍ਞਦਤ੍ਤਕਮ੍ । ਸ਼ਮੇ ਨਿਵਿष੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਗੋਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਨਾਮ ਯਜਨਦੱਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ, ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਨਚਾਨ੍ਯਮਾਨਯੇਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਗੋਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ । ਸਹਿਤਾਦृਗ੍ਗੁਣਸ੍ਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯੋऽਧ੍ਯਯਨ ਜਨ੍ਮਨਾ
ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਲੈ ਆਉਣਾ; ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਲਿਆਉਣਾ ਜੋ ਵਿਦਿਆ, ਗੁਣ ਤੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
ਆਕृਤ੍ਯਾ ਚ ਤਥਾ ਚਿਹ੍ਨੈਃ ਸਮਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਮਾਨਯ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਮੇ
ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਭ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ; ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਤੁ ਚਕਾਰ ਯਮਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਤਮੇਵ ਮਾਨਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧੋ ਯਮੇਨ ਯਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮੈ ਯਮਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਨੀਯਤਾਮੇष ਸੋऽਨ੍ਯ ਆਨੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਯਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉ।'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਵਚਨੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇਨ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਉਵਾਚ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਤਂ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣੋ ਗਮਨਾਯ ਵੈ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਜਦੋਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਕਸ੍ਮਾਦਹਮਿਹਾਨੀਤਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰੇਰਯਸੇ ਪੁਨਃ । ਗਂਤੁਂ ਨੈਵੋਤ੍ਸਹੇ ਤਤ੍ਰ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹੋ? ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਇਹ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁषਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਵਾਸਃ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਭਵੇਤ੍ । ਅਯਂ ਵੈ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਲੋਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੋ ਨੇਕ ਹੋਣ; ਇਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੌਖ੍ਯਭੂਮਿਰਿਯਂ ਸਰ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋऽਹਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯਾਨੁਸਾਰੇਣ ਜਂਤੂਨਾਂ ਸੁਖਦੁਃਖਦਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਲੋਕ ਸੁਖ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਵਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਯਮਰੂਪੋऽਸ੍ਮਿ ਨृਣਾਂ ਨਿਰਯਦਾਯਕਃ । ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਸੌਖ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦੋ ਧਰ੍ਮ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਮੈਂ ਯਮ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਨੇਕਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਵਮਦ੍ਯੈਵ ਨਿਲਯਂ ਸ੍ਵਂ ਯਥਾਗਤਃ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਾਮਾਯੁਸ੍ਤੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ; ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਤਵਾਯੁषਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ਪृਚ੍ਛਸ੍ਵ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਜਦ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਲੈ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਨ੍ਮਮ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਹਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ ਹੋ।
ਯਦਿ ਦੇਵ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਨਿਜਮਂਦਿਰੇ । ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਪਤਂਤਿ ਨਰਕੇ ਨਰਾਃ
ਜੇ, ਦੇਵਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਕੇਨ ਵੈ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕृਪਯਾ ਵਦ । ਯਮ ਉਵਾਚ- ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਯੇ ਧਰ੍ਮਵਿਮੁਖਾ ਨਰਾਃ
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਭ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—