ਯੁਗਾਦਯੋ ਯੁਗਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕਲ੍ਪਾਦਯੋऽਪਿ ਚ । ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਮਾਸਮੇਤੇਭ੍ਯੋ ਵਦ ਪਾਵਨਮ੍
ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਮਯ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨੇਕਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮੇ ਵਦ । ਵਰਾਹ ਉਵਾਚ- ਵਿਧਿਨਾਵਿਧਿਨਾਚੈਵ ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ – ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਮਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਾਧਵੇ ਤੁ ਮਧੁਰ੍ਹਤ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ; ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੈਤ ਨੂੰ ਵਰਾਹ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਆਦਿਦੈਤ੍ਯਾਵੁਭਾਵੇਤੌ ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਾ । ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤ੍ਰਯੀ ਧਰ੍ਮੋ ਜ੍ਞਾਨਵਰ੍ਣਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਧਰਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਵਸਥਾ ਬਣੀ।
ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਸਂਭੂਤਾ ਤੇਨ ਮੇ ਮਾਧਵਃਪ੍ਰਿਯਃ । ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਂ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਚਾਨਣੇ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਰਯੀ ਧਰ੍ਮਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਾ ਸੋਚ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਤृਤੀਯਾ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਤਿੰਨ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਵਧੇ; ਤੀਜਾ ਮਹੀਨਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਖੁੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨਾਰ੍ਚਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਜਪੇ ਪੂਰ੍ਵਜਤਰ੍ਪ੍ਪਣੇ । ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਯਵੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਜਪ ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ – ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਜੌ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਦਦਾਮ੍ਯਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਨੋऽਭੀष੍ਟਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇ ਦਦਂਤ੍ਯਪਿ ਦਾਨਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾ ਨਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮੀ ਹਨ।
ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਹਰੇਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਧ੍ਵਰੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਮਾਧਵੇ ਯਜਤੇ ਯੋ ਮਾਂ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਦਧਿਕਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਹਰਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਸ੍ਤਪੋ ਯਜ੍ਞ ਵ੍ਰਤਾਦਿਕਮ੍ । ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਦੇਵਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤਪ, ਯਜ, ਵਰਤ ਆਦਿ—ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਸੁਣ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਾਂ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਪਂਚ ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ । ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਗਤਾਸ੍ਤੇਪਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਭਯਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦਸ, ਪੰਜ ਤੇ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਮਨਵੰਤਰਾ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨੈੜੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੂਰਾ ਜਨ੍ਮਵ੍ਯਯਾष੍ਟਕਾਃ । ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੌਮ੍ਯਾ ਭਵਂਤਿ ਤੇ
ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੂਰ ਹੋਣ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਮਾਸਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ । ਸਿਕ੍ਥੇਸਿਕ੍ਥੇ ਭਵੇਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਯੁਗਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਟੇ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਤਤ੍ਰ ਮਧੁਰਾਧਿਕਭੋਜਨਾਨਿ ਯੇ ਵਾਯਵਾਸ਼ਨ ਤਿਲੋਦਕ ਭੋਜਨਾਨਿ । ਛਤ੍ਰਾਂਬਰਾਣਿ ਚਰਣੋਚਿਤਰਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤ ਏਵ ਪਰਿਤੋषਕਰਾਹਿ ਵਿष੍ਣੋਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਵੱਧ ਭੋਜਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਭੋਜਨ, ਛਤਰੀਆਂ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਦਿਹ ਦਾਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤਿਲਾ ਮਧੁਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਯ ਬृਹਤੇ ਦੀਰ੍ਘ ਦੁਰਿਤਕ੍ਸ਼ਯ ਹੇਤਵੇ
ਇਥੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਲਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਵੱਡੇ ਧਰਮ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿੰਦੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂਕृਤੇ ਤੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਨੁਜੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ । ਤਤ੍ਕੈਰ੍ਗਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਸਂਪਤ੍ਤਿ ਦੀਰ੍ਘਾਯੂਂषਿ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਇਹਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਤ੍ਰਾਪਿ ਮਾਮੇਵ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ, ਚਾਹੀਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤ ਪਾਤਕਾਵਲੀ ਵਿਲੀਯਤੇ ਮਾਧਵ ਮਜ੍ਜਨੇਨ । ਜਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰੋषਸਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥੇ ਯਥਾਵਿਧਾਨਂ ਸ਼੍ਰਯਤੇ ਤਥਾ ਵਾ
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵੈਸ਼ਾਖਂ ਵ੍ਰਤਮਨ੍ਯਦੁਪਾਚਰੇਤ੍ । ਸ ਕਰਸ੍ਥਂ ਮਹਾਰਤ੍ਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਲੋष੍ਟਂ ਹਿ ਯਾਚਤੇ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਤਨ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗਾਂਠ ਮੰਗਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸੂਤਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਮਾਦਿਦੇਵੋ ਵਦਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਮਾਧਵਂ ਮਾਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਜਗਤੀਧਰਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਦਿ ਦੇਵ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਬਾਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਕ ਨੇ ਕਹਿਆ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਮਹੀਸੁਰਾਃ । ਯਦਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਭਵੇਨ੍ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ ਮਾਧਵਾਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਅਣਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਚ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਮਿਹਾਰ੍ਥੇ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਸਂਵਾਦਂ ਯਮਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੁਣ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਾਮੁਨਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰਧਃ
ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਸੀ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੂਯਿष੍ਠਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਾਵਸਂਸ੍ਤਦਾ । ਅਥ ਪ੍ਰਾਹ ਯਮਃ ਕਂਚਿਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਪਿਂਗਲਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਧਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਫਿਰ ਯਮ ਨੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਮੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੋਮਾਣਂ ਕਾਕਜਂਘਾਕ੍ਸ਼ਿਨਾਸਿਕਮ੍ । ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਭੋ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਨਯ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਵਾਲ ਖੜੇ, ਤੇ ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਕਾਂਵਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ—ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ।'
ਵਸਿष੍ਠਗੋਤ੍ਰਸਂਭੂਤਂ ਨਾਮਤੋ ਯਜ੍ਞਦਤ੍ਤਕਮ੍ । ਸ਼ਮੇ ਨਿਵਿष੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਗੋਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਨਾਮ ਯਜਨਦੱਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ, ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਨਚਾਨ੍ਯਮਾਨਯੇਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਗੋਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ । ਸਹਿਤਾਦृਗ੍ਗੁਣਸ੍ਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯੋऽਧ੍ਯਯਨ ਜਨ੍ਮਨਾ
ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਲੈ ਆਉਣਾ; ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਲਿਆਉਣਾ ਜੋ ਵਿਦਿਆ, ਗੁਣ ਤੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
ਆਕृਤ੍ਯਾ ਚ ਤਥਾ ਚਿਹ੍ਨੈਃ ਸਮਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਮਾਨਯ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਮੇ
ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਭ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ; ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਤੁ ਚਕਾਰ ਯਮਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਤਮੇਵ ਮਾਨਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧੋ ਯਮੇਨ ਯਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮੈ ਯਮਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਨੀਯਤਾਮੇष ਸੋऽਨ੍ਯ ਆਨੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਯਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉ।'