ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਵਿਧਿਨਂਦਨਸ੍ਯ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਰਾਹ ਰਾਜਾ ਸਕੌਤੁਕੀ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਧਿਨੰਦਨ ਦੇ ਇਹ ਅਚੰਭੇ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਂਬਰੀष ਉਵਾਚ- ਸਮਸ੍ਤਭੂਮੀਵਲਯੇਸ਼੍ਵਰੋऽਹਮਵ੍ਯਾਹਤਾਜ੍ਞੋ ਵਿਬੁਧਪ੍ਰਸੇਵੀ । ਗੋਵਿਂਦਪਾਦਾਂਬੁਜਦਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਸਂਤੋषਿਤਭੂਮਿਦੇਵਃ
ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪੂਰਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ।
ਵਿਖ੍ਯਾਤਰਾਜੋਚਿਤਵਂਸ਼ਰਤ੍ਨਂ ਨਿਰਂਤਰਂ ਧਰ੍ਮਰੁਚਿਰ੍ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ । ਸੌਂਦਰ੍ਯਸ਼ੌਰ੍ਯੋਦਯਦਾਨਸ਼ੀਲਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਵਾਨਸ੍ਮਿ ਜਿਤਾਰਿਵਰ੍ਗਃ
ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜ ਘਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਲ ਰੁਝਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਸੋਹਣਾਪਣ, ਵੀਰਤਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਕੇਨਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਵਿਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜਾਤੋਹਮੀਦृਗ੍ਗੁਣਸਂਤਸ਼੍ਰੀਃ । ਇਯਂ ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਪੁਣ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਲਬ੍ਧਾ ਕੁਤਃ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਚ ਕਾਂਤਾ
ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ?
ਇਦਂ ਮੇ ਸੁਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਜਨ੍ਮਨਿ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਸਮਾਦਿਸ਼ ਮੁਨੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸਿ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਯਂ ਰੂਪਵਤੀ ਨਾਮ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸੀਦਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ । ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਸਤ੍ਯਾਚਾਰਾਤਿਸੁਂਦਰੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹ 'ਰੂਪਵਤੀ' ਨਾਂ ਦੀ ਵੇਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾਧਰ੍ਮੇਣ ਵਰ੍ਤੇਤ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟੇਨ ਭਾਵਿਨੀ । ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਕਿਲ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਦੁਜਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਦੇਵਦਾਸ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਹੇਮਕਾਰੋ ਭਵਾਨਭੂਤ੍ । ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾ ਰੁਚੇਰ੍ਭਰ੍ਤਾ ਭੁਜਂਗਮਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ 'ਦੇਵਦਾਸ' ਨਾਂ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਉਸ ਰੂਪਵਤੀ ਦਾ ਪਤੀ 'ਭੁਜੰਗਮ' ਸੀ।
ਇਯਂ ਭਵਂਤਂ ਭਜਤੇ ਰੁਚੀ ਰੂਪਵਤੀ ਪੁਨਃ । ਵ੍ਯਯਾਰ੍ਥਮਯਨਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਇਹ ਰੂਪਵਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਭਜਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਉਤਥਾਨ ਲਈ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚੈਕਦਾ ਧਰ੍ਮਂ ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਨਾਨਸਂਭਵਮ੍ । ਚਕ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮਵਤੀ ਤੋਯੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮੇषਗਤੇ ਰਵੌ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਧਰਮਵਤੀ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਤਵਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਰੂਪਵਤੀ ਸਦਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਦਰਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਰੂਪਵਤੀ ਵੇਸ਼ਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਸ ਤਯਾ ਦੇਵਦਾਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬੋਧਿਤਃ ਸ੍ਨੇਹਯਂਤ੍ਰਿਤਃ । ਕृਤਵਾਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਤੂੰ, ਦੇਵਦਾਸ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸ੍ਯਾਦੌ ਤृਤੀਯਾਮਾਪ੍ਯਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਕਾਰਂ ਸੋਵਾਚ ਦੇਵਦਾਸਂ ਤਮਾਦਰਾਤ੍
ਉਥੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਅਜੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਮੇਂ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੇਵਦਾਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵੇਸ਼੍ਯੋਵਾਚ- ਉਤ੍ਤਮਂ ਕੁਰੁ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਵੈਰ੍ਦੇਵਮੇਤੈਃ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਚਾਨਲਮ੍
ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਚੰਗਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਬਣਾਵੋ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਜੌ ਨਾਲ ਪੂਜੋ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਚ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਮਨੁਜ੍ਞਯਾ । ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪੁਰਾਣੇषੁ ਕਥ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਾਂਗੀ। ਇਹ ਦਾਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯੇਤਿ ਤृਤੀਯਾਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਸ੍ਯ ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ 'ਅਟੱਲ' ਇਸ ਲਈ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਇਹ ਅਟੱਲ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਹੈਮਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਂ ਹੇਮਕਾਰਕਃ
ਇਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦਿਆਂਗੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਵਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਮਾਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਂਦਰੀਮ੍ । ਸਤ੍ਯਭਾਵੇਨ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਚੌਰ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਅਚੁਤ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ, ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇ ਧਰਮ ਲਈ, ਤੇ ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ।
ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਸ੍ਯ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਦਦੌ ਸਾ ਚ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਲਕੜੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਯਾਯਾਂ ਤਿਥੌ ਨृਪ
ਫਿਰ, ਉਸ ਅਟੱਲ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ!
ਕਾਲੇਨ ਕਿਯਤਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਸਾ ਮृਤਾ ਧਰ੍ਮਨਿष੍ਠਿਤਾ । ਦੇਵਦਾਸੋऽਪਿ ਸ ਤਤੋ ਮृਤਃ ਸ੍ਵੀਯਾਯੁषਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਿਆ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਰ ਗਈ। ਫਿਰ ਦੇਵਦਾਸ ਵੀ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਮੁਕਣ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਭੂਪਾਲ ਹੇਮਕਾਰੋऽਨ੍ਯ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹੀਂ ਰਾਜਨ੍ਨਸ਼ੇषਗੁਣਸਂਯੁਤਃ
ਉਸ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਸਾਪਿ ਰੂਪਵਤੀ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਤੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤੇऽਭਵਤ੍ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਕਾਂਤਾ ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵੀ, ਉਸ ਧਰਮ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਵਿਵਿਧਾ ਵਾਸਨਾ ਵੀਰ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਸਂਭਵਾਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਗਤਯਸ੍ਤਾਤ ਜ੍ਞਾਯਂਤੇ ਨ ਬੁਧੈਰਪਿ
ਹੇ ਵੀਰ! ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਅਜੀਬ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਤਮੇਨਂ ਮਾਧਵਂ ਮਾਸਂ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਗੋਪਿਤਂ ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਮਾਧਵੇਨ ਚ
ਇਹ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੀਨਾ, ਉਸ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਮਾਧਵ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸਾਧੁਸਂਗੈਰਨਵਾਪ੍ਤਵਿਦ੍ਯੈਰਸਂਯਤੈਰਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਹੀਨੈਃ । ਅਭੂਤਤੀਰ੍ਥੈਰਕृਤਵ੍ਰਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ ਮਾਧਵਮਾਸਧਰ੍ਮਃ
ਜੋ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ— ਉਹ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਗੋਵਿਂਦਕੇਸ਼ਵਮੁਕੁਂਦਹਰੇ ਮੁਰਾਰੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਵਾਸ ਮਧੁਸੂਦਨ ਕृष੍ਣ ਵਿष੍ਣੋ । ਵਾਣੀ ਵਰਾ ਨ ਵਦਨੇ ਵਸਤੀਤਿ ਯੇषਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਨਿਯਮੋ ਭਵਤੇ ਨ ਤੇषਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਗੋਵਿੰਦ, ਕੇਸ਼ਵ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ, ਮੁਰਾਰੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਵਾਸ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਾਂ ਵਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਯੇ ਸਾਧੁਸਾਧੁ ਵਚਨਾਨਿ ਹਿਤਾਧਿਕਾਨਿ ਨਾਕਰ੍ਣਯਂਤਿ ਚ ਹਰੇਸ਼੍ਚਰਿਤਾਮृਤਾਨਿ । ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਨ ਕਮਲਾਪਤਿਕੇਤਨਾਨਿ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਨਿਯਮਂ ਨ ਹਿ ਤੇ ਲਭਂਤੇ
ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਭਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਹਿਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ, ਤੇ ਜੋ ਕਮਲਾ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਿਤਾ ਨ ਗੁਰਵੋ ਨ ਵਰਾਯ ਕਨ੍ਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸਮਾਯ ਸਮਯੇ ਸਮਲਂਕृਤਾ ਯੈਃ । ਅਧ੍ਯਾਪਿਤਾ ਨ ਤਨਯਾ ਵਿਨਯਾਦਿ ਧਰ੍ਮਂ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਨਿਯਮਂ ਨ ਹਿ ਤੇ ਲਭਂਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ— ਉਹ ਵੀ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਰ੍ਨਰੇਸ਼ ਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਤਂ ਮਂਤ੍ਰਵਿਦਗ੍ਰਗਣ੍ਯਃ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਯਯੌ ਮਾਧਵਮਾਸਿ ਗਂਗਾਮਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤਸ੍ਤੇਨ ਤਦਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮুনি ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।