ਅਗ੍ਨਿਮਾਧਾਯ ਪਰਿਤਃ ਸਮੂਹੇਤ੍ਪਾਣਿਨੋਦਕਮ੍ । ਪਰਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯਾਥ ਪਰ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਤ੍ਵਾ ਇਧ੍ਮਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੱਕੜ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯੈਵਾਜ੍ਯਸੇਚਨਮ੍ । ਤਪ੍ਤਜਾਂਬੂਨਦਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਂਬੁਜੈਃ
ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕੇ, ਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ; (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਲਸਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਪਦ੍ਮਕਿਂਜਲ੍ਕਵਾਸਸਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਕਿਰੀਟਕਟਕਕਟਿਸੂਤ੍ਰਵਰਾਂਗਦਮ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਗਣ, ਕਮਰਬੰਦ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਬਾਂਹਬੰਦ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਸਂਭ੍ਰਾਜਤ੍ਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਵਨਮਾਲਿਨਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦਾਰੂਣਿ ਹਵਿषਾ ਸਘृਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਜਿਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਾਜ੍ਯਭਾਗਾਵਾਘਾਰੌ ਦਤ੍ਵਾ ਚਾਜ੍ਯਪ੍ਲੁਤਂ ਹਵਿਃ । ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਥ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਾਰ੍षਦੇਭ੍ਯੋ ਬਲਿਂ ਹਰੇਤ੍
ਘਿਉ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਅਘਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਪੂਜਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਮੂਲਮਂਤ੍ਰਂ ਜਪੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਮਰਨ੍ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਦਤ੍ਵਾਚਮਨਮੁਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਯ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਪੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ; ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਆਚਮਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਮੁਖਵਾਸਂ ਤੁ ਸੁਰਭਿਂ ਤਾਂਬੂਲਾਦ੍ਯਮੁਪਾਹਰੇਤ੍ । ਉਪਗਾਯਨ੍ਗृਣਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭਿਰਵਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ
ਉਹ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਨ ਆਦਿਕ ਭੇਟ ਕਰੇ; ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਸਤ੍ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਿਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਤਵੈਰੁਚ੍ਚਾਵਚੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਪੌਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰਪਿ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੇ ਤੇ ਸੁਣਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਹੀ; ਤੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਭਜਨਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਆਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਪੇ।
ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਗਵਨ੍ਨਿਤਿ ਵਂਦੇਤ ਦਂਡਵਤ੍ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਤ੍ਪਾਦਯੋਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ।
ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਪਾਹਿ ਮਾਮੀਸ਼ ਭੀਤਂ ਮृਤ੍ਯੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ । ਇਤਿ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਹਰੇਰ੍ਦਤ੍ਤਾਞ੍ਛਿਰਸ੍ਯਾਧਾਯ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਆਖੇ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ,' ਫਿਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ।
ਉਦ੍ਵਾਸਯੇਚ੍ਚੇਦੁਦ੍ਵਾਸ੍ਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਰ੍ਚਾਦਿषੁ ਪਦਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੇ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਾ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਜਿਥੇ ਵੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇष੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਏਵਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਪਥੈਃ ਪੁਮਾਨ੍ਵੈਦਿਕਤਾਂਤ੍ਰਿਕੈਃ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੱਸਦਾ ਵੇਖੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਵੈਦਿਕ ਤੇ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਦੋਵੇਂ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚ੍ਚਯੇਚ੍ਚ ਯਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਹਰੇਰ੍ਵਿਂਦਤ੍ਯਭੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍ । ਤਾਮਰ੍ਚਾਂ ਸਂਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਮਂਦਿਰਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਦृਢਮ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਬਣਾਵੇ।
ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਪੂਜਾਯਾਤ੍ਰੋਤ੍ਸਵਾਦਿਕਮ੍ । ਪੂਜਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਪਰ੍ਵਸ੍ਵਥਾਨ੍ਵਹਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਬਣਾਵੇ, ਜਿਥੇ ਪੂਜਾ, ਤਿਉਹਾਰ ਆਦਿ ਹੋਣ; ਪੂਜਾ ਆਦਿਕ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਰੀਤ ਚਲਦੀ ਰਹੇ, ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੀ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਪਣਪੁਰਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਦਤ੍ਵਾ ਸਾਯੁਜ੍ਯਤਾਮਿਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਯਾ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਂ ਸਦ੍ਮਨਾ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਖੇਤ, ਹੱਟੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਘਰ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਦਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਸਾਮ੍ਯਤਾਮਿਯਾਤ੍ । ਤਮੇਵ ਨੈਰਪੇਕ੍ਸ਼ੇਣ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਵਿਂਦਤੇ
ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਬੰਦਾ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲੋਕ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਰਲੇਪ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਂ ਸ ਲਭਤੇ ਏਵਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕृष੍ਣਪ੍ਰਣਿਪਾਤਧੂਲਿਧਵਲਂ ਤਦ੍ਵਰ੍ष੍ਮ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛੁਭਂ । ਤੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਤਪਸਾਰ੍ਜਿਤੇ ਸੁਰੁਚਿਰੇ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਹਰਿਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਮਲੇਂਦੁ ਸ਼ਂਖਧਵਲਾ ਯਾ ਮਾਧਵਵ੍ਯਾਪਿਨੀ । ਸਾ ਜਿਹ੍ਵਾ ਮृਦੁਭਾषਿਣੀ ਨृਪ ਮੁਹੁਰ੍ਯਾ ਸ੍ਤੌਤਿ ਨਾਰਾਯਣਮ੍
ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਉਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਚੰਨ ਵਰਗੀ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਚਿੱਟੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਭ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮੂਲਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੂਦ੍ਰੈਰਪਿ ਪੂਜਨਮ੍ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ੍ਵਗੁਰੂਦ੍ਦਿष੍ਟਮਾਰ੍ਗੇਣਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਃ
ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ। ਹੋਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵੀ ਇਹ ਰੀਤ ਅਪਣਾਉਣ।
ਇਦਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਵਨਂ ਮਾਧਵਾਰ੍ਚਨਮ੍ । ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਤ੍ਵਮੇਤਤ੍ਕੁਰੁ ਭੂਪਤੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਾਰੇ ਸਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਵਿਧਿਨਂਦਨਸ੍ਯ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਰਾਹ ਰਾਜਾ ਸਕੌਤੁਕੀ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਧਿਨੰਦਨ ਦੇ ਇਹ ਅਚੰਭੇ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਂਬਰੀष ਉਵਾਚ- ਸਮਸ੍ਤਭੂਮੀਵਲਯੇਸ਼੍ਵਰੋऽਹਮਵ੍ਯਾਹਤਾਜ੍ਞੋ ਵਿਬੁਧਪ੍ਰਸੇਵੀ । ਗੋਵਿਂਦਪਾਦਾਂਬੁਜਦਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਸਂਤੋषਿਤਭੂਮਿਦੇਵਃ
ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪੂਰਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ।
ਵਿਖ੍ਯਾਤਰਾਜੋਚਿਤਵਂਸ਼ਰਤ੍ਨਂ ਨਿਰਂਤਰਂ ਧਰ੍ਮਰੁਚਿਰ੍ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ । ਸੌਂਦਰ੍ਯਸ਼ੌਰ੍ਯੋਦਯਦਾਨਸ਼ੀਲਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਵਾਨਸ੍ਮਿ ਜਿਤਾਰਿਵਰ੍ਗਃ
ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜ ਘਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਲ ਰੁਝਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਸੋਹਣਾਪਣ, ਵੀਰਤਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਕੇਨਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਵਿਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜਾਤੋਹਮੀਦृਗ੍ਗੁਣਸਂਤਸ਼੍ਰੀਃ । ਇਯਂ ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਪੁਣ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਲਬ੍ਧਾ ਕੁਤਃ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਚ ਕਾਂਤਾ
ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ?
ਇਦਂ ਮੇ ਸੁਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਜਨ੍ਮਨਿ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਸਮਾਦਿਸ਼ ਮੁਨੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸਿ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਯਂ ਰੂਪਵਤੀ ਨਾਮ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸੀਦਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ । ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਸਤ੍ਯਾਚਾਰਾਤਿਸੁਂਦਰੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹ 'ਰੂਪਵਤੀ' ਨਾਂ ਦੀ ਵੇਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾਧਰ੍ਮੇਣ ਵਰ੍ਤੇਤ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟੇਨ ਭਾਵਿਨੀ । ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਕਿਲ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਦੁਜਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਦੇਵਦਾਸ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਹੇਮਕਾਰੋ ਭਵਾਨਭੂਤ੍ । ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾ ਰੁਚੇਰ੍ਭਰ੍ਤਾ ਭੁਜਂਗਮਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ 'ਦੇਵਦਾਸ' ਨਾਂ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਉਸ ਰੂਪਵਤੀ ਦਾ ਪਤੀ 'ਭੁਜੰਗਮ' ਸੀ।
ਇਯਂ ਭਵਂਤਂ ਭਜਤੇ ਰੁਚੀ ਰੂਪਵਤੀ ਪੁਨਃ । ਵ੍ਯਯਾਰ੍ਥਮਯਨਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਇਹ ਰੂਪਵਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਭਜਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਉਤਥਾਨ ਲਈ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚੈਕਦਾ ਧਰ੍ਮਂ ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਨਾਨਸਂਭਵਮ੍ । ਚਕ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮਵਤੀ ਤੋਯੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮੇषਗਤੇ ਰਵੌ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਧਰਮਵਤੀ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।