ਵੈਦਿਕਸ੍ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋ ਮਿਸ਼੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਮਖਃ । ਤ੍ਰਯਾਣਾਮੀਪ੍ਸਿਤੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਹਰਿਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਜਗ੍ਯਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕੋ ਮਿਸ਼੍ਰਕੋ ਵਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਤਾਂਤ੍ਰਿਕੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਤੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਚਿਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਨਿਗਮੇਨੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੂਰੁषਃ । ਯਜੇਚ੍ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ।
ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ਸ੍ਥਂਡਿਲੇऽਗ੍ਨੌ ਵਾ ਸੂਰ੍ਯੇऽਪ੍ਸੁ ਹृਦਿ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੇ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਚੌਕ ਉੱਤੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਧੌਤਦਂਤੋਂऽਗਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ । ਉਭਯੋਰਪਿ ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਮृਦ੍ਗ੍ਰਹਣਾਦਿਨਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣ ਆਦਿ ਨਿਯਮ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਾਣਿ ਵੇਦਤਂਤ੍ਰੋਦਿਤਾਨਿ ਵੈ । ਪੂਜਾਂਤੇ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਕਰ੍ਮਪਾਵਨਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪੱਕਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੀ ਦਾਰੁਮਯੀ ਲੌਹੀ ਲੇਪ੍ਯਾ ਲੇਖ੍ਯਾ ਚ ਸੈਕਤੀ । ਮਨੋਮਯੀ ਮਣਿਮਯੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾष੍ਟਵਿਧਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਮੂਰਤੀ ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ: ਪੱਥਰ ਦੀ, ਲੱਕੜ ਦੀ, ਲੋਹੇ ਦੀ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ, ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ, ਰੇਤ ਦੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਜਾਂ ਮਣਕਾਂ ਦੀ।
ਚਲਾਚਲੇਤਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਜੀਵਮਂਦਿਰਮ੍ । ਉਦ੍ਵਾਸਾ ਵਾਹਨੇਨ ਸ੍ਤਃ ਸ੍ਥਿਰਾਯਾਂ ਮਾਧਵਾਰ੍ਚਨੇ
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਹਿਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਅਡੋਲ। ਜੀਉਂਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਥਾਪਨਾ ਜਾਂ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਮੂਰਤੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥਿਰਾਯਾਂ ਵਿਕਲ੍ਪਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਤੁ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਯਮ੍ । ਸ੍ਨਾਪਨਂ ਤ੍ਵਵਿਲੇਪ੍ਯਾਯਾਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਨਮ੍
ਜੇ ਮੂਰਤੀ ਥਿਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਸਿੱਧੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੂੰਝਣਾ ਠੀਕ ਹੈ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਦੇਵੇਜ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਮਾਦਿष੍ਵਮਾਯਿਨਃ । ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਯਥਾਲਬ੍ਧੈਰ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਚੈਵ ਹਿ
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਭਗਤ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ, ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਲਂਕਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਰ੍ਚਾਯਾਮੇਵ ਭੂਪਤੇ । ਸ੍ਥਂਡਿਲੇष੍ਵਪਿ ਵਿਨ੍ਯਾਸੋ ਵਹ੍ਨਾਵਾਜ੍ਯਹੁਤਂ ਹਵਿਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਸਜਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯੇ ਚਾਭ੍ਯਰ੍ਹਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਸਲਿਲਾਦਿਭਿਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੋਪਹृਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਰੌ ਭਕ੍ਤੇਨ ਵਾਰ੍ਯਪਿ
ਸੂਰਜ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ ਅਰਘ ਹੈ; ਸਿੱਧੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਗਤ ਜੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਪਾਣੀ ਵੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਧੋ ਧੂਪਃ ਸੁਮਨਸੋ ਦੀਪੋऽਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਕਿਂ ਪੁਨਃ । ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਂਭृਤਸਂਭਾਰਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਰ੍ਭੈਃ ਕਲ੍ਪਿਤਾਸਨਃ
ਫਿਰ ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ, ਫੁੱਲ, ਦੀਵਾ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਵੇ—
ਆਸੀਨਃ ਪ੍ਰਾਗੁਦਗ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਰ੍ਚਾਯਾਮਥ ਸਮ੍ਮੁਖਃ । ਕृਤਨ੍ਯਾਸਃ ਕृਤਨ੍ਯਾਸਾਂ ਹਰ੍ਯਰ੍ਚਾਂ ਪਾਣਿਨਾ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਉਹ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਮੂਰਤੀ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਕੇ, ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ।
ਕਲਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਚ ਯਥਾਵਦੁਪਸਾਧਯੇਤ੍ । ਤਦਦ੍ਭਿਰ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ
ਕਲਸ਼ ਤੇ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਸਮਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯਦ੍ਭਿਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਸਾਦਯੇਤ੍ । ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਚਮਨੀਯਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਪਾਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋਣ, ਅਰਘ ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪਾਤਰ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਹृਤਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਚ ਸ਼ਿਖਯਾ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਚਾਭਿਮਂਤ੍ਰਯੇਤ੍ । ਪਿਂਡੇ ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਸਂਸਿਦ੍ਧੇ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਸ੍ਥਾਂ ਪਰਾਂ ਵਿਭੋਃ
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੋਟੀ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ, ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਣ੍ਵੀਂ ਜੀਵਕਲਾਂ ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨਾਦਾਂਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਭਾਵਿਤਾਮ੍ । ਤਯਾਤ੍ਮਭੂਤਯਾ ਪਿਂਡੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤਨ੍ਮਯਃ
ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੋ ਸੁੱਖਮ ਜੀਵ-ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਢੇਰ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਹ੍ਯਾਰ੍ਚਾਦਿषੁ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂ ਗਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਹਣਾਦੀਨੁਪਚਾਰਾਨ੍ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋਣ, ਅਰਘ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਨਵਭਿਃ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਸਨਂ ਹਰੇਃ । ਪਦ੍ਮਮष੍ਟਦਲਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕੇਸਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਧਰਮ ਆਦਿ ਨੌ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਰੱਖੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਵੇਦਤਂਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਹਰੇਰੁਭਯਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯਂ ਗਦਾਸੀषੁ ਧਨੁਰ੍ਹਲਮ੍
ਵੇਦ ਤੇ ਤੰਤਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਪਾਂਚਜਨਯ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਹਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਮੁਸ਼ਲਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਮਾਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਂ ਚਾਨੁਪੂਜਯੇਤ੍ । ਨਂਦਂ ਸੁਨਂਦਂ ਗਰੁਡਂ ਪ੍ਰਚਂਡਂ ਚਂਡਮੇਵ ਚ
ਮੁਸ਼ਲ, ਕਉਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਮਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਨੰਦ, ਸੁਨੰਦ, ਗਰੁੜ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇ ਚੰਡ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਮਹਾਬਲਂ ਬਲਂ ਚੈਵ ਕੁਮੁਦਂ ਕੁਮੁਦੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਵਿਨਾਯਕਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਂ ਗੁਰੂਨ੍ਸੁਰਾਨ੍
ਮਹਾਬਲ ਤੇ ਬਲ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਕੁਮੁਦੇਕਸ਼ਣ, ਦੁರ್ಗਾ, ਵਿਨਾਇਕ, ਵਿਆਸ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਨੇष੍ਵਭਿਮੁਖਾਨ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਾਦਿਭਿਃ । ਚਂਦਨੋਸ਼ੀਰਕਰ੍ਪੂਰ ਕੁਂਕੁਮਾਗੁਰੁਵਾਸਿਤੈਃ
ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਛਿੜਕਣ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਦਨ, ਉਸ਼ੀਰ, ਕਪੂਰ, ਕੁੰਕੁਮ, ਅਗਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।
ਸਲਿਲੈ ਸ੍ਨਾਪਯੇਨ੍ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾ ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਘਰ੍ਮਾਨੁਵਾਕੇਨ ਮਹਾਪੁਰੁषਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਓ, ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਸਵਰਨਘਰਮ ਅਨੁਵਾਕ ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਖ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਵੀ।
ਪੌਰੁषੇਣਾਪਿ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਸਾਮਨੀਰਾਜਨਾਦਿਭਿਃ । ਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਵੀਤਾਭਰਣ ਪਤ੍ਰਸ੍ਰਗ੍ਗਂਧਲੇਪਨੈਃ
ਪੌਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ, ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਕਪੜਾ, ਜਨੇਊ, ਗਹਣੇ, ਪੱਤੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅਲਂਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਪ੍ਰੇਮ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਪਾਦ੍ਯਮਾਚਮਨੀਯਂ ਚ ਗਂਧਂ ਸੁਮਨਸੋਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਸਜਾਵੇ, ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਤੇ ਚੁੰਘਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਗਂਧਧੂਪੋਪਹਾਰ੍ਯਾਣਿ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਰ੍ਚਕਃ । ਗੁਡਪਾਯਸਸਰ੍ਪੀਂषਿ ਸ਼ष੍ਕੁਲ੍ਯਾਪੂਪਮੋਦਕਾਨ੍
ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁੜ, ਖੀਰ, ਘਿਉ, ਪੂੜੀਆਂ, ਪਕੌੜੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਲੱਡੂ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪਾਯਸਂ ਦਧਿਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸ ਵਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਭ੍ਯਂਗੋਨ੍ਮਰ੍ਦਨਾਦਰ੍ਸ਼ ਦਂਤਧਾਵਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਉਹ ਖੀਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘਿਉ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤੇਲ, ਮਲਿਸ਼, ਦਰਪਣ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ੍ਯੁਰਥਾਨ੍ਵਹਮ੍ । ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਹਿਤੇ ਕੁਂਡੇ ਮੇਖਲਾਵਰ੍ਤਵੇਦਿਭਿਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਨੱਚ ਤੇ ਗੀਤ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਧੀ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਤੇ, ਧਾਗਿਆਂ ਤੇ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।