ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਸ੍ਤਿ ਮਮਾਦਰਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਨ੍ਯ ਕਥਿਤੁਂ ਕੋऽਪਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਚਾਹ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਸਮਝਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁਸਾਧੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਨਸ੍ਤੇ ਵਿਮਲਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਯਤੋ ਗੁਹ੍ਯਕਥਾਮੇਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚ ਕੌਤੁਕਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ।
ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਗੁਣਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕਥਿਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਾਸਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮੇਕਚੇਤਸਾ
ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਗੁਣ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਗਙ੍ਗੇਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਜਪਤ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤਕੋਮਲਮ੍ । ਮਨ੍ਯੇ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤਥਾਪ੍ਯੇਨੋ ਮਹਾਭੂਤਰਸਾਯਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਗੰਗਾ' ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰ ਬੜੀ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਲਭਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਦੁਰ੍ਲਭਾ । ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਗਙ੍ਗਾਸਾਗਰਸਙ੍ਗਮੇ
ਗੰਗਾ ਹਰ ਥਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਗੰਗਾਦੁਆਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਵਾਸਵਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ । ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਂ ਮੁਨੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਮਨੋਹਰ ਗੰਗਾਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਦੈਵਯੋਗਾਨ੍ਮੁਨੇ ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਮਨੁष੍ਯ ਪਸ਼ੁ ਕੀਟਾਦ੍ਯਾ ਲਭਂਤੇ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰੱਬ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰੇਤਿਹਾਸਂ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼ੁਣੁ । ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਭਦ੍ਰੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਸੋਮਵਂਸ਼ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਜ੍ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਬਲਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਤ੍
ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਮਨੋਭਦਰ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਤਸ੍ਯ ਹੇਮਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਮਹਿषੀ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੇਮਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਤੀ ਵਤੀ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
ਸ ਰਾਜਾ ਸਮਰੇ ਹਤ੍ਵਾ ਸਕਲਾਨੇਵ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਨ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਪृਥਿਵੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਸਾਬ੍ਧਿਦ੍ਵੀਪਾਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ ਏਕਦਾ ਮਹੀਪਾਲਃ ਸਮਾਹੂਯ ਸ੍ਵਮਂਤ੍ਰਿਣਃ । ਉਵਾਚੇਦਂ ਵਚਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗਿਆ।
ਮਨੋਭਦ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਅਮਾਤ੍ਯਾਃ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਮਯੇਯਂ ਪਰਿਪਾਲਿਤਾ । ਨਿਹਤਾ ਰਿਪਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪੁਤ੍ਰਬਲਵਾਹਨਾਃ
ਮਨੋਭਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੰਤਰੀਓ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮੈਂ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੈ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਪਾਲਿਤਾਨਿ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਦਾਨੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤੋषਿਤਾਃ । ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪੁਤ੍ਰਬਲਵਾਹਨਾਃ
ਆਪਣੇ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਾਲਿਤਾਨਿ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਯਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਏਤਦ੍ਧਿ ਜਰਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਤ੍ਯਾ ਮੇ ਬਲਂ ਹृਤਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਕਰ ਗਈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਦੁਰ੍ਬਲਃ । ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਹੀਨੇ ਪੁਰੁषੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨ ਹਿ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੁਭਾਉਂਦੀ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਵृਦ੍ਧਾਙ੍ਗਾ ਇਵ ਕਾਮਿਨੀ । ਤਾਵਦ੍ਵਿਭ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹਾਲਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਡਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਦ੍ਧਿ ਗਤਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਰੁਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਸਮਸ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਮਪਿ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਮਰਥਾ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਸ ਵਲ ਸੀ।
ਪृਥ੍ਵੀ ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਨृਪਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀਪਾਲਿਤਾ ਯਥਾ । ਭਕ੍ਤਿਲਭ੍ਯਾਗੁਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗੁਣਲਭ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ
ਧਰਤੀ ਵੀ ਬੁੱਢੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਂ ਦਾਨਲਭ੍ਯਂ ਬਲਲਭ੍ਯਾ ਤੁ ਮੇਦਿਨੀ । ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਹੀਨਃ ਕृਪਣੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤੋ ਰਿਪੁਸ਼ਾਸਨੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬੇਚਾਰਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹਥ ਵੱਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਖਮਾਤ੍ਰਵਚੋ ਗ੍ਰਾਹੀ ਸ ਨृਪਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਂਦਨਃ । ਤਤੋऽਹਂ ਸਕਲਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਵਰਮਂਤ੍ਰਿਣਃ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਿਰਫ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰ੍ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਤੇ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣ ਊਚੁਃ - ਯਦੇਤਦ੍ਵਚਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨੀਤਿਵਿਦਾ ਨृਪ
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਵਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਮਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਦੇਹੋ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਅਥਾਯਾਤੌ ਨृਪਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਂਸਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਤ੍ਤਮੌ
ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵੀ ਮਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤ ਸੱਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਯਸ਼ੋਭਦ੍ਰ ਨਾਮਾਨੌ ਤਨਯਾਵੁਭੌ । ਤੌ ਚ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤੌ ਕੁਮਾਰੌ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤ, ਵੀਰਭਦਰ ਤੇ ਯਸ਼ੋਭਦਰ ਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੀ।
ਪਿਤृਭਕ੍ਤੌ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੌ ਬਲਿਨੌ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੌ । ਤਤਃ ਸ ਭੂਪਃ ਸਹਸਾ ਰਾਜਨੀਤਿ ਵਿਦਾਂਵਰਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਉ ਦੇ ਭਗਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ
ਵਿਭਜ੍ਯ ਸਕਲਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਦੌ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍ । ਅਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਗृਧ੍ਰ ਏਕਃ ਸ੍ਵਕੀਯਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਵੰਡ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਗਿੱਧ ਆਪਣੀ ਮਾਦ ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਆਗਤ੍ਯ ਤਤ੍ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤਾਵਾਗਤੌ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਤਿਹਰ੍षਿਤੌ
ਉਹ ਗਿੱਧ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਰਾਜਾਹ ਯੁਵਯੋਃ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਭਾਗਮਨਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ । ਗृਧ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਗृਧ੍ਰੋऽਹਂ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਮਮੇਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਰਂਤਪਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਆਏ ਹੋ, ਦੱਸੋ। ਗਿੱਧ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਗਿੱਧ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਦ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮੁਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਂਪਦਂ ਪੁਤ੍ਰਯੋਸ੍ਤਵ । ਏਤਯੋਰ੍ਮਹਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ
ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ ਸੀ।
ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸਂਪਤ੍ਤਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਵਾਂ ਸਮਾਗਤੌ । ਤਸ੍ਯੈਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ ਪੁਨਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਗਿੱਧ ਦੀ ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।