ਖਨਿਤ੍ਰਮਂਜਨਂ ਵਾਦਂ ਧਾਤੁਵਾਦਮਤਃਪਰਮ੍ । ਪृਚ੍ਛਮਾਨੋ ਭ੍ਰਮਸ੍ਯੇਕਸ੍ਤृष੍ਣਯਾ ਪਰਿਮੋਹਿਤਃ
ਤੂੰ ਖਣਨ, ਰਸਾਇਣ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਭਟਕਦਾ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਿਂਤਯਸੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਦਾਯਕਾਨ੍ । ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚਿਂਤਾਮਣਿਂ ਚ ਪृਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ।
ਤृष੍ਣਾਨਲੇਨਦਗ੍ਧੋਸਿ ਸੁਖਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਸਿ । ਤृष੍ਣਾਨਲਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੋਸਿ ਹਾਹਾਭੂਤੋऽਪ੍ਰਚੇਤਨਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ ਤੂੰ ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਲ ਕੇ ਤੂੰ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਏਵਂਭੂਤੋਸਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਵਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਦਾਰਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪृਚ੍ਛਮਾਨੇषੁ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਉਹ ਦੌਲਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ।
ਕਥਿਤਂ ਨੈਵ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਯਮਮ੍ । ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂਮ ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਵ ਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਹ ਦੌਲਤ ਕਦੇ ਦਿੱਤੀ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਕੇ ਯਮ ਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨਿਰ੍ਧਨੋਸਿ ਦਰਿਦ੍ਰਵਾਨ੍ । ਸਂਸਾਰੇ ਯਸ੍ਯ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਕ੍ਤਿਮਂਤਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਇਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਨਿਰਧਨ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਰਤਾਃ ਸਦਾ । ਸਂਭਵਂਤਿ ਗृਹੇ ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਕਲਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਮਨਂਤਕਮ੍ । ਸਭੁਂਕ੍ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਵੈ ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਤਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦਾਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਵਂਤਿ ਨ । ਸੁਜਨ੍ਮ ਚ ਕੁਲੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ; ਵਧੀਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਉਹ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਹੀ ਸਬ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵਿਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਦੇਵਸ਼ਰਮਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਉਣਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤ੍ਵਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਮੈਵ ਤਤ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਤ੍ਵੇਨ ਹਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਮਯੈਵਂ ਧਨਮਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਦੇਵਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਪਾਪ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਨ ਜੋੜਿਆ ਸੀ।
ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ਕਥਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਪਂਡਿਤ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ।
ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਜਨ੍ਮ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯਤਾ । ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਚ ਸੁਤਰਾਂ ਸਤ੍ਕੁਲੋਦਿਤਮ੍
ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪੀਦृਗ੍ਵਿਧਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ । ਸਤੀ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਾ ਕੁਤੋऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਐਸੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ — ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਤੀ, ਤੇ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ — ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ?
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ-। ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਕृਤਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਮਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜੇ ਚਾਹੁਣ, ਸੁਣ ਲੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਕਃ ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਦਾਚਾਰਃ ਸੁਪਂਡਿਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪਰਾਯਣਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਚੰਗੀ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਮਪਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯੇਕਃ ਸ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ । ਅਟਮਾਨਃ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤਵ ਗੇਹੇ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਸਨਾਨ ਲਈ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ। ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨ ਸੁਧੀਸ੍ਤਵ । ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਗਤੇ ਗੇਹੇ ਸਤਾਮਾਗਮਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਚੰਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂਕਿਂ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਵੈष੍ਣਵਸੇਵਯਾ । ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਯਚ੍ਚ ਲੋਕੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਾਨਮਪਿ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ? ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਥਾਂ ਵੀ, ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਾਚਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਮੇਕਂ ਵੈ ਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮ । ਤਵੈਵ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰਕੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਮੰਗੀ, ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ। ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ।
ਏਯਤਾਮੇਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸੁਖੇਨ ਚ ਗृਹੇ ਮਮ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਇਹ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖੇਨ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਤ੍ਰ ਗृਹੋऽਯਂ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਅਦ੍ਯ ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਪੁਣ੍ਯੋ ਅਦ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਮਹਂ ਗਤਃ
ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੋ; ਇਹ ਘਰ ਤੇਰਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਯਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ । ਗਵਾਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾਸਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾ ਲਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਥਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਅਂਗਸਂਵਾਹਨਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਦੌ ਚੈਵ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਿਤੌ । ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤੌ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤੋਯੈਃ ਸ੍ਨਾਤਃ ਪਾਦੋਦਕੇਨ ਹਿ
ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲਿਆ, ਪੈਰ ਵੀ ਦਬਾਏ; ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਦ੍ਯੋ ਘृਤਂ ਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰਮਨ੍ਯਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਵਂ ਤਥਾऽਦृष੍ਟਨੋਦਿਤਃ
ਤੁਰੰਤ, ਤੂੰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਤੋषਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ । ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਜ੍ਞਾਨਪਂਡਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ।
ਅਥ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ । ਗਂਗਾਯਾਂ ਗਚ੍ਛਤਾ ਤੇਨ ਤੁष੍ਟੇਨ ਦਯਯਾਧਿਪਮ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਸੁੱਧ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਵੇਲੇ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ, ਦਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਸੀ।
ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਨਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਪਦਿष੍ਟਂ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਾਰਿਤਸ੍ਤੁ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸਭਾਰ੍ਯਾ ਤਨਯੋ ਭਵਾਨ੍
ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ, ਢੰਗ ਨਾਲ, ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਯਥਾ ਨ ਵਾਰਿਧਿ ਸਮੋ ਲੋਕੇ ਕੋਪਿ ਜਲਾਸ਼ਯਃ । ਤਥਾ ਮਾਸੋ ਨ ਵੈਸ਼ਾਖਸਦृਸ਼ੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੈਸਾਖ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹੀਨਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਤਾਵਤ੍ਪਾਪਾਨਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਨਿष੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹਂ ਕਲੇਵਰੇ । ਯਾਵਤ੍ਕਿਲ ਮਲਧ੍ਵਂਸੀ ਮਾਸੋ ਨੈਤਿ ਸ ਮਾਧਵਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ, ਜੋ ਮੈਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਪ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।