ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਰ੍ਚ੍ਚੇਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੂਜਿਤੈਰੇਵ ਪੂਜਿਤੋऽਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚਾਰ ਭੁਜਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਇਕ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤੈਰ੍ਭੂਪ ਭਵੇਨ੍ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੋ ਵਿਭੁਃ । ਨਿਗਮੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਯਦਾਧਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵੇਦ ਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵੀਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਾਵਨੀ ਪਰਮਾ ਮਤਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਮੂਰਤੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭਂ ਜਗਤਿ ਧਰ੍ਮਤ ਏਵ ਲਭ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਗਤਿਰ੍ਨਿਗਮਤੋ ਨृਪਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ । ਨੂਨਂ ਤਯੋਰਪਿ ਗਤਿਰ੍ਭੁਵਿ ਭੂਮਿਦੇਵਾਸ੍ਤੈਰਰ੍ਚਿਤੈਰਿਹ ਜਗਤ੍ਪਤਿਰਰ੍ਚਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਸਾਰੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੇਦ ਤੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਨਿਸਚਿਤ, ਧਰਤੀ ਦੇਵਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਯਜ੍ਞਯੋਗੈਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਰਨ੍ਯੈਰ੍ਨ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਸਮਰ੍ਚਨੇਨ । ਤਥਾ ਵਿਭੁਸ੍ਤੁष੍ਯਤਿ ਦੇਵਦੇਵੋ ਯਥਾ ਮਹੀ ਦੈਵਤਤੋषਣੇਨ
ਯਜਨ, ਤਪ, ਹੋਰ ਯੋਗ, ਜਾਂ ਆਮ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਦੇਵ-ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਉਤਨਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇਦਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰੇਵ ਤੁष੍ਯੇਤ ਤੋषਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੈਵਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਭਗਤ, ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਵੇਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ-ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਰਕੇऽਪਿ ਚਿਰਂ ਮਗ੍ਨਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾ ਯੇ ਕੁਲਦ੍ਵਯੇ । ਤਦੈਵ ਯਾਂਤਿ ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਦਾਰ੍ਚ੍ਚਤਿ ਸੁਤੋ ਹਰਿਮ੍
ਦੋਵਾਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡੁੱਬੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਜੀਵਿਤੇਨੇਹ ਪਸ਼ੁਵਚ੍ਚੇष੍ਟਿਤੇਨ ਕਿਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਨ ਪ੍ਰਵਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਜਗਨ੍ਮਯੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਧ੍ਯਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਭੂਪਕੈਵਲ੍ਯਂ ਕੇਵਲਂ ਮਲਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ; ਸੁਣੋ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸ੍ਥੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਵਾਯੁਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਂਧਕਾਰਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਦੀਵਾ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ!
ਤਦ੍ਵਦ੍ਦੋषਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨਿਰਾਮਯਃ । ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਵੀਰੋਨਮਿਤ੍ਰਂ ਨ ਰਿਪੁਸ੍ਤਥਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਸ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਬਹਾਦਰ, ਨਾ ਮਿਤਰ, ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣ।
ਸ਼ੋਕਹਰ੍षੌ ਵਿषਾਦਸ਼੍ਚ ਨ ਲੋਭੋ ਮਤ੍ਸਰੋ ਭ੍ਰਮਃ । ਸਂਭ੍ਰਮਾਲਾਪਮੋਹੈਸ਼੍ਚ ਸੁਖਦੁਃਖੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ, ਸੋਗ-ਖੁਸ਼ੀ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਲਾਲਚ, ਈਰਖਾ, ਭਟਕਣ, ਉਲਝਣ, ਭੁੱਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤਦਾ ਸ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀ ਕੈਵਲ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਸਭ ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਉਹ ਕੇਵਲ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਵਾਲਾਕਰ੍ਮਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੀਪਸ੍ਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ੋषਯੇਤ੍ । ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਧਾਰੇਣ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਵਾਯੁਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਟੀ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਜ੍ਜਲਂ ਵਮਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੈਲਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਕृष੍ਣਾ ਸਂਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰੇਖਾ ਦੀਪਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਮਹਾਮਤੇ
ਫਿਰ ਤੇਲ ਤੋਂ ਕਾਜਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਮਾਕृष੍ਯ ਤਤ੍ਤੈਲਂ ਤੇਜਸਾ ਨਿਰ੍ਮਲੋਭਵੇਤ੍ । ਕਾਯੇ ਚਾਂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਰ੍ਮਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ੋषਯੇਤ੍
ਦੀਵਾ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਯਾਨ੍ਕਜ੍ਜਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਜ੍ਵਾਲਾਵਨ੍ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਜਲ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋਤ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਦਿਭਿਃ ਸਂਜ੍ਞੈਰ੍ਵਾਯੁਭਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਨਿਃਸ੍ਪृਹੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲੇਤ੍
ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਰੂਪੋऽਯਂ ਮਯਾ ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕੇਵਲ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਰੂਪੇਣ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਮੈਂ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਕੇਵਲ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਪਰਾਯਣਾਃ । ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮੁਗ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੇ ਪਾਸ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂੜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਂਗਮਂ ਪੁਨਃ
ਹੱਥ-ਪੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸਾਮੁਖਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਘ੍ਰਾਤਿ ਭਕ੍ਸ਼ਤਿ ਭੂਪਤੇ । ਅਕਰ੍ਣਃ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਨੱਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸੁੰਘਦਾ ਤੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੰਨ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਦਾ ਗਵਾਹ।
ਅਰੂਪੋ ਰੂਪਸਂਬਦ੍ਧਃ ਪਂਚਵਰ੍ਗਵਸ਼ਂ ਗਤਃ । ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸਚਰਾਚਰੈਃ
ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਪੰਜ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹ੍ਵੋ ਵਦਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਗਂ ਤਥਾ । ਅਤ੍ਵਚਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮੇਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਿਂਦਤਿ
ਜਿਹਦੇ ਜੀਭ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹਦੇ ਚਮੜੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਨਂਦੋ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ ਏਕਰੂਪੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਮਲੋऽਨਘਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ, ਇਕੱਲਾ, ਇਕ ਰੂਪ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ; ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਵਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਦਃ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਤਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਨ ਚੈਵਾਸ੍ਤਿ ਸ ਵੈ ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਭ ਦਾ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਮਯਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਯਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨਨ੍ਯਧੀਃ । ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਮਮृਤੋਪਮਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ, ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਤੁ ਸਾਕਾਰਂ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਧਿਆਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਇਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਪਰ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਸਰ੍ਵਮਤੁਲਂ ਵਾਸਿਤਂ ਯਸ੍ਯ ਵਾਸਨਾਤ੍ । ਸ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਨृਪਨਂਦਨ
ਸਾਰੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਉਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।