ਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਾਜ੍ਞਿਕੋ ਦਾਨਨਿਰਤਃ ਸਰ੍ਵਤਂਤ੍ਰੋਪਸੇਵਕਃ । ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਯਤਿਰ੍ਵਾਪਿ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ

ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸਭ ਤੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਜਾਂ ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿष੍ਠਃ ਕੁਲੀਨੋ ਵਾ ਤਪਸ੍ਵੀ ਵ੍ਰਤਤਤ੍ਪਰਃ । ਅਤ੍ਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨ ਭਵੇਤ੍ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਚ ਘਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।

ਤਸ੍ਮਾਦਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਾਯ ਕृਤਘ੍ਨਾਯ ਨ ਮਾਨਿਨੇ । ਨ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਹੀਨਾਯ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਯ ਚ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਨ ਚਾਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੇ ਵਾਚ੍ਯਂ ਨਾਸਂਵਤ੍ਸਰਸੇਵਿਨੇ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇऽਨਨ੍ਯਭਕ੍ਤਾਯ ਦਂਭਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਨੇ

ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਤੇ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ।

ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਮੁਕ੍ਤਾਯ ਦੇਯਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ऋषਿਸ਼੍ਚੈਵਾਹਮੇਤਸ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਛਂਦ ਉਚ੍ਯਤੇ

ਇਹ ਮੰਤਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਇਸ ਦੀ ਛੰਦ ਹੈ।

ਦੇਵਤਾ ਬਲ੍ਲਵੀਕਾਂਤੋ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਸਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਾਸ੍ਯੇ ਵਿਨਿਯੋਗ ਉਦਾਹृਤਃ

ਮੰਤਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨੀ ਦੱਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਆਚਕ੍ਰਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾ ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪਂਚਾਂਗਾਨਿ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਥਵਾਪਿ ਸ੍ਵਬੀਜੇਨ ਕਰਾਂਗਨ੍ਯਾਸਕੌ ਚਰੇਤ੍

ਜੋ ਮੰਤਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਅੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਹੱਥ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਰ੍ਣੋ ਬਿਂਦੁਨਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਭੂषਿਤਃ । ਗਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਭਵੇਦ੍ਬੀਜਂ ਨਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਿਹੋਦਿਤਾ

ਮੰਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਮੂੜ੍ਹ ਤੇ ਬਿੰਦ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬੀਜ ਬਣਦਾ ਹੈ। 'ਨਮਹ' ਇੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਂਤਿਮਾਰ੍ਣੈਰ੍ਦਸ਼ਾਂਗਾਨਿ ਤੈਰੇਵ ਚ ਤਥਾਰ੍ਚਨਮ੍ । ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਸ੍ਤਚ੍ਚ ਜਲੈਰੇਵਾਪ੍ਯਸਂਭਵੇ

ਅੰਤਿਮ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਦਸ ਅੰਗ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨ੍ਯਾਸਪੂਰ੍ਵਵਿਧਾਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰਿਤੁष੍ਟਯੇ । ਅਤਏਵਾਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯਨ੍ਯੇ ਵਦਂਤਿ ਚ

ਨਿਆਸ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਹਰੀ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਮੰਤਰ ਲਈ ਨਿਆਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਕृਦੁਚ੍ਚਾਰਣਾਦੇਵ ਕृਤਕृਤ੍ਯਤ੍ਵਦਾਯਿਨਃ । ਤਥਾਪਿ ਦਸ਼ਧਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਾਦ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਮੰਤਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਸ ਵਾਰੀ ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਥ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਪੀਤਾਂਬਰਂ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਵਨਮਾਲਿਨਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਾਤਿ ਵਾਲੇ: ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਘਣ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗੂੰ ਸ਼ਿਆਮ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।

ਬਰ੍ਹਿਬਰ੍ਹਕृਤੋਤ੍ਤਂਸਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕੋਟਿਨਿਭਾਨਨਮ੍ । ਘੂਰ੍ਣਾਯਮਾਨਨਯਨਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਵਤਂਸਿਨਮ੍

ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਪੱਗ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਚੰਨ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਘੁੰਮਦੇ ਨੈਣ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ।

ਅਭਿਤਸ਼੍ਚਂਦਨੇਨਾਥ ਮਧ੍ਯੇ ਕੁਂਕੁਮਬਿਂਦੁਨਾ । ਰਚਿਤਂ ਤਿਲਕਂ ਭਾਲੇ ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਮਂਡਲਾਕृਤਿਮ੍

ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੱਥੇ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਬਿੰਦ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਗੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕੁਂਡਲਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਘਰ੍ਮਾਮ੍ਬੁਕਣਿਕਾਰਾਜਦ੍ਦਰ੍ਪਣਾਭਕਪੋਲਕਮ੍

ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਗਲਾਸ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਗਲ।

ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਯ ਨ੍ਯਸ੍ਤਨਯਨਂ ਲੀਲਾਪਾਂਗੋਨ੍ਨਤਭ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਗ੍ਰਭਾਗਨ੍ਯਸ੍ਤਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਨਾਸਿਕਮ੍

ਅਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲ ਨੈਣ ਟਿਕਾਏ ਹੋਏ, ਖੇਡਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਭੰਵੀਂ ਉਠੀ ਭੌਂ, ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੋਤੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਭਰੀ ਨੱਕ।

ਦਸ਼ਨਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਯਾ ਰਾਜਤ੍ਪਕ੍ਵਬਿਂਬਫਲਾਧਰਮ੍ । ਕੇਯੂਰਾਂਗਦਸਦ੍ਰਤ੍ਨਮੁਦ੍ਰਿਕਾਭਿਰ੍ਲਸਤ੍ਕਰਮ੍

ਪੱਕੇ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਕੇਯੂਰ, ਅੰਗਦ, ਕੀਮਤੀ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।

ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਮੁਰਲਦ੍ਯਂ ਵਾਮੇ ਪਾਣੌ ਪਦ੍ਮਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਕਾਂਚੀਦਾਮਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮਧ੍ਯਂ ਨੂਪੁਰਾਭ੍ਯਾਂ ਲਸਤ੍ਪਦਮ੍

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮੁਰਲੀ ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਲੜੀ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨੂਪੁਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਪੈਰ।

ਰਤਿਕੇਲਿਰਸਾਵੇਸ਼ ਚਪਲਂ ਚਪਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਹਸਂਤਂ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਹਾਸਯਂਤਂ ਚ ਤਾਂ ਮੁਹੁਃ

ਰਤੀ ਦੇ ਖੇਡ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਨੈਣ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।

ਇਤ੍ਥਂ ਕਲ੍ਪਤਰੋਰ੍ਮੂਲੇ ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੋਪਰਿ । ਵृਂਦਾਰਣ੍ਯੇ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਕृष੍ਣਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸਹ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਧਿਕਾਂ ਚ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤਤਃ । ਨੀਲਚੋਲਕਸਂਵੀਤਾਂ ਤਪ੍ਤਹੇਮਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍

ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਟ੍ਟਾਂਚਲੇਨਾਵृਤਾਰ੍ਦ੍ਧ ਸੁਸ੍ਮੇਰਾਨਨਪਂਕਜਾਮ੍ । ਕਾਂਤਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਨੇਤ੍ਰਾਂ ਚਕੋਰੀ ਚਂਚਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍

ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਕੋਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਚਲਾਕ ਹਨ।

ਅਂਗੁष੍ਠਤਰ੍ਜਨੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਿਜਕਾਂਤਮੁਖਾਂਬੁਜੇ । ਅਰ੍ਪਯਂਤੀਂ ਪੂਗਫਲਂ ਪਰ੍ਣਚੂਰ੍ਣਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍

ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੰਗੂਠੀ ਤੇ ਤਰਜਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸੁਪਾਰੀ ਦਾ ਫਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਾਰੁ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਮਧ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਕਿਂਕਿਣੀਜਾਲਮਂਡਿਤਾਮ੍

ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਉਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ ਹੈ, ਨਿੱਘਾ ਹਿਪ ਹੈ, ਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਤ੍ਨਤਾਟਂਕਕੇਯੂਰਮੁਦ੍ਰਾ ਵਲਯਧਾਰਿਣੀਮ੍ । ਰਣਤ੍ਕਟਕਮਂਜੀਰ ਰਤ੍ਨਪਾਦਾਂਗੁਲੀਯਕਾਮ੍

ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਡੇ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਹਨ।

ਲਾਵਣ੍ਯਸਾਰਮੁਗ੍ਧਾਂਗੀਂ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸੁਂਦਰੀਮ੍ । ਆਨਂਦਰਸਸਂਮਗ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਂ ਨਵਯੌਵਨਾਮ੍

ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਹਣੇਪਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਹਰ ਅੰਗ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਚਿਰ-ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸਖ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਤਤ੍ਸਮਾਨਵਯੋਗੁਣਾਃ । ਤਤ੍ਸੇਵਨਪਰਾਭਾਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਮਰਵ੍ਯਜਨਾਦਿਭਿਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵੀ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਚਮਰ, ਪੰਖਾ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ।

ਅਥ ਤੁਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ । ਬਹਿਰਂਗੈਃ ਪ੍ਰਪਂਚਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਰ੍ਮਾਯਾਦਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਨਾਰਦ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਅਂਤਰਂਗੈਸ੍ਤਥਾ ਨਿਤ੍ਯਵਿਭੂਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚਿਦਾਦਿਭਿਃ । ਗੋਪਨਾਦੁਚ੍ਯਤੇ ਗੋਪੀ ਰਾਧਿਕਾ ਕृष੍ਣਵਲ੍ਲਭਾ । ਦੇਵੀ ਕृष੍ਣਮਯੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਰਾਧਿਕਾ ਪਰਦੇਵਤਾ

ਅੰਦਰੂਨੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਆਦਿ, ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਗੋਪੀ, ਰਾਧਿਕਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮਈ ਹੈ, ਰਾਧਿਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।