ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲੇ ਨਂਦਗੋਪਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਨਾਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਸਹਿਤਾਃ ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਮृਗਾਦਯੋऽਪਿ ਵਾਸੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਾ ਵਿਮਾਨਸਮਾਰੂਢਾਃ ਪਰਮਂ ਲੋਕਂ ਵੈਕੁਂਠਮਵਾਪੁਃ
ਉਥੇ ਨੰਦ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਗੋਪ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਘਰਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਿਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਨਂਦਗੋਪਵ੍ਰਜੌਕਸਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਿਰਾਮਯਂ ਸ੍ਵਪਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀਂ ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਨੰਦਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਰਮਲ ਧਾਮ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਤਿ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਵਸੁਦੇਵੋਗ੍ਰਸੇਨਸਂਕਰ੍षਣਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਨਿਰੁਦ੍ਧਾਕ੍ਰੂਰਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸਂਪੂਜਿਤਃ षੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾष੍ਟਾਧਿਕਮਹਿषੀਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਧਰੋ ਦਿਵ੍ਯਰਤ੍ਨਮਯ ਲਤਾਗृਹਾਂਤਰੇ-। षੁ ਸੁਰਤਰੁਕੁਸੁਮਾਰ੍ਚਿਤਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਤਰਪਰ੍ਯਂਕੇषੁ ਰਮਯਾਮਾਸ
ਉਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਆਦਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਨਰਮ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਅਸੀਦਵ੍ਯਾਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰਕਾਘृਤਯੋਰਿਵ । ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥੋ ਗੁਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਰਵੀਭੂਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਗਤਃ
ਉਥੇ ਅਵ੍ਯਾਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਿਘਲ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਵृਂਦਾਵਨਮਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀ-ਸ਼ਿਵਸਂਵਾਦੇ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਾਲੇ ਛਿਅੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨਾਮਾਰ੍ਥਪਦਗੌਰਵਮ੍ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਨਾਂ ਵਿਭੂਤਯਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਾਮਾਂ, ਅਰਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦੱਸੋ।
ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਵ੍ਯੂਹਭੇਦਾਸ੍ਤਥਾ ਹਰੇਃ । ਨਿਰ੍ਵਾਣਾਖ੍ਯਾਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਮਮ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ, ਹਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਦੱਸੋ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ- ਸਾਰੇ ਵृਂਦਾਵਨੇ ਕृष੍ਣਂ ਗੋਪੀਕੋਟਿਭਿਰਾਵृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਥਮਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਲੱਖਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਨੰਦਮਈ ਜੰਗਲ ਹੈ।
ਨਾਨਾ ਸੁਕੁਸੁਮਾਮੋਦਸਮੀਰਸੁਰਭੀਕृਤਮ੍ । ਕਲਿਂਦਤਨਯਾ ਦਿਵ੍ਯਤਰਂਗਰਾਗਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕਈ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਠੰਢੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਨਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਭਾਗਵਤੈਃ ਸਂਸृष੍ਟਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵੈਃ । ਆਹ੍ਲਾਦਿਮਧੁਰਾਰਾਵੈਰ੍ਗੋਵृਂਦੈਰਭਿਮਂਡਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸਨਕ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯਸ੍ਰਗ੍ਭੂषਣੋਪੇਤੈਰ੍ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ਬਾਲਕੈਰ੍ਵृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕਲ੍ਪਤਰੁਰ੍ਜਾਂਬੂਨਦਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਉਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਭਾਵਾਨ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਖੜਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਪ੍ਰਵਾਲਾਢ੍ਯੋ ਨਾਨਾਮਣਿਫਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ । ਤਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਰਤ੍ਨਵੇਦੀ ਰਤ੍ਨਦੀਧਿਤਿਦੀਪਿਤਾ
ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੋਤੀ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਲੇ ਇੱਕ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯੀਮਯਂ ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਸੀਨਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਿੰਘਾਸਨ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਟੱਲ, ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੋਟਿਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਕੋਟਿਭਾਸ੍ਕਰਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਕੋਟਿਕਂਦਰ੍ਪਲਾਵਣ੍ਯਂ ਭਾਸਯਨ੍ਤਂ ਦਿਸ਼ੋਦਸ਼
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਸੇ ਪਾਸੇ ਚਾਨਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਗੌਰਂ ਤਪ੍ਤਜਾਂਬੂਨਦਪ੍ਰਭਮ੍ । ਸ਼੍ਲਿष੍ਯਮਾਣਮਂਗਨਾਭਿਃ ਸਦਾਮਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਹਨ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਹੈ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯੈਃ ਸਨਕਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਧ੍ਯੇਯਂ ਭਕ੍ਤਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍ । ਸਦਾਘੂਰ੍ਣਿਤਨੇਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ਨृਤ੍ਯਂਤੀਭਿਰ੍ਮਹੋਤ੍ਸਵੈਃ
ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚੁਂਬਂਤੀਭਿਰ੍ਹਸਂਤੀਭਿਃ ਸ਼੍ਲਿष੍ਯਂਤੀਭਿਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਅਵਾਪ੍ਤਗੋਪੀਦੇਹਾਭਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਃ ਕੋਟਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਚੁੰਮਦੀਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਤੇ ਗਲੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਣਗਿਣਤ ਗੋਪੀਆਂ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਾਦਾਂਬੁਜਮਾਧ੍ਵੀਕਚਿਤ੍ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਤੋ ਵृਤਮ੍ । ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯੇ ਯਾ ਦੇਵੀ ਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਭਾ
ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਧੁ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਾ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਵਿਦ੍ਯੁਦੁਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਯਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਭਗਵਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਆਪਕ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਂਤਰੂਪਾ ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਰਯੀਪਰਾ । ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਪਾ ਚ ਮਾਯਾਰੂਪਾ ਚ ਚਿਨ੍ਮਯੀ
ਉਹ ਸਿਰਜਣ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਸ਼ਕਤੀ, ਰੂਪ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਂ ਦੇਹਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ । ਚਰਾਚਰਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਾਯਾਪਰਿਰਂਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਸਾਰਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਵृਂਦਾਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਰਾਧਾ ਧਾਤ੍ਰਾਨੁਕਾਰਣਾਤ੍ । ਤਾਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਵਸਂਤਂ ਤਂ ਮੁਦਾ ਵृਂਦਾਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਰਾਧਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਚੁਂਬਨਾਸ਼੍ਲੇष ਮਦਾਵੇਸ਼ਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਵਂ ਕृष੍ਣਦੇਵਂ ਸ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ, ਗਲੇ ਲੱਗਦੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਰਾਜਮਿਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਂ ਚ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਯੋ ਜਪੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਃ
ਇਹ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਰਾਧਿਂਕਾ ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਚ ਚਂਦ੍ਰਾ ਮਦਨਸੁਂਦਰੀ । ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਿਯਾ ਸ਼੍ਰੀਮਧੁਮਤੀ ਸ਼ਸ਼ਿਰੇਖਾ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਰਾਧਿਕਾ, ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ, ਚੰਦਰਾ, ਮਦਨਸੁੰਦਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਿਆ, ਸ਼੍ਰੀਮਧੁਮਤੀ, ਸ਼ਸ਼ਿਰੇਖਾ, ਹਰਿਪ੍ਰਿਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼ੋਭਾ ਸਂਮੋਹਾ ਪ੍ਰੇਮਰੋਮਾਂਚਰਾਜਿਤਾ । ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਵੇਦਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਭਾਵਾਸਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ
ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ, ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਭਾਵ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮਾਲਿਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਸੁਰਾਸਰਸਿਕਾ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜੀਵਨਾ ਦੀਨਵਤ੍ਸਲਾ ਵਿਮਲਾਸ਼ਯਾ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਦੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ, ਸੁੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੀ।
ਨਿਪੀਤਨਾਮਪੀਯੂषਾ ਸਾ ਰਾਧਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਸੁਦੀਰ੍ਘਸ੍ਮਿਤਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਭਾ
ਜੋ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਧਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ਪ੍ਰੇਮਨਦੀ ਰਾਧਾ ਵਰਣਾ ਲੋਚਨਾਂਜਨਾ । ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦਾਨਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯ ਜੀਵਨਾ
ਰਾਧਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਨਦੀ, ਚੁਣੀ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਕਾਜਲ ਹੈ; ਮਾਇਆ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ।
ਏਵਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮਸ੍ਤਭੂਭਾਰਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਯਦੁਵਂਸ਼ੇऽਵਤੀਰ੍ਯ ਸਕਲਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਿਨਾਸ਼ਂ ਕृਤਮਹਾਂਤਮੁਰ੍ਵੀਭਾਰਂ ਨਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਨਂਦਵ੍ਰਜਦ੍ਵਾਰਿਕਾਵਾਸਿਨਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਾਨ੍ਭਵਬਂਧਨਾਨ੍ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਯੋਗਿਧ੍ਯੇਯੇ ਰਮ੍ਯੇ ਧਾਮ੍ਨਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਮਹਿष੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਂਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਖਿਲੇषੂਵਾਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਕੇ, ਨੰਦਪਿੰਡ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਸੋਹਣੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਣੀਆਂ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।