ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮਧਿਕਂ ਨਾਮਧੇਯਂ ਮਾਥੁਰਮਂਡਲਮ੍ । ਨਿਗੂਢਂ ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਰ੍ਯਭ੍ਯਂਤਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਪਤ੍ਰਕਮਲਾਕਾਰਂ ਮਾਥੁਰਮਂਡਲਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਚਕ੍ਰਪਰਿਭ੍ਰਾਮਾਦ੍ਧਾਮ ਵੈष੍ਣਵਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਵਿਸ਼ਨਵ ਧਾਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਰ੍ਣਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਰਹਸ੍ਯਦ੍ਰੁਮਮੀਰਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰਣ੍ਯਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਗੁਪਤ ਜੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦੋਵਾਂ ਦਸ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀ ਲੋਹ ਭਾਂਡੀਰ ਮਹਾਤਾਲ ਖਦੀਰਕਾਃ । ਬਕੁਲਂ ਕੁਮੁਦਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਮਧੁ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਤਥਾ
ਭਦਰਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਲੋਹਾ, ਭਾਂਡੀਰਾ, ਮਹਾਤਾਲਾ, ਖਦੀਰਾ, ਬਕੁਲਾ, ਕੁਮੁਦਾ, ਕਾਮਿਆ, ਮਧੂ ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤਾਵਤੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਾਲਿਂਦ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ । ਪੂਰ੍ਵੇ ਪਂਚਵਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗੁਹ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦਸ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਸੱਤ, ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਪੰਜ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਗੋਕੁਲਾਖ੍ਯਂ ਮਧੁ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਤਥਾ । ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੋਪਵਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਕ੍ਰੀਡਾਰਸਸ੍ਥਲਮ੍
ਗੋਕੁਲ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ, ਮਧੂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਇਕ ਉਪਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਦਂਬਖਂਡਨਂ ਨਂਦਵਨਂ ਨਂਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ । ਨਂਦਨਂਦਨਖਂਡਂ ਚ ਪਲਾਸ਼ਾਸ਼ੋਕਕੇਤਕੀ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਨੰਦਵਨ, ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਦਾ ਬਾਗ, ਤੇ ਪਲਾਸ਼, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਹਨ।
ਸੁਗਂਧਮਾਨਸਂ ਕੈਲਮਮृਤਂ ਭੋਜਨਸ੍ਥਲਮ੍ । ਸੁਖਪ੍ਰਸਾਧਨਂ ਵਤ੍ਸਹਰਣਂ ਸ਼ੇषਸ਼ਾਯਿਕਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਝੀਲ, ਕੈਲਾਸ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੁਖ ਦਾ ਵਾਸ, ਵੱਛਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਪੂਰ੍ਵੋ ਦਧਿਗ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰਭਾਨੁਪੁਰਂ ਤਥਾ । ਸਂਕੇਤਂ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਚੈਵ ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਨਧੂਸਰਮ੍
ਸ਼ਿਆਮਪੂਰਵ, ਦਹੀਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ, ਚਕ੍ਰਭਾਨੂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਮਿਲਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਧੂੜ ਹਨ।
ਕਾਮਦ੍ਰੁਮਂ ਸੁਲਲਿਤਮੁਤ੍ਸੁਕਂ ਚਾਪਿ ਕਾਨਨਮ੍ । ਨਾਨਾਵਿਧਰਸਕ੍ਰੀਡਾ ਨਾਨਾਲੀਲਾਰਸਸ੍ਥਲਮ੍
ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਤੇ ਨਾਨਾ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ।
ਨਾਗਵਿਸ੍ਤਾਰਵਿष੍ਟਂਭਂ ਰਹਸ੍ਯਦ੍ਰੁਮਮੀਰਿਤਮ੍ । ਸਹਸ੍ਰਪਤ੍ਰਕਮਲਂ ਗੋਕੁਲਾਖ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ਪਦਮ੍
ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ, ਗੁਪਤ ਦਰਖ਼ਤ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਗੋਕੁਲ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਥਾਂ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਤਨ੍ਮਹਦ੍ਧਾਮ ਗੋਵਿਂਦਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤ੍ਰੋਪਰਿ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੀਠੇ ਮਣਿਮਂਡਪਮਂਡਿਤਮ੍
ਕਮਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁੱਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਾਮ, ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੀਠ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਮੰਡਪ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਦਲਮੀਰਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ਦਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਦੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਲੇ ਮਹਾਪੀਠਂ ਨਿਗਮਾਗਮਦੁਰ੍ਗਮਮ੍ । ਯੋਗੀਂਦ੍ਰੈਰਪਿ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਯਚ੍ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਉਸ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਪੀਠ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਗਮ ਤੇ ਆਗਮ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਯੋਗੀ ਵੀ ਜਿਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਗੋਕੁਲ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਦਲਮਾਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਤਦ੍ਰਹਸ੍ਯਦਲਂ ਤਥਾ । ਸਂਕੇਤਂ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਚੈਵ ਕੁਟੀਦ੍ਵੌ ਤਤ੍ਕੁਲੇ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਦੂਜਾ ਪੱਤਾ ਅਗਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਗੁਪਤ ਪੱਤਾ ਹੈ; ਮਿਲਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਉਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁਟੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਲਂ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਂਗਾਦਿਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪੂਰਬ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਪੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਫਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਦਲਮੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਪੀਠੇऽਪਿ ਤਤ੍ਪਦਮ੍ । ਵ੍ਯਾਯਾਮਨੂਤਨਾਗੋਪੀ ਤਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਂ ਪਤਿਂ ਲਭੇਤ੍
ਚੌਥਾ ਪੱਤਾ ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧ ਪੀਠ ਹੈ; ਉਥੇ ਨਵੀਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਹਰਣਂ ਤਦ੍ਦਲੇ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰੇ ਪਂਚਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦਲਂ ਸਰ੍ਵਦਲੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ ਹੈ; ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਪੱਤਾ ਸਭ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਮਤ੍ਰੈਵ ਦਲਂ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਸਮਮ੍ । ਵਾਯਵ੍ਯਾਂ ਤੁ ਦਲਂ षष੍ਠਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੀਹ੍ਰਦਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁੱਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਪੱਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਾਲੀ ਦਾ ਝੀਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਦਲੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸ੍ਥਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਦਲਂ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਸਪ੍ਤਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਤਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਤਵਾਂ ਪੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਪਤ੍ਨੀਗਣਾਨਾਂ ਚ ਤਦੀਪ੍ਸਿਤਵਰਪ੍ਰਦਮ੍ । ਅਤ੍ਰਾਸੁਰੋऽਪਿ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਪ੍ਰਾਪ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਯਜਨ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਨੇ ਵੀ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੋਹਨਮਤ੍ਰੈਵ ਦਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹ੍ਰਦਾਵਹਮ੍ । ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਦਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮष੍ਟਮਂ ਵ੍ਯੋਮਘਾਤਨਮ੍
ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੋਹ ਭੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੱਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨੈਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਠਵਾਂ ਪੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਚੂਡਵਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਕੇਲਿਰਸਸ੍ਥਲਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਮष੍ਟਦਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵृਂਦਾਰਣ੍ਯਾਂਤਰਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਵਧ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ; ਅਠ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਰਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵृਂਦਾਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਯਮੁਨਾਯਾਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਸ਼ਿਵਲਿਂਗਮਧਿष੍ਠਾਨਂ ਦृष੍ਟਂ ਗੋਪੀਸ਼੍ਵਰਾਭਿਧਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਪੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਬਾਹ੍ਯੇ षੋਡਸ਼ਦਲਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾਪੂਰ੍ਣਂ ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੋਲ੍ਹਾ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੰਵਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਤ੍ਪਦਂ ਮਹਦ੍ਧਾਮ ਸ੍ਵਧਾਮਾਧਾਵਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ । ਪ੍ਰਥਮੈਕਦਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਸਮਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਥਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਕ ਪੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਗਿਰੌ ਰਮ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਰਸਾਸ਼੍ਰਯੇ । ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਮਹਾਲੀਲਾ ਤਲ੍ਲੀਲਾ ਰਸਗਹ੍ਵਰੌ
ਉਥੇ, ਸੁੰਦਰ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਸਦਾ ਰਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਲੀਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਲੀਲਾ ਦੀ ਰਸਮਈ ਗੁਫਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਕृष੍ਣੋ ਨਿਤ੍ਯਵृਂਦਾਕਾਨਨਸ੍ਯ ਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਕृष੍ਣੋ ਗੋਵਿਂਦਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਾषਿਤੈਃ
ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਦਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਨੰਦ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ—ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਦਲਂ ਤृਤੀਯਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਦਲਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਰਸਸ੍ਥਲਮ੍
ਤੀਜਾ ਪੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਪੱਤਾ ਵੱਡੇ ਅਜੋਕੇ ਰਸ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਂਦੀਸ਼੍ਵਰਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਨਂਦਾਲਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਕਰ੍ਣਿਕਾਦਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਂਚਮਂ ਦਲਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੰਦੇ ਦਾ ਘਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਪੰਜਵਾਂ ਪੱਤਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।