ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਂਸ਼ਦਵਾਨਲਃ । ਤਂ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਧੀਮਾਂਸ੍ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਸਂਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਹਰ ਅੱਖਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਥਾਂ ਵਾਚਕਾਯ ਗਵਾਂ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਸਪਤ੍ਨੀਕਾਯ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਭੋਜਨੈਃ
ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਂਡਲਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਰਾਜਂਤ੍ਯੌ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਭਿਰਲਂਕृਤੇ । ਰਾਮਸੀਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯ੍ਯੌ ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਸ਼ੋਭਨੇ ਵਰੇ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਮੁਦਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਰੌਣਕਦਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਚਕਾਯੈਵ ਦੀਯਤੇ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਵੈਕੁਂਠਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਾ ਰਾਮਕਥਾ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਪੁਰਾ । ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪੁਰਤਸ੍ਤਵ ਧੀਮਤਃ
ਤੂੰ ਰਾਮ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ?
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਯੇ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯੌਘਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਚ੍ਚ ਦੇਵੈਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਗੋਘ੍ਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਤਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਪੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪੂਤੋ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਣ੍ਡੇ ਸ਼ੇषਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨਸਂਵਾਦੇ ਰਾਮਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਸ਼੍ਰਵਣਪਠਨਪੁਣ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਾਤਸਿਆਨ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰੁਤੋ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਰਾਮਾਸ਼੍ਵਮੇਧਕਃ । ਇਦਾਨੀਂ ਵਦ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਬਾਰੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ। ਹੁਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਚਰਿਤਾਮृਤਮ੍ । ਸ਼ਿਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭੂਤੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਵਃ ਕੀਰ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮুনি ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਪਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਕਦਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਂ ਸਂਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਾਨਸਾ । ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ-। ਅਨਂਤਕੋਟਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡ ਤਦ੍ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਂਤਰਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪਰਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਥਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ-। ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਰਮਾਨਂਦਕਾਰਕਮ੍ । ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਰਹਃਸ੍ਥਾਨਮਾਨਂਦਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮ੍
ਈਸ਼ਵਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਅਤਿ ਅਜੋਬਾ ਤੇ ਰਹੱਸਮਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਥਾਂ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਾਂ ਚ ਪਰਮਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮੋਹਨਂ ਪਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯਂ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਗੋਪਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰਤ੍ਯਂਤਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਥਾਂ ਸਦਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਖੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮਾਨਂਦਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਵੈਕੁਂਠਾਦਿ ਤਦਂਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਭੁਵਿ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਵੈਕੁੰਠ ਆਦਿਕ ਥਾਂ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਆਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਗੋਕੁਲੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਵੈਕੁਂਠਵੈਭਵਂ ਯਦ੍ਵੈ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਗੋਲੋਕ ਦੀ ਜੋ ਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਕृष੍ਣਧਾਮਪਰਂ ਤੇषਾਂ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਜੋ ਸਦਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਥਾਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪृਥ੍ਵੀ ਧਨ੍ਯੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਥੁਰਕਂ ਨਾਮ ਵਿष੍ਣੋਰੇਕਾਂਤਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਵੰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮਥੁਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮਧਿਕਂ ਨਾਮਧੇਯਂ ਮਾਥੁਰਮਂਡਲਮ੍ । ਨਿਗੂਢਂ ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਰ੍ਯਭ੍ਯਂਤਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਪਤ੍ਰਕਮਲਾਕਾਰਂ ਮਾਥੁਰਮਂਡਲਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਚਕ੍ਰਪਰਿਭ੍ਰਾਮਾਦ੍ਧਾਮ ਵੈष੍ਣਵਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਵਿਸ਼ਨਵ ਧਾਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਰ੍ਣਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਰਹਸ੍ਯਦ੍ਰੁਮਮੀਰਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰਣ੍ਯਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਗੁਪਤ ਜੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦੋਵਾਂ ਦਸ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀ ਲੋਹ ਭਾਂਡੀਰ ਮਹਾਤਾਲ ਖਦੀਰਕਾਃ । ਬਕੁਲਂ ਕੁਮੁਦਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਮਧੁ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਤਥਾ
ਭਦਰਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਲੋਹਾ, ਭਾਂਡੀਰਾ, ਮਹਾਤਾਲਾ, ਖਦੀਰਾ, ਬਕੁਲਾ, ਕੁਮੁਦਾ, ਕਾਮਿਆ, ਮਧੂ ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤਾਵਤੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਾਲਿਂਦ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ । ਪੂਰ੍ਵੇ ਪਂਚਵਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗੁਹ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦਸ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਸੱਤ, ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਪੰਜ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ।
ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਗੋਕੁਲਾਖ੍ਯਂ ਮਧੁ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਤਥਾ । ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੋਪਵਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਕ੍ਰੀਡਾਰਸਸ੍ਥਲਮ੍
ਗੋਕੁਲ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ, ਮਧੂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਇਕ ਉਪਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਦਂਬਖਂਡਨਂ ਨਂਦਵਨਂ ਨਂਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ । ਨਂਦਨਂਦਨਖਂਡਂ ਚ ਪਲਾਸ਼ਾਸ਼ੋਕਕੇਤਕੀ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਨੰਦਵਨ, ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਦਾ ਬਾਗ, ਤੇ ਪਲਾਸ਼, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਹਨ।
ਸੁਗਂਧਮਾਨਸਂ ਕੈਲਮਮृਤਂ ਭੋਜਨਸ੍ਥਲਮ੍ । ਸੁਖਪ੍ਰਸਾਧਨਂ ਵਤ੍ਸਹਰਣਂ ਸ਼ੇषਸ਼ਾਯਿਕਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਝੀਲ, ਕੈਲਾਸ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੁਖ ਦਾ ਵਾਸ, ਵੱਛਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਪੂਰ੍ਵੋ ਦਧਿਗ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰਭਾਨੁਪੁਰਂ ਤਥਾ । ਸਂਕੇਤਂ ਦ੍ਵਿਪਦਂ ਚੈਵ ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਨਧੂਸਰਮ੍
ਸ਼ਿਆਮਪੂਰਵ, ਦਹੀਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ, ਚਕ੍ਰਭਾਨੂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਮਿਲਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਧੂੜ ਹਨ।
ਕਾਮਦ੍ਰੁਮਂ ਸੁਲਲਿਤਮੁਤ੍ਸੁਕਂ ਚਾਪਿ ਕਾਨਨਮ੍ । ਨਾਨਾਵਿਧਰਸਕ੍ਰੀਡਾ ਨਾਨਾਲੀਲਾਰਸਸ੍ਥਲਮ੍
ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਤੇ ਨਾਨਾ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ।