ਯਤ੍ਕ੍ਰੌਂਚਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋਰੇਕਮਵਧੀਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਮ੍ । ਤਦਾ ਪ੍ਰਬਂਧਂ ਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਜਾਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨੁਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਤੂੰ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਛੰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ।
ਊਚੁਰ੍ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਂਸਂਤਃ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ । ਸ੍ਵਾਮਿਞ੍ਛਾਪੋਦਿਤੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਭਾਰਤੀਸ਼੍ਲੋਕਮਾਤਨੋਤ੍
ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਜਦ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਛੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਮੋਹਨੋ ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਲੋਕੋऽਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਤਦਾ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਵਾਡਵਰ੍षਭ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਛੰਦ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਵਚੋ ਜਗਾਦ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਭਾਰਤੀ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਲੋਕਤ੍ਵਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਲ਼ਮੀਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੁਨੀਵਰ! ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਆ ਕੇ, ਛੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਮਾਯਣਂ ਰਮ੍ਯਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਯੇਨ ਤੇ ਵਿਮਲਾ ਕੀਰ੍ਤਿਰਾਕਲ੍ਪਾਂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮਾਯਣ ਰਚ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਨਿਰਮਲ ਯਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਧਨ੍ਯਾ ਸੈਵ ਮੁਖੇ ਵਾਣੀ ਰਾਮਨਾਮ੍ਨਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ । ਅਨ੍ਯਾ ਕਾਮਕਥਾ ਨॄਣਾਂ ਜਨਯਤ੍ਯੇਵ ਪਾਤਕਮ੍
ਉਹੀ ਵਾਣੀ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਪ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਰਾਮਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਯੇਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਿਨਾਂ ਪਾਪਹਾਨਿਰੇਵ ਪਦੇਪਦੇ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਰਿਤਰ ਲਿਖ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਤਤਃ ਸਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਕਥਂ ਰਾਮਾਯਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਰਾਮਾਯਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?'
ਤਦਾ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਜਾਤੋ ਨਦੀਤੀਰੇ ਮਨੋਰਮੇ । ਤਸ੍ਯ ਚੇਤਸ੍ਯਥੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤੋ ਮਨੋਹਰਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਹਣੇ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਰਾਮਂ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਮ੍ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਭੂਤਂਭਾਵਿਭਵਚ੍ਚ ਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਮਲ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਰਿਤਰ ਵੇਖ ਲਏ।
ਤਦਾਤ੍ਯਂਤਂ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਾਮਾਯਣਮਥਾਸृਜਤ੍ । ਮਨੋਰਮਪਦੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵृਤ੍ਤੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਰਪਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮਾਯਣ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਸੁਹਣੇ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
षਟ੍ਕਾਂਡਾਨਿ ਸੁਰਮ੍ਯਾਣਿ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਾਯਣੇऽਨਘ । ਬਾਲਮਾਰਣ੍ਯਕਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿष੍ਕਿਂਧਾ ਸੁਂਦਰਂ ਤਥਾ
ਰਾਮਾਯਣ ਵਿਚ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਛੇ ਬੜੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਹਨ: ਬਾਲ, ਆਰਣਯਕ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ, ਸੁੰਦਰ—
ਯੁਦ੍ਧਮੁਤ੍ਤਰਮਨ੍ਯਚ੍ਚ षਡੇਤਾਨਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਯੋ ਨਰਃ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਯੁੱਧ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ—ਇਹ ਛੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਬਾਲੇ ਤੁ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟ੍ਯਾ ਚਤੁਰਸ੍ਸੁਤਾਨ੍ । ਪ੍ਰਾਪ ਪਂਕ੍ਤਿਰਥਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਥੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰ ਕਾਮਨਾ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਿੱਧਾ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕੌਸ਼ਿਕਮਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮੁਦ੍ਵਾਹ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਮ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਪੁਰਮੁਤ੍ਕृष੍ਟੋ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਕਲ੍ਪਨਮ੍
ਉਹ ਕਉਸ਼ਿਕ ਯਜਨ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਾਤृਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਗਾਦ੍ਗਂਗਾਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਮਹਿਲਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਮਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਭਰਤਸ੍ਤਂ ਵਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਯੀ । ਤਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਨਂਦਿਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾਸਮਚੀਕਰਤ੍
ਭਰਤ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਬਾਲਮੇਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵਾਨ੍ਯਦਾਰਣ੍ਯਕਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ: ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵਸਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਣਨਾ।
ਨਾਸਾਚ੍ਛੇਦਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖ੍ਯਾਃ ਖਰਦੂषਣਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਮਾਯਾਮਾਰੀਚਹਨਨਂ ਦੈਤ੍ਯਾਦ੍ਰਾਮਾਪਹਾਰਣਮ੍
ਉਥੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਨਾਕ ਕੱਟੀ ਗਈ, ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੈਤ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅ攀 ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਨੇ ਵਿਰਹਿਣਾ ਭ੍ਰਾਂਤਂ ਮਨੁष੍ਯਚਰਿਤਂ ਭृਤਮ੍ । ਕਬਂਧਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਤ੍ਰ ਪਮ੍ਪਾਯਾਂ ਗਮਨਂ ਤਥਾ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਿਰਹ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ, ਉਥੇ ਕਬੰਧ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਪਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
ਹਨੂਮਤਾ ਸਂਗਮਨਮਿਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵਨਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਅਪਰਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਮੁਨੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਉਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮুনি, ਹੋਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣ।
ਸਪ੍ਤਤਾਲਪ੍ਰਭੇਦਸ਼੍ਚ ਵਾਲੇਰ੍ਮਾਰਣਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਰਾਜ੍ਯਦਾਨਂ ਚ ਨਗਵਰ੍ਣਨਮਿਤ੍ਯੁਤ
ਉਥੇ ਸੱਤ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮੌਤ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋਈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਤ੍ਕਰ੍ਮਸਂਦੇਸ਼ਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਵਿਵਾਸਨਮ੍ । ਤਥਾ ਸੈਨ੍ਯਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਸੀਤਾਨ੍ਵੇषਣਮਪ੍ਯੁਤ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਕੰਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਜ਼ਿਲਾਵਤ, ਫੌਜ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵੀ ਹੋਈ।
ਸਂਪਾਤਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਰਿਧੇਰ੍ਲਂਘਨਂ ਤਥਾ । ਪਰਤੀਰੇ ਕਪਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਕੈष੍ਕਿਂਧਂ ਕਾਂਡਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਥੇ ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਕੀੰਧਾ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਹੋਈ।
ਸੁਂਦਰਂ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਡਂ ਵੈ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਕਥਾਦ੍ਭੁਤਾ । ਪ੍ਰਤਿਗੇਹੇ ਪ੍ਰਤਿ ਭ੍ਰਾਂਤਿਃ ਕਪੇਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਸੁਣੋ, ਸੋਹਣੀ ਕਥਾ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਹਾਣੀ ਵਿਆਪਕ ਹੋਈ: ਘਰ-ਘਰ ਭਟਕਣਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਾਨਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ।
ਸੀਤਾਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਤ੍ਰ ਜਾਨਕ੍ਯਾਭਾषਣਂ ਤਥਾ । ਵਨਭਂਗਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੈਰ੍ਬਂਧਨਂ ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਜਾਨਕੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਗ੍ਰੋਵ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ।
ਤਤੋ ਲਂਕਾਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨਂ ਵਾਨਰੈਃ ਸਂਗਤਿਸ੍ਤਤਃ । ਰਾਮਾਭਿਜ੍ਞਾਨਦਾਨਂ ਚ ਸੈਨ੍ਯਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਮੇਵ ਚ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ, ਰਾਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ।
ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਸੇਤੁਕਰਣਂ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣਸਂਗਤਿਃ । ਇਤਿ ਸੁਂਦਰਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸੀਤਾਸਮਾਗਮਃ
ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ऋषਿਸਂਵਾਦੋ ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਾਰਂਭ ਏਵ ਚ । ਤਤ੍ਰਾਨੇਕਾ ਰਾਮਕਥਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕਾਃ
ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ; ਉਥੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿ षਟ੍ਕਾਂਡਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਨਮ੍ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇ ਕਾਂਡਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।