ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ-। ਇਤਿਵਿਜ੍ਞਾਪਨਾਂ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਤਮਾਹ ਸਾ । ਨਾਹਂ ਕੀਰ੍ਤਿਕਰੀ ਰਾਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਪਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤ੍ਵਹਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਾਕ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।'
ਕਿਂ ਮਯਾ ਤਸ੍ਯ ਸਾਧ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸ਼ੂਨ੍ਯਯਾ । ਸਤ੍ਯੇਵਂ ਭਵਤਾਂ ਭੂਪੇ ਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਨਿਰਂਕੁਸ਼ੇ
'ਮੈਂ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਸੱਚਮੁੱਚ, ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਦੋषਾ ਮਨਃਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਨ ਵਾਚ੍ਯਾ ਜਾਤੁ ਮਾਦृਸ਼੍ਯਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕੁਲਜਾਤਯਾ
'ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਚਾਹੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲੁਕੀਆਂ, noble family ਵਿਚ ਜਨਮੀ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।'
ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣਕਾਲੇ ਮੇ ਯਦ੍ਰੂਪੋ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਦ੍ਰੂਪੋ ਹृਦਯਾਨ੍ਨਾਸੌ ਕਦਾਚਿਦਪਸਰ੍ਪਤਿ
'ਜਦ ਮੇਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਈ, ਜੋ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਉਹ ਰੂਪ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।'
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਮੌ ਕੁਮਾਰੌ ਮੇ ਤਤ੍ਤੇਜੋਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵੌ । ਵਂਸ਼ਾਂਕੁਰੌ ਮਹਾਸ਼ੂਰੌ ਧਨੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੌ
'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਦੋ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ; ਇਹ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਰੇ ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।'
ਨੀਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਃ ਸਮੀਪਂ ਤੁ ਲਾਲਨੀਯੌ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਤਪਸਾਰਾਧਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਮਂ ਕਾਮਮਿਹ ਸ੍ਥਿਤਾ
'ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗੀ।'
ਵਾਚ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਪੂਜ੍ਯਪਾਦਾਭਿਵਂਦਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਚਾਪਿ ਗਤ੍ਵੇਤੋ ਮਦਪੇਕ੍ਸ਼ਯਾ
'ਤੂੰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਓਰੋਂ ਸਭ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਨੀ ਹੈ।'
ਪੁਤ੍ਰੌ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ਸੀਤਾ ਗਚ੍ਛਤਂ ਪਿਤੁਰਂਤਿਕਮ੍ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੀਯ ਏਵਾਸੌ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪਦਪ੍ਰਦਃ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'
ਆਜ੍ਞਪ੍ਤਾਵਪ੍ਯਨਿਚ੍ਛਂਤੌ ਤੌ ਕੁਮਾਰੌ ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ । ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਵਚਨਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਜਗ੍ਮਤੁਸ਼੍ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਆਗਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰੇਵ ਪਾਦਾਬ੍ਜਸਮੀਪਂ ਤਤ੍ਸੁਤੌ ਗਤੌ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਪਿ ਵਵਂਦੇ ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬਾਲਕਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤੌ ਤੁ ਕੁਮਾਰੌ ਮਿਲਿਤਾ ਅਮੀ । ਸਭਾਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਰਾਮਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰੁਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਥ ਸੀਤਾਵਾਕ੍ਯਾਦਿਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਰਾਮਾਯ ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਯੁਤਃ ਸੁਧੀਃ
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੋਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੀਤਾਸਂਦੇਸ਼ਵਾਕ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਰਾਮੋ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਮਨ੍ਵਭੂਤ੍ । ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ੍ਯ ਚੋਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਨਯਕੋਵਿਦਮ੍
ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਚ੍ਛ ਮਿਤ੍ਰ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਤਾ ਚ ਤਾਮ੍ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ
ਮਿੱਤਰ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਉਥੇ ਜਾ, ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ; ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਅਰਣ੍ਯੇ ਕਿਂ ਤਪਸ੍ਯਂਤ੍ਯਾ ਗਤਿਰਨ੍ਯਾ ਵਿਚਿਂਤਿਤਾ । ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਦृष੍ਟਾਥ ਵਾ ਮਤ੍ਤੋ ਯਨ੍ਨਾਗਚ੍ਛਸਿ ਜਾਨਕਿ
ਜਾਨਕੀ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਸੋਚਿਆ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ? ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?
ਤ੍ਵਦਿਚ੍ਛਯਾ ਤ੍ਵਮੇਵੇਤੋ ਗਤਾਰਣ੍ਯਂ ਮੁਨਿਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪੂਜਿਤਾ ਮੁਨਿਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਦृष੍ਟਾ ਮੁਨਿਗਣਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਰਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਰਿਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖੇ।
ਪੂਰ੍ਣੋ ਮਨੋਰਥਸ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਕਿਂ ਨਾਗਚ੍ਛਸਿ ਭਾਮਿਨਿ । ਨ ਦੋषਂ ਮਯਿ ਪਸ਼੍ਯੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੇਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਲੋਕਨਾਤ੍
ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਮਨੋ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ—ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਮੇਰੀ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਵੇਖ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਗਤ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾਥ ਵਾਮੋਰੁ ਪਤਿਰੇਵ ਗਤਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ । ਨਿਰ੍ਗੁਣੋਪਿ ਗੁਣਾਂਭੋਧਿਃ ਕਿਂਪੁਨਰ੍ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਃ
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾ ਕੇ ਵੀ, ਪਤਿ ਹੀ ਔਰਤ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ; ਜੇ ਮਨੋਂ ਚਾਹਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ।
ਯਾਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਾਸਾ ਪਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਤੁष੍ਟਯੇ । ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਪ੍ਰਤੁष੍ਟੋऽਹਮਿਦਾਨੀਂ ਸੁਤਰਾਂ ਤ੍ਵਯਿ
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ।
ਯਾਗੋ ਜਪਸ੍ਤਪੋਦਾਨਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਯਾਦਿਕਮ੍ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮਯਿ ਸਂਤੁष੍ਟੇ ਤੁष੍ਟਮੇਤਦਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਯਜ, ਜਪ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਤੀਰਥ, ਦਇਆ ਆਦਿ—ਇਹ ਸਭ, ਜਦ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ-। ਇਤਿ ਸਂਦੇਸ਼ਮਾਦਾਯ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ । ਆਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਆਤ੍ਮੇਸ਼ਮਾਨਤਃ ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ਧਰੌ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸੀਤਾ ਲਈ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸੀਤਾਨਯਨਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦੂਚਿਵਾਨ੍ । ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ; ਮੈਂ ਉਹ ਬੋਲ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਯੋਰ੍ਨਤ੍ਵਾ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ । ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਸੀਤਾਂ ਰਥੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਮਹਾਜਵੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸ਼੍ਰੀਯੁਤੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹੌਜਸੌ । ਉਵਾਚ ਸ੍ਮਿਤਮਾਧਾਯ ਮੁਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਮੋਹਣ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਲਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯੁਵਾਂ ਪ੍ਰਗਾਯਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰੌ ਰਾਮਚਾਰਿਤ੍ਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਵੀਣਾਂ ਪ੍ਰਵਾਦਯਂਤੌ ਚ ਕਲਗਾਨੇਨ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੋਨੋ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਚਰਿਤਰ ਗਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਵੀਣਾ ਵਜਾ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋ।
ਇਤ੍ਯਕ੍ਤੌ ਤੌ ਸੁਤੌ ਰਾਮਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍ । ਅਗਾਯਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗੌ ਸੁਵਾਕ੍ਯਪਦਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਦਾ ਚਰਿਤਰ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਧਰ੍ਮਵਿਧਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਾਤਿਵ੍ਰਤ੍ਯਂ ਤੁ ਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਭ੍ਰਾਤृਸ੍ਨੇਹੋ ਮਹਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸਾਫ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦਾ ਆਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਾਤਾ-ਪਿਆਰ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵੀ।
ਸ੍ਵਾਮਿਸੇਵਕਯੋਰ੍ਯਤ੍ਰ ਨੀਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਕਿਲ । ਅਧਰ੍ਮਕਰਸ਼ਾਸ੍ਤਿਂ ਵੈ ਯਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰਘੂਦ੍ਵਹਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਸੇਵਕ ਵਿਚ ਸਹੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਜ਼ਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗਾਨੇਨ ਜਗਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਕਿਨ੍ਨਰਾ ਅਪਿ ਯਦ੍ਗਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਗੀਤ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਠਹਿਰ ਗਏ, ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਉਹ ਸੁਰ ਸੁਣ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵੀਣਾਯਾਰਣਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਲਮਾਨੇਨ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਨਿਖਿਲਾ ਪਰਿषਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਲਭਂ ਜੀਵਚਿਤ੍ਰਿਤਾ
ਵੀਣਾ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ, ਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਭਾਅਤ, ਸੁਣ ਕੇ ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਜੀਵੰਤ ਚਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।