ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤੇਨ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਨਾਮਰਾਣਾਂ ਚ ਮਾਨਦ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਯਨ੍ਨष੍ਟਂ ਤਦਿਹ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਪ੍ਯਵਬੋਧਿਤਃ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗਚ੍ਛ ਤਾਤਾਧੁਨਾ ਸੀਤਾਮਾਨੇਤੁਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍ । ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸੁਮਂਤ੍ਰਸਹਿਤਃ ਸਖੇ
ਹੁਣ, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਮਮੇਮਾਨਿ ਮੁਨੇਸ਼੍ਚ ਵਚਨਾਨ੍ਯਪਿ । ਸਂਬੋਧ੍ਯ ਚ ਪੁਰੀਮੇਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨਯਾਸ਼ੁ ਤਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਵਾ ਕੇ, ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਸਂਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋਰ੍ਵਿਭੋ । ਦੇਵ੍ਯਾ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਚੇਦ੍ਦੇਵ ਯਾਤ੍ਰਾ ਮੇ ਸਫਲਾ ਤਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਜੇ ਦੇਵੀ ਆਪ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਯਿ ਸਾਮਾਭ੍ਯਸੂਯੈਵ ਪੂਰ੍ਵਦੋषਵਸ਼ਾਤ੍ਸਤੀ । ਅਨਾਗਤਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵਾਗਂਤੁਕਂ ਮਮ
ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਤਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੰਜ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਂ ਰਥੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਾਜ੍ਞਯਾ । ਸੁਮਿਤ੍ਰਮੁਨਿਸ਼ਿष੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਤੋऽਗਾਦ੍ਭੂਮਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕਥਂ ਪ੍ਰਸਾਦਨੀਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੀਤਾ ਭਗਵਤੀ ਮਯਾ । ਪੂਰ੍ਵਦੋषਂ ਵਿਜਾਨਂਤੀ ਰਾਮਾਧੀਨਸ੍ਯ ਮੇ ਸਦਾ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਭਗਵਤੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲਤੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਦੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਏਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਨ੍ਨਂਤਰ੍ਹਰ੍षਸਂਕੋਚ ਮਧ੍ਯਗਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ ਸੀਤਾਯਾ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼੍ਰਮਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਥਾਤ੍ਸੋਥਾਵਰੁਹ੍ਯਾਰਾਦਸ਼੍ਰੁਰੁਦ੍ਧਵਿਲੋਚਨਃ । ਆਰ੍ਯੇ ਪੂਜ੍ਯੇ ਭਗਵਤਿ ਸ਼ੁਭੇ ਇਤਿ ਵਦਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਸੀ, 'ਆਰਯਾ, ਪੂਜਨੀਕ, ਭਗਵਤੀ, ਸੁਭਾਗਾ!'
ਪਪਾਤ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਵੇਪਮਾਨਾਖਿਲਾਂਗਕਃ । ਉਤ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰੀਤਿਵਿਹ੍ਵਲਯਾ ਸ ਚ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਰਾਣੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਵਨਂ ਮੁਨਿਜਨਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਆਸ੍ਤੇ ਸ ਕੁਸ਼ਲੀ ਦੇਵਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮੌਕ੍ਤਿਕਃ
ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਕੀ ਰਾਜਾ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਮੋਤੀ ਵਰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਠੀਕ ਹੈ?
ਅਰੋषੋ ਮਯਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਕੇਵਲਯਾਦृਤਃ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਾਗਰਃ
ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਹੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ? ਉਹ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕੀਰ੍ਤਿਭੀਤਿਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਯਦਿ ਤਤਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਲਾਭਵਤ੍
ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੀ।
ਮृਤ੍ਵਾਪਿ ਪਤਿਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਾ ਮੇ ਹਿ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾ । ਪਤਿਸਾਮੀਪ੍ਯਮੇਵਾਸ਼ੁ ਭੂਯਾਦੇਵ ਹਿ ਦੇਵਰ
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪਤੀ-ਵਰਤਾਓਂ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਭਰਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਯਾਪਿ ਮਯਾ ਤੇਨ ਨਾਸੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮਨਾਗਪਿ । ਫਲਂ ਹਿ ਸਾਧਨਾਯਤ੍ਤਂ ਹੇਤੁਃ ਫਲਵਸ਼ੋ ਨ ਤੁ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਫਲ ਸਿਰਫ਼ ਯਤਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸ਼ਲ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸੌ ਕृਪਾਪੂਰ੍ਣਾ ਸਦਾ ਮਯਿ । ਆਸ੍ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਲਕਃ
ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨਃ ਸਂਤਿ ਭਰਤਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ । ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦਹਂ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਹਨ—ਭਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁਮਿਤਰਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹਾਂ।
ਮਦ੍ਵਤ੍ਕਿਂ ਤ੍ਵਮਪਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਯੇ । ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਿਂ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਂ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਪਿ ਯਸ੍ਯ ਨ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਕੀ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ? ਰਾਜਾ ਲਈ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬਹੁਧਾ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਯਾ ਰਾਮਾਨੁਜਃ ਸਤਾਮ੍ । ਉਵਾਚ ਕੁਸ਼ਲੀ ਦੇਵਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤ੍ਵਯਿ ਪृਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਆਮੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਖੇਰ-ਮੰਗਦਾ ਹੈ।'
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਰਾਜਯੋषਿਤਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਾਮਾਸ਼ਿषਾ ਸਹ
ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਖੇਰ-ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਸ ਭੀ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਤਵ ਪਾਦਾਭਿਵਂਦਨਮ੍ । ਨਿਵੇਦਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਭਰਤਾਭ੍ਯਾਂ ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਭਰਤ ਵੱਲੋਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭੇਜੀ ਖੇਰ-ਮੰਗ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ੀਸ ਸੁਭਾਗਾ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਗੁਰੁਭਿਰ੍ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਭਿਰਪਿ ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਦਤ੍ਤਾਸ਼ੀਃ ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ ਕृਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਨਕਿ
ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਖੇਰ-ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਜਾਨਕੀ।
ਆਕਾਰਯਤਿ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਲੀਕੇਨ ਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਅਲਭ੍ਯਾਨ੍ਯਰਤਿਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਾਮਿਨਿ
ਸੁਆਮੀ ਤੈਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਏਵ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਰੋਦਿਤਿ ਨਾਥੋ ਨੋ ਰੋਦਯਨ੍ਨਿਤਰਾਨਪਿ
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਹਨ; ਪ੍ਰਭੂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦਾ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਿ ਸ੍ਥਿਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਰਾਘਵਃ । ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਤੁ ਤਮੇਵਾਸੌ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋ ਵਿਦੇਹਜੇ
ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਦੇਵੀ, ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ, ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁੰਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਧਨ੍ਯੋऽਯਮਾਸ਼੍ਰਮੋ ਜਾਤੋ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰ੍ਯਤ੍ਰ ਜਾਨਕੀ । ਕਾਲਂ ਕ੍ਸ਼ਪਤਿ ਵਾਰ੍ਤਾਭਿਰ੍ਮਦੀਯਾਭਿਰ੍ਵਦਨ੍ਨਿਤਿ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਧੰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਨਕੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ਯਦ੍ਰੁਦਨ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਨਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ । ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਭਵਤਿ ਵਕ੍ਤੁਰ੍ਯਦ੍ਧृਦ੍ਗਤਂ ਤਦਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਆਖਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਣ। ਜੋ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਲੋਕਾ ਵਦਂਤਿ ਮਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਹਂ ਤ੍ਵਦृष੍ਟਮੇਵੈषਾਂ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੁਵੇ
ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਵਰ ਹਾਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਅਦृष੍ਟਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੋऽਪ੍ਯਨੁਗਚ੍ਛਤਿ । ਈਸ਼ਨੀਯਾਃ ਕੁਤੋ ਨੈਤਦਨ੍ਵੀਯੁਃ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਸਭ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ?