ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਰਾਮਾਯਣੋਦ੍ਗਾਨਂ ਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੇ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ । ਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪਿ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸੈਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਗੀਤ ਸੁਆਸੁਰ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਏਵ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸੁਤੌ ਚ ਤੇ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮੋਹਿਤਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਰੂਪਗਾਨਵਯੋਗੁਣੈਃ
ਸਭ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਗੀਤ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਦਤ੍ਤਂ ਯਲ੍ਲੋਕਪਾਲੈਸ੍ਤੁ ਸੁਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵੀਕृਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ । ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਵਰਾ ਆਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰੇਵ ਚ
ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ, ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਰਤੀ ਮਿਲੀ।
ਏਕਰਾਮਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਵਿਲੋਕਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਰਾਮਮਧੁਨਾ ਜਾਂਤਂ ਸੁਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤੇਖਿਲੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਭ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰਾਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ।
ਏਕਕਾਮਪਰਾਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਲੋਕੇ ਪੂਰ੍ਵਮਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਕਾਮੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰਦ੍ਯਾਯਂ ਜਾਯਤੇ ਚ ਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਚਾਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਰਾਮਪੁਤ੍ਰੌ ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ । ਗੀਯਤੇ ਅਤ੍ਰ ਸਂਕੋਚਃ ਕਿਂ ਕृਤੋ ਵਿਦੁषਿ ਤ੍ਵਯਿ
ਹਰ ਥਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ, ਕੋਈ ਰੋਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਕृਤੇषੁ ਤਵ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮਹਤੀ ਸ੍ਤੁਤਿਃ । ਤ੍ਯਾਗਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ਼ਿਰੋਮਣੇ
ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪੁੰਨਯਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥੇਨ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਨੁਕੁਰ੍ਵਤਾ । ਅਂਗੀਕਾਰ੍ਯੌ ਸੁਤੌ ਰਾਮਵਿਦ੍ਯਾਸ਼ੀਲਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੌ
ਤੁਸੀਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੌ ਸ੍ਵਾਂ ਮਾਤਰਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤੋऽਭਵਦਂਤਿਕੇ । ਜਨਨ੍ਯਾ ਸਹਿਤੌ ਤਸ੍ਮਾਦਾਕਾਰ੍ਯੌ ਭਵਤਾ ਸੁਤੌ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ ਏਵ ਤਯੇਦਾਨੀਂ ਸੇਨਾਸਂਜੀਵਨਾਤ੍ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਪਾਵਨਃ ਪਤਤਾਮਪਿ
ਹੁਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਡਿੱਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤੇਨ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਨਾਮਰਾਣਾਂ ਚ ਮਾਨਦ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਯਨ੍ਨष੍ਟਂ ਤਦਿਹ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਪ੍ਯਵਬੋਧਿਤਃ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗਚ੍ਛ ਤਾਤਾਧੁਨਾ ਸੀਤਾਮਾਨੇਤੁਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍ । ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸੁਮਂਤ੍ਰਸਹਿਤਃ ਸਖੇ
ਹੁਣ, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਮਮੇਮਾਨਿ ਮੁਨੇਸ਼੍ਚ ਵਚਨਾਨ੍ਯਪਿ । ਸਂਬੋਧ੍ਯ ਚ ਪੁਰੀਮੇਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨਯਾਸ਼ੁ ਤਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਵਾ ਕੇ, ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਸਂਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋਰ੍ਵਿਭੋ । ਦੇਵ੍ਯਾ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਚੇਦ੍ਦੇਵ ਯਾਤ੍ਰਾ ਮੇ ਸਫਲਾ ਤਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਜੇ ਦੇਵੀ ਆਪ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਯਿ ਸਾਮਾਭ੍ਯਸੂਯੈਵ ਪੂਰ੍ਵਦੋषਵਸ਼ਾਤ੍ਸਤੀ । ਅਨਾਗਤਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵਾਗਂਤੁਕਂ ਮਮ
ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਤਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੰਜ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਂ ਰਥੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਾਜ੍ਞਯਾ । ਸੁਮਿਤ੍ਰਮੁਨਿਸ਼ਿष੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਤੋऽਗਾਦ੍ਭੂਮਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕਥਂ ਪ੍ਰਸਾਦਨੀਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੀਤਾ ਭਗਵਤੀ ਮਯਾ । ਪੂਰ੍ਵਦੋषਂ ਵਿਜਾਨਂਤੀ ਰਾਮਾਧੀਨਸ੍ਯ ਮੇ ਸਦਾ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਭਗਵਤੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲਤੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਦੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਏਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਨ੍ਨਂਤਰ੍ਹਰ੍षਸਂਕੋਚ ਮਧ੍ਯਗਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ ਸੀਤਾਯਾ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼੍ਰਮਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਥਾਤ੍ਸੋਥਾਵਰੁਹ੍ਯਾਰਾਦਸ਼੍ਰੁਰੁਦ੍ਧਵਿਲੋਚਨਃ । ਆਰ੍ਯੇ ਪੂਜ੍ਯੇ ਭਗਵਤਿ ਸ਼ੁਭੇ ਇਤਿ ਵਦਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਸੀ, 'ਆਰਯਾ, ਪੂਜਨੀਕ, ਭਗਵਤੀ, ਸੁਭਾਗਾ!'
ਪਪਾਤ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਵੇਪਮਾਨਾਖਿਲਾਂਗਕਃ । ਉਤ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰੀਤਿਵਿਹ੍ਵਲਯਾ ਸ ਚ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਰਾਣੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਵਨਂ ਮੁਨਿਜਨਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਆਸ੍ਤੇ ਸ ਕੁਸ਼ਲੀ ਦੇਵਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮੌਕ੍ਤਿਕਃ
ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਕੀ ਰਾਜਾ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਮੋਤੀ ਵਰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਠੀਕ ਹੈ?
ਅਰੋषੋ ਮਯਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਕੇਵਲਯਾਦृਤਃ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਾਗਰਃ
ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਹੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ? ਉਹ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕੀਰ੍ਤਿਭੀਤਿਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਯਦਿ ਤਤਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਲਾਭਵਤ੍
ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੀ।
ਮृਤ੍ਵਾਪਿ ਪਤਿਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਾ ਮੇ ਹਿ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾ । ਪਤਿਸਾਮੀਪ੍ਯਮੇਵਾਸ਼ੁ ਭੂਯਾਦੇਵ ਹਿ ਦੇਵਰ
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪਤੀ-ਵਰਤਾਓਂ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਭਰਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਯਾਪਿ ਮਯਾ ਤੇਨ ਨਾਸੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮਨਾਗਪਿ । ਫਲਂ ਹਿ ਸਾਧਨਾਯਤ੍ਤਂ ਹੇਤੁਃ ਫਲਵਸ਼ੋ ਨ ਤੁ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਫਲ ਸਿਰਫ਼ ਯਤਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸ਼ਲ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸੌ ਕृਪਾਪੂਰ੍ਣਾ ਸਦਾ ਮਯਿ । ਆਸ੍ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਲਕਃ
ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨਃ ਸਂਤਿ ਭਰਤਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ । ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦਹਂ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਹਨ—ਭਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁਮਿਤਰਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹਾਂ।
ਮਦ੍ਵਤ੍ਕਿਂ ਤ੍ਵਮਪਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਯੇ । ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਿਂ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਂ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਪਿ ਯਸ੍ਯ ਨ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਕੀ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ? ਰਾਜਾ ਲਈ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬਹੁਧਾ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਯਾ ਰਾਮਾਨੁਜਃ ਸਤਾਮ੍ । ਉਵਾਚ ਕੁਸ਼ਲੀ ਦੇਵਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤ੍ਵਯਿ ਪृਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਆਮੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਖੇਰ-ਮੰਗਦਾ ਹੈ।'