ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਕਥਿਤੌ ਵੈ ਸੁਮਤਿਨਾ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ । ਪੁਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵੀਯਾਵਿਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਂਜਗੌ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਕੌ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਮਮ ਸਾਰੂਪ੍ਯਧਾਰਕੌ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰੌ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਨੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੌ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਉਹ ਉੱਥੇ ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ਬਾਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ?
ਅਮਾਤ੍ਯਕਥਿਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਮਮ ਜਾਯਤੇ । ਯੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਲੀਲਯਾਂਗ ਬਬਂਧਤੁਃ
ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ—ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸੌਖੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਂਸ ਮੁਨੇ ਸਰ੍ਵਂ ਬਾਲਯੋਸ਼੍ਚ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਯਥਾ ਮੇ ਪਰਮਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭਵਤ੍ਯੇਵਮਭੀਪ੍ਸਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮুনি, ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਉਵਾਚ ਪਰਮਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਪष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਉੱਚੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰੁਵਾਚ। ਤਵਾਂਤਰ੍ਯਾਮਿਣੋ ਨॄਣਾਂ ਕਥਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਨੋ ਭਵੇਤ੍ । ਤਥਾਪਿ ਕਥਯਾਮ੍ਯਤ੍ਰ ਤਵ ਸਂਤੋषਹੇਤਵੇ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਫਿਰ ਵੀ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਰਾਜਨ੍ਯੌ ਬਾਲਕੌ ਮਹ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰੌ । ਤ੍ਵਤ੍ਸਾਰੂਪ੍ਯਧਰੌ ਸ੍ਵਾਂਗਮਨੋਹਰਵਪੁਰ੍ਧਰੌ
ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਦਾ ਵਨੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਜਾਨਕੀ ਵੈ ਨਿਰਾਗਸੀ । ਅਂਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਵਿਲਪਂਤੀ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕੁਰਰੀਮਿਵ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਂ ਤਵ ਵਲ੍ਲਭਾਮ੍ । ਜਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤ੍ਵਾਨਯਂ ਤਦਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਰੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਤਰਸਯੋਗ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਲੈ ਆਇਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਣਕੁਟੀਰਮ੍ਯਾ ਰਚਿਤਾ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਕੈਃ । ਤਸ੍ਯਾਮਸੂਤ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਭਾਸਯਂਤੌ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਦਸੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਯੋਰਕਰਵਂ ਨਾਮ ਕੁਸ਼ੋ ਲਵ ਇਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਵਵृਧਾਤੇऽਨਿਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨੋਪਨਯਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृਤਵਾਨਹਮ੍ । ਵੇਦਾਨ੍ਸਾਂਗਾਨਹਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸ ਭੂਪਤੇ
ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਪੜ੍ਹਾਏ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰਹਸ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੁਖਤੋ ਮਮ । ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਧਨੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਆਦਿਕ।
ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਜਾਲਂਧਰੀਂ ਚਾਥ ਸਂਗੀਤਕੁਸ਼ਲੌ ਕृਤੌ । ਗਂਗਾਕੂਲੇ ਗਾਯਮਾਨੌ ਲਤਾਕੁਂਜਵਨੇषੁ ਚ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਲੰਧਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਸਿਖਾਈ, ਤੇ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਚਂਚਲੌ ਚਲਚਿਤ੍ਤੌ ਤੌ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੌ । ਤਦਾਹਮਤਿਸਂਤੋषਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਚਲ ਤੇ ਚਲਾਕ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਸ੍ਤਕੇ ਨਿਹਿਤਃ ਕਰਃ । ਅਤੀਵਗਾਨਕੁਸ਼ਲੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਾ ਵਿਸਿष੍ਮਿਰੇ । षਡ੍ਜਮਧ੍ਯਮਗਾਂਧਾਰਸ੍ਵਰਭੇਦਵਿਸ਼ਾਰਦੌ
ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਿਆ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਬੇਹੱਦ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੜਜ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਗਾਂਧਾਰ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ।
ਤਥਾਵਿਧੌ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਹਂ ਗਾਪਯਾਮਿ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਭਵਿष੍ਯਜ੍ਞਾਨਯੋਗਾਚ੍ਚ ਕृਤਂ ਰਾਮਾਯਣਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਗਵਾਏ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਰਾਮਾਇਣ ਰਚੀ।
ਮृਦਂਗਪਣਵਾਦ੍ਯਾਦਿ ਯਂਤ੍ਰਵੀਣਾਵਿਸ਼ਾਰਦੌ । ਵਨੇਵਨੇ ਚ ਗਾਯਂਤੌ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਵਿਮੋਹਕੌ
ਉਹ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਣਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਤੰਤੂ ਵਾਦਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜੰਗਲ ਜੰਗਲ ਗਾਉਂਦੇ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ।
ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਗੀਤਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਤਵ ਰਾਮਕੁਮਾਰਯੋਃ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਤੌ ਵਰੁਣੋ ਬਾਲਾ ਵਾ ਨਿਨਾਯ ਵਿਭਾਵਰੀਮ੍
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਦੀ ਅਜੀਬ ਮਿੱਠਾਸ ਸੁਣਨ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਵਰੁਣ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੋਲ ਰਾਤ ਲੰਘਾ ਗਿਆ।
ਮਨੋਹਰਵਯੋਰੂਪੌ ਗਾਨਵਿਦ੍ਯਾਬ੍ਧਿਪਾਰਗੌ । ਕੁਮਾਰੌ ਜਗਦੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲੋਕੇਸ਼ਾਦੇਸ਼ਤਃ ਕਲਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੋਹਣੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਉੱਥੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਪਰਮਂ ਮਧੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚਰਿਤਂ ਤਵ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਵਰੁਣਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕੁਟੁਂਬੇਨ ਚ ਗਾਯਕੈਃ
ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਸੁਣੇ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨੈਵ ਗਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਰੁਣਃ ਸਹ । ਸੁਧਾਤੋऽਪਿ ਪਰਂ ਸ੍ਵਾਦੁਚਰਿਤਂ ਰਘੁਨਂਦਨ
ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਿੱਠੇ ਹਨ।
ਗਾਨਾਨਂਦਮਹਾਲੋਭ ਹृਤਪ੍ਰਾਣੇਂਦ੍ਰਿਯਕ੍ਰਿਯਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਂਤੁਂ ਦਿਦੇਸ਼ਾਸੌ ਕੁਮਾਰੌ ਨ ਹਿ ਤਾਵਕੌ
ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਮਝ ਗੁਆ ਬੈਠੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਰਮਣੀਯ ਮਹਾਭੋਗੈਰ੍ਲੋਭਿਤਾਵਪਿ ਬਾਲਕੌ । ਚਲਿਤੌ ਨ ਗੁਰੋਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਮਾਤੁਃ ਪਾਦਾਂਬੁਜਸ੍ਮृਤੇਃ
ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਲਲਚਾਏ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਹਲੇ।
ਅਹਂ ਚਾਪਿ ਗਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਰੁਣਾਲਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰੇਮਸਹਿਤਃ ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਂ ਵੀ ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪृਚ੍ਛਤੇ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਾਦਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਯਾਪਿ ਬਾਲਯੋਃ । ਵਰੁਣਾਯਾਬ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਨ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਾਗਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਰੁਣ ਨੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਕੰਮ ਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਸੁਤੌ ਦੇਵਃ ਸ ਚਕ੍ਰੇਂਬਰਭੂषਣੈਃ । ਦੇਵਦਤ੍ਤਮਿਤਿ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਿਤਿ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਆਹृਤਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਰੁਣੇਨ ਤਤ੍ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ ਤਯੋਰ੍ਵਾਦ੍ਯਗਾਨਵਿਦ੍ਯਾਵਯੋਗੁਣੈਃ । ਤਤੋ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੀਤਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਰੁਣਃ ਕृਤੀ
ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਜਾ, ਗੀਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸੀਤਾਪਤਿ ਵ੍ਰਤਾਧੁਰ੍ਯਾ ਰੂਪਸ਼ੀਲਵਯੋਨ੍ਵਿਤਾ । ਵੀਰਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਤ੍ਯਾਗਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਸੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਹੈ, ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਮਹਤੀ ਹਾਨਿਰੇਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਯਾਗੇ ਹਿ ਰਘੁਨਂਦਨ । ਸਿਦ੍ਧੀਨਾਂ ਪਰਮਾਸਿਦ੍ਧਿਰੇषਾ ਤੇ ਹ੍ਯਨਪਾਯਿਨੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਘਟਣ ਵਾਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੈ।