ਤਤੋ ਜਾਨੀਹਿ ਕੁਮੁਦਂ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਮਾ ਜਾਨੀਹਿ ਮृਗਾਂਕਸ੍ਯ ਬਿਂਬਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਚੰਨ ਦੀ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਝਲਕ ਨਾ ਸਮਝੀਂ।
ਤਾਵਦਨ੍ਯੋ ਰੁषਾਕ੍ਰਾਂਤੋ ਧੁਨ੍ਵਨ੍ਸ੍ਵਂ ਮਸ੍ਤਕਂ ਤਥਾ । ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾ ਮੂਢਾਃ ਸ੍ਵਾਦੁਜ੍ਞਾਨਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਫਿਰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ; ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।'
ਇਦਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਕਂਦਸ੍ਯਰਸੇਨ ਪਰਿਪਾਚਿਤਮ੍ । ਜਾਨੀਹਿ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਤਾਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪੱਕਿਆ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਹੈ; ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਂਦਮੂਲਫਲਾਸ਼ਿਨਃ । ਤਰ੍ਕਯਂਤਿ ਮੁਨੇ ਪ੍ਰੀਤਾ ਰਸਜ੍ਞਾਨੇऽਤਿਲੋਲੁਪਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਕੰਦੇ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸੁਆਦ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਕੇ ਤਰਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤਾਵਦਨ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਰਂ ਜਨੁਃ । ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤੇ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਂ ਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯੈਰੁਪਸ੍ਕृਤਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉਹ ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਗੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।'
ਤਦਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਯੇ ਦਦਤ੍ਯਗ੍ਰਜਨ੍ਮਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਤ ਈਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਯੈਰਰ੍ਚਿਤੋ ਨੈਵ ਹਰਿਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਤੇषਾਮੇਤਾਦृਸ਼ਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਨ ਭਵੇਦਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਯੈਰ੍ਨਰੈਰਗ੍ਰਜਨ੍ਮਾਨੋ ਭੋਜਿਤਾ ਵਿਵਿਧੈ ਰਸੈਃ । ਭੁਂਜਤੇ ਤੇ ਸ੍ਵਾਦੁਰਸਂ ਪਾਪਿਨਾਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਜ੍ਝਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂਵਿਧੈਰਸੈਰ੍ਮਿष੍ਟੈਰ੍ਭੋਜਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਮਂਡਪੇ ਵਿਪਠਂਤਸ੍ਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇੰਝ ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਨृਤ੍ਯਂਤ੍ਯੇਕੇ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ ਨਦਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਉਤ੍ਸਵੋ ਬਹੁਰੁਦ੍ਭਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਆਗਮਤ੍
ਕੁਝ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਹੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮਾਯਾਂਤਂ ਪੁष੍ਕਲੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮੁਦਮੁਦ੍ਭੂਤਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਨਾਸ਼ਕਤ੍ਤਦਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੋਕੀ ਨਾ ਗਈ।
ਯਾਵਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਯਪਾਲਕਮ੍ । ਤਾਵਦ੍ਰਾਮਪਦੇਲਗ੍ਨਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਭਰਾ-ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪਾਦਯੋਃ ਪਤਿਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪਰਿਰੇਭੇ ਦृਢਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤਸਂਸ਼ੋਭਿਤਾਂਗਕਮ੍
ਭਰਾ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਜਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਰੂਣਿ ਬਹੁਧਾ ਮੁਂਚਨ੍ਹਰ੍षਾਚ੍ਛਿਰਸਿ ਰਾਘਵਃ । ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਮੁਦਂ ਵਚਨਦੂਰਗਾਮ੍
ਰਾਘਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਹੰਝੂ ਵਗਾਏ, ਤੇ ਉਹ ਐਸੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜੋ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਲਂ ਸ੍ਵੀਯਪਦਯੋਰ੍ਨਮ੍ਰਂ ਵਿਨਯਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਸੁਦृਢਂ ਭੁਜਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਨੀਯਾਪੀਡਯਦ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲਾਇਆ।
ਹਨੂਮਂਤਂ ਤਥਾ ਵੀਰਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚਾਂਗਦਂ ਤਥਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਧਿਂ ਜਨਕਜਂ ਪ੍ਰਤਾਪਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਰਿਪੁਂਜਯਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਸੁਗਰੀਵ, ਅੰਗਦ, ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ।
ਸੁਬਾਹੁਂ ਸੁਮਦਂ ਵੀਰਂ ਵਿਮਲਂ ਨੀਲਰਤ੍ਨਕਮ੍ । ਸਤ੍ਯਵਂਤਂ ਵੀਰਮਣਿਂ ਸੁਰਥਂ ਰਾਮਸੇਵਕਮ੍
ਸੁਬਾਹੁ, ਸੁਮਦ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦੁਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨੀਲੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਚਾ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ, ਸੁਰਥ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਾਨਪਿ ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ਰਘੁਨਾਥਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਾ । ਪਰਿਰੇਭੇ ਦृਢਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਪਾਦਯੋਃ ਪ੍ਰਣਤਾਨ੍ਨृਪਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਘੁਪਤੀ ਨੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਵੇੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਸੁਮਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਰਘੁਪਤਿਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਮ੍ । ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਦृਢਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਂਮੁਖੇ ਤਿष੍ਠਦੁਨ੍ਨਤਃ
ਸੁਮਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਚੰਨ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਨਿਜਾਮਾਤ੍ਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਾਗਤਮ੍ । ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਮਂਤ੍ਰਿਣਂ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਮਤੇ ਮਂਤ੍ਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ਂਸ਼ ਮੇ ਵਾਗ੍ਮਿਨਾਂ ਵਰ । ਕ ਏਤੇ ਭੂਮਿਪਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਸੁਮਤੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਕੌਣ ਹਨ ਤੇ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਕੁਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰ ਹਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੇਨਕੇਨ ਨਿਯਂਤ੍ਰਿਤਃ । ਕਥਂ ਵੈ ਮੋਚਿਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਸੁਸ਼ਾਲਿਨਾ
ਘੋੜਾ ਕਿੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਕੌਣ ਕੌਣ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੁਡਾਇਆ?
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਂਤ੍ਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਮਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਘਵਮ੍ । ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਮੇਘਗਂਭੀਰ ਨਾਦੇਨ ਚ ਸੁਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੁਮਤੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗੂੰਜੇਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਮਯਾ ਕਥਮੁਦੀਰ੍ਯਤੇ । ਪृਚ੍ਛਸਿ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਰੀਤ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਸਰ੍ਵਦृਕ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤਥਾਪਿ ਤਵ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਧਾਯ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਰਾਜਸ਼ਿਰੋਮਣੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਹੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜਗਤੀਤਲੇ । ਪਰਿਬਭ੍ਰਾਮ ਤੇ ਵਾਹੋ ਭਾਲਪਤ੍ਰਸੁਸ਼ੋਭਿਤਃ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰਾ ਘੋੜਾ, ਜਿਸਦਾ ਮੱਥਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਘੁੰਮਿਆ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜਗ੍ਰਾਹ ਸ੍ਵਨਾਮਬਲਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯਾਥ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤੇ ਪਦਾਂਬੁਜਮ੍
ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ; ਹਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਵਾ ਗਿਆ।
ਕੋ ਵਾ ਰਾਵਣ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਨਿਹਂਤੁਰ੍ਵਾਜਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿਜਯਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਕੌਣ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੁਆਨੀ ਜਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾਂ ਗਤਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤਵ ਵਾਜੀ ਮਨੋਰਮਃ । ਤਦ੍ਰਾਜਾ ਸੁਮਦਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ
ਤੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਘੋੜਾ ਅਹਿਚੱਤਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਤੇਰਾ ਘੋੜਾ ਆਇਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਜਾ ਸੁਮਦ ਨੇ
ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਬਲਃ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯੇਨ ਬਲਿਨਾ ਵृਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਂਟਕਮ੍
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।